Кіріспе

Тиноне – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Mid Coast Council аймағындағы Mid North Coast-тағы Тари қаласына жақын, Маннинг өзенінің жағасындағы шағын қала. Тиноне 1854 жылы негізделген және 1980-жылдардың соңында Үлкен Тари қаласының құрамына енген. Тинонеде 2004 жылы 734 адам тұрған. Тиноне бұрын Сиднейден Брисбенге дейінгі басты жолдың бойында орналасқан, қазір Букетс Уэй деп аталатын жол. "Ferry Inn" мейрамханасының лицензия иесі Дэвид Скотт Таргеттің құрылысын жасап, иеленген және басқарған кеме (punt) бір кезде Тиноне мен Тари естені арасындағы Маннинг өзенінен өтетін. Тиноне бір кезде Маннинг өзеніндегі ең ерте мекендеу орындарының және маңызды сауда орталықтарының бірі болған.

Атауы

Тинонее атауы жергілікті аборигендердің Biripi халқының «Тиноби» сөзінен шыққан деп саналады, ол «үлкен акула» немесе «Тиноба» – «акулалар мекені» деген мағынаны білдіреді.

Тарих

Бирипи аймағына Тари, Уингем, Набиак және Тиноне сияқты қалалар кіреді. Бирипи халқы өз жерін маусымдарға және тамақ көздерінің болуына қарай аралап жүрді. Олар басқа тайпалармен құрал-жарақ, азық-түлік және қажетті жабдықтар үшін сауда жасады. Саяхаттары барысында олар жергілікті өсімдіктерді жинап, оларды тіршілік ету үшін және дәстүрлі амалдарды орындау үшін пайдаланды. Бұл амалдар ұрпақтан-ұрпаққа ауызша жеткізіліп келеді және осы ақпарат осы веб-сайттың негізін құруға көмектесті. Австралия аборигендерінің мәдениеті – әлемдегі ең көне мәдениет. Австралияның түпкі халқы осы аймақты 60 мың жылдан астам уақыттан бері мекендеп келеді. Олардың тарихы мен білімі ауызша беріліп келеді, ал осы жердің алғашқы тұрғындарының білімі мен даналығы мыңдаған жылдар бойы сақталған және бүгінге дейін жеткен. Аборигендер табиғатпен үйлесімді өмір сүріп, оны күтіп, одан күнкөріс табады. Табиғатты сақтау арқылы аборигендер өздерінің тірі қалуын қамтамасыз етті. Мәдени, рухани және философиялық сенімдер тайпалар арасында өзгеше болуы мүмкін, ал топтың білімі уақыт өте келе өзгеріп отыруы мүмкін. Еуропалықтардың осы аймаққа келгенімен аборигендердің білімі мен әдет-ғұрыптарының көп бөлігі өзгеріп, кейбіреулері жоғалып немесе ұмытылып кетті. Ғалымдар соңғы онжылдықтарда осы білімнің үзілісін толтыру үшін жұмыс істеді. Австралияның флорасы мен фаунасы туралы аборигендердің дәстүрлі білімін жақсырақ түсіну үшін үлкен жетістіктерге қол жеткізілді. Бұл, ішінара, осы жердің игеруі мен дамуының нәтижесінде туған әлеуметтік және мәдени қашықтықты жоюға тырысқан белгілі бір адал адамдардың арасындағы сенімді қарым-қатынастың дамуына байланысты.

Бұрын ірі өзен порты болған Тиноне қаласы тарихында кеме жасау, шаруашылық, орман шаруашылығы, ағаш өңдеу және шүбір жасау сияқты салалардың орталығы болған. Мұндай қызметтердің арқасында Тиноне өте қарбалас орталыққа айналған және бір кезде көптеген қонақ үйлер мен тұру орындарына ие болған, олар өтетін саудагерлерге қызмет көрсеткен. Тинонеде салынған кемелер Харрингтонның кіреберісі арқылы теңізге шығарылып, Сидней және одан да алыс порттарға жіберілген. Тиноне тарихи мұражайы жергілікті тарихты қамту үшін құрылуда.

Көрікті жерлер

Бұрынғы пошта ғимараты қолөнер және гүлдер дүкені ретінде қызмет етеді және Мэннинг өзені мен Тари Естейтіне қарап тұратын әдемі шайханаға ие. Террас кино мұражайында жаңалықтар мен ескі және жаңа фильмдер көрсетіледі. Бұл 22 орындық кинотеатр Австралиядағы ең кішкентай кинотеатр болып табылады. Бұл факті Гиннес рекордтар кітабына енгізілген. Кинотеатр әлі де түпнұсқа проекциялық жабдықты пайдаланады және кейде көрсетілетін түпкілікті слайдтар сақталған. Терең су акулалары галереясында аборигендердің өнері, оның ішінде ағаш, саз және бояудан жасалған туындылар қойылған. Тинонеде ламаларды бағып, оларды тамақтандыруға және сипап алуға болатын ламаларға арналған орталық та бар. Тинонеден Уингемге қарай жолда Мэннинг аңғарының әсем көрінісін ұсынатын Бруши Каттинг сарайы орналасқан. Тинонедегі Мэннинг өзені су шаңғысы мен қайықпен жүруге танымал орын. Эндрю қорығы – өзеннің қарсы жағындағы саябақ. Оған Тариден Эдинбург жолы арқылы Тари Естейтіне өтіп баруға болады.

Мектептер

Тинонее мемлекеттік мектебі – балалар мен қыздардың бірге оқитын, балабақшадан 6-сыныпқа дейінгі сыныптары бар мектеп. Ол қаланың тарихи орталығында, Мэннинг өзенінің жанында орналасқан. Мектеп алғаш рет 1859 жылдың 1 қазанында ашылды, алғашқы мұғалімі Элиза Джейн Бакстер болды. Сол жылдың соңында мектепте 25 оқушы білім алды. Мектептің сайтында оның тарихы жақсы көрсетілген.

Шіркеулер

Тинонеде Сент-Люк ағылшын шіркеуі, Шығыс Австралияның Джон Нокс пресвитериан шіркеуі және Біріккен шіркеу қауымы орналасқан. Олардың барлығы бір қиылысқа жақын, қаланың ең биік нүктесіне жақын орналасқан. Қазіргі Санкт-Лука ағылшын шіркеуі 1905 жылы 1860-шы жылдардағы бұрынғы шіркеудің орнына салынған. Бастапқыда өзен жағалауында ағылшын шіркеуі үшін жер бөлінді, бұл адамдарға қайықпен шіркеуге келуге мүмкіндік берді, бірақ су тасу қаупі болғандықтан бұл жер жарамсыз деп танылды. Сент-Льюкс Маннинг өзеніне қарап тұрған жерде орналасқан және 1980 жылдары ғимараттың солтүстік жағына зал қосылған кезде кеңейтілді, бұл өзеннің әдемі көрінісін ашты. Джон Нокс пресвитериан шіркеуі 1880 жылы Манчестер және Винтер көшелерінің бұрышында салынған. Бұл ғимарат Шығыс Австралия Пресвитериан шіркеуінің қауымына және Мэннинг приходының бір бөлігіне тиесілі. ХХ ғасырдың басында Джон Нокстегі қызметтер гэль тілінде өткізілді. Тиноне зираты қалашық пен Пег-Лег-Крик арасында, Бакетс-Вей жолында орналасқан.

Спорт

Тиноне орлы футболды Тиноне овалында ойнайды. Құрамына жас деңгейден бастап, 35 жастан асқан ойыншылар кіреді. Сондай-ақ, мұнда крикет пен теннис те ойналады.