Кіріспе

Кореялық ханзада (1877–1955) И Канг, Императорлық ханзада Уи (hangul=의친왕 이강; 30 наурыз 1877 – 15 тамыз 1955), сондай-ақ ханзада Уихва деп те белгілі, Корея императоры Годжонның екінші ұлы және оның кәнизағы, Чан бике, сарайда күтімші болып жұмыс істеген әйел еді. Ол 1892 жылға дейін заңды ханзада ретінде ресми түрде танылмады, сол кезде әкесі И-ді "Уихва ханзадасы" деп атап, Жоғарылық мәртебесін берді. Ханзада И, сарай қызметкері Ким Саджунның қызы Ким Су деокқа үйленді. Ханзада И, анасының мәртебесі сияқты түрлі себептерге байланысты, жартылай інісі Императорлық ханзада Йонгтан үлкен болса да, мұрагер ханзада болған жоқ.

Білім және ерте өмір

Оның ерте өмірі туралы көп ресми жазбалар жоқ, бұл оның өмірінде корольдің ресми әйелі немесе ұстамасы емес, корольдің қыздарынан болған Чжан ханшайымның тууымен байланысты болуы мүмкін. Чжан ханшайым Деоксу Чжан руынан шыққан, ал Инсеон патшайым (Чосонның Хёджон патшайымы) оның алыс туысы болды. Дәстүр бойынша, тәж мұрагерінің жартылай бауырлары, осы жағдайда И Чок (болашақта Кореяның Сунджон патшасы), соңғысы 10 жасқа толғанға дейін сарайдан шығып кетуі керек еді; нәтижесінде, И Кан бірнеше жыл бойы Пак Юнг Хиомен, Чхольчжон патшасының күйеу баласымен бірге өмір сүрді. 1884 жылғы Гапсин төңкерісі кезінде И Кан мен оның анасы Пак Юнг Хио сарайға алып келді; заманауи әңгімелер төңкерісшілер патшаны И Канмен алмастыруға тырысқан деседі; бірақ төңкеріс аяқталғаннан кейін И қайтадан сарайдан кетті. Жастығында ол жаман мінез-құлқымен танымал болды. 1893 жылы үш рет іріктеуден кейін, шенеунік Ким Са Джунның қызы, Ким Су Док ханым, Миң патшайымының ықпалымен И Канның жұбайы болып таңдалды. Одан И Канның баласы болған жоқ. Үйленгеннен кейін де И Кан қарыз және сот мәселелеріне қатысты. И Кан ханзадасы 1894-1895 жылдардағы Бірінші Қытай-Жапон соғысындағы Жапонияның жеңісін тойлау рәсімдері үшін Жапония империясының арнайы елшісі болып тағайындалды. 1895 жылдың тамызында И арнайы елші болып тағайындалды және Ұлыбритания, Германия, Франция, Ресей, Италия және Австрия-Мажарстан сияқты Еуропа елдеріне сапарлады. 1899 жылы ол Жапонияда болды. Жапондық жазбаларға сәйкес, И үшін 3000 вон жөнелтілді. Кореяда болмаған кезде И Кан 1900 жылы Императорлық ханзада Уи дәрежесіне көтеріліп, «Сіздің Императорлық Шаңырағыңыз» деп аталады. Сол жылы ол АҚШ-қа барып, 1901 жылдың наурызынан бастап Вирджиния штатының Салем қаласындағы Роанок колледжінде оқуға түсті, онда математика мамандығын таңдады. Америкада жүргенде, 1903 жылы И бірнеше американдықтармен төбелес жасады. 1904 жылы кейбір корейлік студенттер Годжонды тақтан түсіріп, Иді император етіп тағайындауға тырысты. Бітіргеннен кейін ол Огайо штатының Делавэр қаласындағы Огайо Веслиан университетінде қысқа ғана уақыт оқыды, содан кейін Сан-Франциско мен Гавайиге барып, 1906 жылдың 15 наурызында Кореяға оралды. Сол жылы ол «Алтын Ереже» орденін алды. 1906 жылдың 8 сәуірінде И генерал-лейтенант (хангул=부장) болып тағайындалды. Ол Чанмогуан қызметіне тағайындалып, Жапония империясындағы әскери шеруге қатысуға бұйрық алды. Жапонияда болған кезде Жапон үкіметінен Пауловния гүлдерінің 1-сыныпты орденін алды. И Кан ханзадасы 1906-1907 жылдар аралығында Корея Қызыл Крестінің президенті болды. Годжон императорлық тақтан бас тартып, Сунджон император болып тағайындалғанда, И тәж мұрагері болып тағайындалмады, бірақ оның інісі И Ун тәж мұрагері болып тағайындалды, себебі И халықтың қолдауын алмады және Годжон оны ұнатпады. Сонымен қатар, Императорлық Консорт Сунхон Кореяның Жапондық резиденциясы генерал Ито Хиробумиге өзінің ұлын тәж мұрагері етіп тағайындау үшін пара берді. Ито Хиробумиді Ан Чжунг Гюн өлтірген кезде, И Корея императорлық үйінің өкілі ретінде жерлеу рәсіміне қатысуға бұйрық алды. Бірақ бұйрық күшін жойып, оның орнына Императорлық үйдің министрі Мин Бёнсок жіберілді.

Жапон билігі кезінде

1907 жылы император Годжон тақтан басқаннан кейін және 1910 жылғы Жапония-Корея келісімі арқылы Корея Жапония империясына қосылғаннан кейін, ханзада И Канг өзінің мәртебесіне наразы болып, тіпті жапондықтар оған үлкен жылдық жәрдемақы берсе де, көбейе түсті. Сонымен қатар, "Императорлық ханзада Уи" атағы жойылды және ол жапондықтар берген "Герцог И Канг" атағымен белгілі болды. 1 наурыз қозғалысы кезінде И Корея өкілдерінің бірі ретінде қатысты. И бұрын шетелде оқыған және әлем туралы көп білгендіктен, Корея Республикасының Уақытша үкіметі Идің үкіметке қосылуын қалады. Бұрынғы корей императорлық шенеунігі Гим Га Цзинь қашқаннан кейін, Уақытша үкіметтің мақсаты Идің Шанхайға қашуына көмектесу болды. 1919 жылдың 9 қарашасында ол Кореяның жаңа басшысы ретінде оны қолдауға тырысқан Чхве Икхванмен ынтымақтастыққа келді. Содан кейін ханзада И Канг Шанхайға орналасқан Кореяның Уақытша үкіметіне қашуға тырысты, бірақ Маньчжуриядағы Дандоңда ұсталды және туған еліне қайтарылды. Ли Чон Ук, Хан Чанходан Иге еріп, Идің қашуына көмектесуді сұрады. Жапондық Бас үкімет ғимаратының қызметкері Чон Ун Бок көмегімен И, оны құтқаруға келген Ли Чон Вукпен табысты кездесті. И өзінің сыртқы түрін өзгерту үшін мойнына шаш байлады. Алайда, И Жэньсинг ауданында орналасқан Дандун станциясының жанында ұсталды. 1919 жылдың 13 қарашасында И япондық полиция күштерімен Кейджоға қайтарылды. Осыдан кейін Жапон үкіметі И Кангты "әкетілгенін" және "қайтадан бейкүнә өмір сүру үшін қашуға тырысқанын" мәлімдеді. Кейін И Канг бірнеше рет атағын алуды өтінді, бірақ оған рұқсат берілмеді. Идің үйі Деоксугунның бір бөлігіне айналды. Саито Макотоның қызмет ету кезеңінде Саито Имен көп рет кездесіп, тәуелсіздікке қатысты оның ұстанымын өзгертуге тырысты. 1925 жылдың 10 қарашасында бұрынғы корей императорлық отбасының мәртебесін анықтайтын заң қабылданды; 1930 жылдың 12 маусымында И Канг ресми түрде зейнетке шықты және оның үлкен ұлы И Гон оны герцог ретінде алмастырды, бірақ И Кангтың мәртебесі мен жәрдемақылары Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін сақталды. Жапон үкімдігі кезінде И Канг отбасының тек бірнеше мүшесі ғана Жапониямен мойындалды: И Канг өзі, оның әйелі Ким Су деок (И Канг герцогинясы), оның үлкен ұлы герцог И Гон және оның отбасы, сондай-ақ оның екінші ұлы герцог И У (1917 жылы герцог И Джун Ённің мұрагері ретінде қабылданған) және оның отбасы.

Тәуелсіздік алғаннан кейін

Корея тәуелсіздік алғаннан кейін ол Сеулде өмір сүруді жалғастырды, бірақ жағдайы нашарлай берді. 1955 жылдың 9 тамызында ол "Пиус" христиан есімін алып, католик дініне өтті; леди Ким де католик болып шомылдырылып, "Мария" есімін алды. И Хёнсон Дэвонгун бастаған Жосеондағы католиктерге қарсы қозғалыс үшін кешірім сұрау мақсатында католик дініне өткенін айтты. И Канг бір аптадан соң, 1955 жылдың 15 тамызында 78 жасында "Сёнграквон" сарайында (қазір Сеунгнагвон бағы, Сеулдің Сонбук ауданы) қайтыс болды; ол Сеулге жақын Намьянджудағы Хоннеунг және Юреунг императорлық бейіштеріне жерленді, онда оның әкесі мен бауырлары да жерленген. Оның үшінші ұлы И Бан 1970 жылдың 30 маусымында оның ресми мұрагері болып тағайындалды.

Қайын қыздар

Сыпайы атау Аты-жөні Сугван залынан келген ханым Чон (hangul=수관당 정씨) ханым Чон (hangul=정씨) 1-ші ұлы: И Гон (1909 ж.т.) Суин залынан келген ханым Ким (hangul=수인당 김씨) Ким Хын Ин (hangul=김흥인) 2-ші ұлы: И У (1912 ж.т.) 5-ші ұлы: И Джу (1917 ж.т.) 6-шы ұлы: И Гон (1919 ж.т.) Сухён залынан келген ханым Чон (hangul=수현당 정씨) Чон Ун Сок (hangul=정운석) 3-ші ұлы: И Банг (1914 ж.т.) Чо Бён Сук (hangul=조병숙) 4-ші ұлы: И Чанг (1915 ж.т.) Судок залынан келген ханым И (hangul=수덕당 이씨) И Хуй Чун (hangul=이희춘) 1-ші қызы: И Хэ Ван (1918 ж.т.) 2-ші қызы: И Хэ Вон (1919 ж.т.) Суван залынан келген ханым Ким (hangul=수완당 김씨) Ким Чон Ван (hangul=김정완) 3-ші қызы: И Хэ Чун (1920 ж.т.) Сугил залынан келген ханым Парк (hangul=수길당 박씨) Парк Ён Хи (hangul=박영희) 4-ші қызы: И Хэ Сук (1920 ж.т.) Ханым Сон (hangul=송씨) 7-ші ұлы: И Кван (1920 ж.т.) Сугёнг залынан келген ханым Ким (hangul=수경당 김씨) Ким Чан Хи (hangul=김창희) 8-ші ұлы: И Хён (1922 ж.т.) Ким Гым Док (hangul=김금덕) 5-ші қызы: И Хэ Гён (1930 ж.т.) Хам Гэ Бон (hangul=함개봉) 9-шы ұлы: И Гэп (1938 ж.т.) Ким Хе Су (hangul=김혜수) 6-шы қызы: И Хоэ Джа (1940 ж.т.) 11-ші ұлы: И Хван (1944 ж.т.) 9-шы қызы: И Чан Хи (1953 ж.т.) Хонг Чон Сун (hangul=홍정순) 10-шы ұлы: И Сок (1941 ж.т.) 7-ші қызы: И Хэ Ран (1944 ж.т.) 12-ші ұлы: И Чон (1947 ж.т.) 8-ші қызы: И Хэ Рён (1950 ж.т.)