Кіріспе

Кен Хилл (28 қаңтар 1937 – 23 қаңтар 1995) – ағылшын драматургі және театр режиссері. Кен Хилл «Театр шеберханасында» Джоан Литтлвудтың шәкірті болды. Ол Лондонның Стратфорд қаласындағы «Театр шеберханасының» үйі – ескі «Theatre Royal Stratford East» театрының шағын сахнасындағы хаотикалық мюзиклдерімен танымал болды, бірақ сонымен қатар Вест-Эндте және шетелде де сәтті өнер көрсетті. Олардың ішінде «Көрінбейтін адам» және «Операның арбауы» атты туындының алғашқы сахналық нұсқасы бар, ол Эндрю Ллойд Вебберді сол аттас музыкалық блокбастерді жасауға ықпал етті.

Өмірбаян

Кен Хилл 1937 жылдың 28 қаңтарында Англияның Бирмингем қаласында дүниеге келген. Ол Бирмингемдегі Кэмп Хиллдегі Король Эдуард VI Грамматикалық мектебінде білім алды, содан кейін Крессент театрына, әуесқой театрлық компанияға қосылды, еденді сыпырып, реквизит жасап, жазу және режиссерлікпен айналысты. Оның алғашқы пьесасы – «Түнгі маусым» 1963 жылы Бирмингемдегі Александра театрында қойылды. Бір кезде ол ATV телеарнасында тергеуші журналист болып жұмыс істеді, сол жерде Бирмингемдегі жергілікті биліктегі жемқорлық туралы баяндамасымен дау тудырды. 1970 жылы Джоан Литтлвудтың Театр шеберханасы Theatre Royal Stratford East театрына оралды. Жаңа қойылым үшін жергілікті билік органдарына сатира жасау тақырыбы талқыланды және Хиллдің есімі мүмкін жазушы ретінде ұсынылды. Хиллдің «Forward Up Your End» (1970) атты бірлескен туындысын кейбір баспасөз жасөспірімдік әзіл-қалжыңдары үшін сынға алды, бірақ Джоан Литтлвудқа ұнады және Хилл театр шеберханасында қалды. Хилл көптеген қойылымдарда актер ретінде жұмыс істеді, бірақ жазуды артық көрді. 1970-1974 жылдары Театр шеберханасында директордың көмекшісі және тұрақты жазушы болды, ал 1974-1976 жылдары ол көркемдік директор болып, Джоан Литтлвуд Тунистегі жобаларға кетті. Хиллдің қойылымдарының арасында «Дәрігеріңіз шынымен қажет пе?» (1973), әнші-жазушы Тони Маколеймен бірлесіп жазған «Конт Монте-Кристо» (1974), «Джентльмендер кез келген нәрсені артық көреді» (1974) және «Дракула» (1974) бар. Содан кейін ол Музыкалық театр компаниясының көркемдік директоры болды, Вест-Эндте: Джозеф және Удивительный Техниколорный Дримкоат (Эндрю Ллойд Веббер үшін), «Микадо» және «Шатырдағы скрипкашы» қойылымдарын қойды. Басқа Вест-Энд жұмыстарының ішінде «Дрейктің арманы» және «Рен» плейдокторингтік қойылымдары бар. Көп ұзамай ол Ұлттық театрдан «Нотр-Дамның жұлқыны» нұсқасын жасауға тапсырыс алды. Содан кейін ол теледидар үшін сценарий жазып, режиссерлік етті: «Барлық қызықты жәрмеңке» – өмірінің барысында Хилл әртүрлі теледидар бағдарламалары үшін 100-ден астам сценарий жазды. Оның басқа да түрлі театрларға арналған тапсырыстары: «Қасқырдың қарғысы», «Мумияның қабірі», «Мафекинг», «Үш мушкетер», «Бел-Ами», «Тірі өлілер» және Жак Оффенбахтың «La Vie parisienne» атты жаңа аудармасы. Хиллге «Свини Тодд», «Кішкентай қорқынышты дүкен» және «Нарния» трилогиясы үшін тапсырыс берілді. Сондай-ақ, ол Кэтрин Куксонның екі кітабын бейімдеп, режиссерлік етті және үшіншісін Бірмингем репертуарлық театры үшін аяқтады. 1976 жылы Театр шеберханасынан шығып, бірнеше жыл Ньюкасл театрында продюсерлік директор болып жұмыс істеді. Сол жылы ол өзінің «Операның жұлдызы» нұсқасын Ланкастердегі герцогтың ойын үйінде (сонымен қатар Морекэмб теңіз жағасында) алғаш рет сахналады. 1983 жылы ол Кэтрин Куксонның «Кэти Мулхолланд» ромасын Эрик Босвеллдің әндерімен Плейхаусқа арналған сахналық мюзиклге бейімдеді. 1984 жылы «Операның арбауы» атты жаңа нұсқасы қайта жаңғыртылып, Ньюкасл ойын үйі мен Корольдік Стрэтфорд шығыс театрымен бірлескен қойылымда шығарылды. Эндрю Ллойд Вебер бұл қойылымнан шабыт алып, өзінің мюзиклі «Операның арбауы» романын жазды, ол Хиллдің нұсқасын сахналау туралы келіссөздер сәтсіз аяқталғаннан кейін 1986 жылы Вест-Энде ашылды. Хиллдің «Фантомы» 1987 жылы АҚШ-тың Сент-Луис қаласына барып, 1988 жылы Сан-Францискода тағы бір ірі өндіріс болды. Мюзикл 1989 жылдан 1991 жылға дейін АҚШ-тың екі жылдық ұлттық гастроліне шықты. Шоу 1991 жылы Вест-Энд театрына көшірілді, бірақ тамаша пікірлерге қарамастан, кассада нашар жұмыс істеді және күтілгеннен ертерек жабылуға мәжбүр болды. Содан бері «Операның арбауы» оның ең танымал туындыларының біріне айналды және әлемді аралап жүрді. Соңғы қойылым 2004 жылдың қарашасында Токиода өтті. «Көрінбейтін адам» атты қойылымы, фокусник Пол Кивтің иллюзиясымен, 1993 жылы Стратфорд-Ист театрынан Водевиль театрына ауысып, Вест-Энде әлдеқайда жақсы болды. Бұл шоу Хиллдің ерекше сүйіктісі болды, оның сахнадағы айла-шарғы мен оптикалық әзіл-қалжыңдары, соның ішінде сигараға түсетін көрінбейтін адамның «көрінбейтін» басы. Оның өтініші бойынша театрда жұмыс істейтін барлық адамдар, тазалаушылардан бастап, осыны қалай істегендерін баспасөзге жариялауға тыйым салатын құжатқа қол қойды. 12 жыл бойы ара-тұра қатерлі ісікпен ауырып жүргеніне қарамастан, Хилл көп еңбек сіңірген жазушы болды және 1995 жылы 23 қаңтарда 57 жасында қатерлі ісік ауруынан қайтыс болғанға дейін Stratford East-ке жаңа қойылымдар үшін идеялар жіберді. Ол өзінің соңғы қойылымы – «Zorro The Musical!» –ның тұсаукесерінен екі апта бұрын қайтыс болды. «Zorro» 1995 жылдың 14 ақпанында керемет пікірлер мен үлкен кассалық табысқа ие болып ашылды.

Басқа ақпарат

Кен Хилл еске алу қоры 1995 жылы Хилл қайтыс болғаннан кейін құрылды, музыкалық театр саласындағы жаңа таланттарды қолдау үшін «Театр Рояль» театрына көмектесу мақсатында. Қазір ол жас театр авторларының дамытуына көмектесу үшін екі жылда бір рет Музыкалық театр сыйлығын тағайындайды. 1997 жылғы сыйлықтың жалпы сомасы жеңімпазға 5000 фунт стерлингті құрады – 1000 фунт ақшалай сыйлық, ал қалған сома Кен Хиллдің көптеген туындылары тұңғыш рет көрсетілген «Театр Рояль» театрында бір апталық көрсетілімнің өндіріс шығындарына жұмсалды. Авторға көрсетілім үшін авторлық гонорар да төленді. Бұған қоса, бес жүлдегерге шағын ақшалай сыйлықтар берілді. Талантты жас драматургтер мен ең үздік жаңа музыкалық шығармалар үшін де «Кен Хилл» сыйлығы бар. Хиллдің «Көрінбейтін адам», «Қарғыс», «Мумияның қабірі» және «Операның арбауы» пьесалары Лондондағы Samuel French Ltd компаниясынан сатып алуға қолжетімді. Кәсіби және әуесқой театр ұжымдары осы қойылымдарды қоюға құқық алады.