Кіріспе

Солтүстік Ирландиядағы Англикандық собор

Армгамдағы (Ардеаглис Фадрейг, Ард Маха) Санкт-Патрик соборы – Ирландия шіркеуінің соборы. Ол Армаг архиепискобының және Армаг диоцезінің тақтысы болып табылады. Бұл жердің бастауы 5 ғасырдағы ирландтық тас монастыры ретінде қарастырылады, оның Сент-Патрик құрғаны айтылады. Орта ғасырлар бойы собор Ирландиядағы католик шіркеуінің бас архиепискобының резиденциясы болды, сонымен қатар ол Гаэльдік Ирландиядағы ең маңызды шіркеулердің бірі еді. 16 ғасырғы протестанттық реформациямен Ирландия шіркеуі протестанттар мен римдік католиктерге бөлінді, собор Ирландия шіркеуінде қалды. 19 ғасырда католиктердің эмансипациясынан кейін Армаг қаласында тағы бір Санкт-Патрик соборы деп аталған жаңа католик соборы салынды.

Бұл жердің алғашқы тарихы

Собор тарихи тұрғыдан Ирландиядағы Рим-католик шіркеуінің рухани орталығы болды. Дәстүр бойынша, 445 жылы Киелі Патрик осы жерде шіркеу салды. Дәлелдерге сәйкес, бұл төбе алғашқыда түркі дінінің қасиетті орны болған. 7 ғасырға қарай, ол Солтүстік Ирландиядағы ең маңызды монастырь мен монастырлық мектепке айналды, ал монастырь қонысы оның төңірегінде өркендеді. 1004 жылы Ирландияның Жоғарғы Королі Брайан Бору Армагқа сапар шегіп, оны Ирландияның бас соборы деп мойындады және оған көптеген алтын сыйлады. Брайан 1014 жылы Клонтарф шайқасында қаза болғаннан кейін Армаг соборында жерленді. Армагтың Ирландияның біріншілігіне деген талабы 1111 жылы Рат-Брейсал Синодында ресми түрде мойындалды. Дегенмен, 1603 жылы Тоғыз жылдық соғыс аяқталғанда Армаг қирап қалды. Собор 1834 және 1840 жылдар аралығында архиепископ лорд Джон Джордж Бересфорд және сәулетші Льюис Нокаллс Котингемнің күшімен қайта салынды. Ғимараттың негізгі құрылымы ортағасырлық ғимараттың материалы болып қала береді, бірақ көп бөлігі жаңартылды. Котингемнің қалпына келтіру жұмысы ауыр болғанымен, 20 ғасырдың соңында Т.Г.Ф. Паттерсон мен Джанет Майлз жасаған зерттеулер оның сол кезге артық көнелеу болғанын көрсетті. Әсіресе, басты зал терезелерінің ою-өрнектері және шрифтінің көшірмесі мұқият қалпына келтірілген. Басты залдағы ең батыс екі бағананың әшекейлері (Батыс есіктің ішкі дәлізінің екі жағында) ортағасырлық, ал шығыс бөлігінің парапетіндегі сыртқы гаргуль мүсіндерінің көп бөлігі (кейбіреулері қайта орнатылған) де ортағасырлық. Котингемнің безендірілген Батыс есігін және оның жанындағы нишаларды сақтап қалу ниеті орындалмады. Кейінгі жөндеу жұмыстары ортағасырлық ғимараттың ішкі пропорцияларын күрт өзгертті, ал Котингем осы пропорцияларды сақтап қалған еді. Собордың ішінде көптеген кельт және ортағасырлық ою-өрнектерді көруге болады, сонымен қатар 18 және 19 ғасырларға тән мүсіндер де көп. Франсис Леггат Чантре, Луи Франсуа Рубиляк, Джон Майкл Рисбрак, Карло Марочетти және басқалардың еңбектері де бар. Кулдилерден бастау алған Хорлық негіз, Армаг соборында Король Чарльздың Корольдік колледжі ретінде қайта құрылды және бүгінгі күнге дейін жалғасуда. Әдетте, он екі джентльмен және он алты ұл хорға қатысады. 2008 жылы соборда Маунди ақшасы таратылды, осы оқиғаны еске түсіретін тақта оңтүстік дәлізде орнатылған.