Кіріспе

Ирландия шіркеуі (Галвей)

Қасиетті Николайдың колледждік шіркеуі – Ирландияның Галвей қаласындағы ортағасырлық шіркеу ғимараты. Бұл колледждік шіркеу және Галвей қаласын қамтитын Ирландия шіркеуінің Қасиетті Николай приход шіркеуі. Ол 1320 жылы құрылған және Галвейдің порты ретіндегі мәртебесін ескере отырып, теңізшілердің қасиетті қамқоршысы – Миралық Николайға арналған. Ирландия генеалогиясының маңызды еңбегі «Leabhar na nGenealach» 1650 жылы Дуḃaltaċ MacḞirḃisiġ (Дубалтах МакФирбишиг) жазған.

Галвейдің қамқорлығы

1484 жылдың 28 қыркүйегінде, Галвей қаласына патшалық жарғы беріліп, қала басшысы мәртебесі тағайындалған жылы, Туам архиепископы Донатус О Муиреадхаидің мөрімен жазылған хат арқылы шіркеу колледждік шіркеу мәртебесіне көтерілді. Колледждік мәртебе беру 1485 жылдың 8 қыркүйегінде Папа Иннокентий VIII-нің (Super Dominicum Gregem) шығарған папалық бұйрығымен расталды. Екі оқиға да 1984 жылы Галвейдің бес жүз жылдық мерейтойында еске алынды. 1484 жылы колледждік мәртебе беру Галвей қаласы мен айналасындағы бірнеше приходтарды Туам архиепископтығынан бөліп шығаруды қажет етті. Қаланың дін қызметкерлері викарийлер коллегиясын құрады, ал ең үлкені күзетші деп аталды. Ирландия шіркеу тарихында бірегей лауазым және атақ болған күзетші қаланың рухани жетекшісі болды және дін қызметкерлерін тағайындау құқығы болмаса да, дәстүрлі түрде епископпен байланысты киім-кешек киюге құқылы болды (мысалы, митра және крозиер). Күзетші және оған көмектесетін сегіз викарий әр жылдың тамыз айында қала басшысы мен қалалық кеңес мүшелері (корпорация) тарапынан сайланды. Күзетші әр жыл сайын сайлауға түсті, ал викарий лауазымына сайлау тек бос орын болған жағдайда ғана өткізілді. Викарийлер діни қызметкерлердің қатарынан өмір бойына сайланды. Діни қызметкерлер білімді, ізгі, жақсы тәрбиеленген болуы керек және діни қызметте ағылшын ритуалын және әдет-ғұрыптарын сақтауы тиіс болды. Бастапқыда күзетшілікке тек Галвей қаласы мен Клэргелуэй приходы кірген. Алайда, ғасыр соңына қарай Оранмор және Маре, Оугтерард, Рахун, Мойкулен және Скрин приходтары да қосылды. Туам архиепископының белгілі бір деңгейдегі бақылау құқығы сақталды. Протестанттық реформация кезінде үкіметтің қолдауына ие болған екінші Англикандық күзетшілік және құпия Рим-католик күзетшілігі құрылды. Алайда, Англикандық күзетшілік халықтың қолдауын ешқашан алмады. Бұл күзетшіліктер 19 ғасырдың басына дейін жалғасты. Англикандық күзетшілік Ирландия шіркеуі тарапынан тоқтатылып, ректордың басшылығындағы Галвей приходымен алмастырылды, ал Рим-католик күзетшілігі Киелі Тақ тарапынан тоқтатылып, қала мен оның кең аумағы Галвей діни округі ретінде қайта құрылды.

Тарихи жазбалар

Ғасырлар бойы Санкт-Николай қаланың өмірінде орталық рөл атқарды. Көптеген жылдар бойы қала әкімі мен корпорацияның (қалалық кеңес) үш жылдық сайлауы оның ішінде өтті. Галвей тайпалары деп белгілі он төрт таңдалған Галвей отбасының еркек мүшелері ғана сайлау құқығына ие болды. Жергілікті аңыз бойынша, Христофор Колумб 1477 жылы қалаға келген кезде осы шіркеуде құлшылық еткен.

Қазіргі заман

2002 жылдың қыркүйегінде Коллегиат шіркеуі Ирландия шіркеуінде бір жынысты жұпқа алғаш рет публично бата беру оқиғасынан кейін дауға тартылды. 2002 жылдың қыркүйек айында ректор Патрик Тауэрс лесбиян жұпқа арналған «Достық пен құттықтау» (Avowing Friendship) рәсімін өткізді. Туам епискобы Ричард Хендерсон осындай рәсімдерге тыйым салды, ал Тауэрс бұл шешімге бағынуға келісті. 2005 жылдың сәуір және желтоқсан айлары аралығында Сент-Августин шіркеуі өз ғимаратын жөндеу кезінде Коллегиат шіркеуін католиктік миссаға пайдаланды. Бұл жомарттық Ирландия шіркеуі мен Рим-католик шіркеуі арасындағы жақсы қарым-қатынасты нығайтты. Осы игілікке ризалық ретінде Сент-Августин шіркеуінің паштары Коллегиат шіркеуіне процессиялық крест сыйлады. Шіркеуде Румыния және Ресей православие шіркеулері, сондай-ақ Маланкара Мар Тома сириялық шіркеуі тұрақты түрде құлшылық етеді. 2009 жылдың шілдесінде құрметті Патрик Тауэрстің орнына Архиекон Гэри Хейстингс Санкт-Николай шіркеуінің ректоры болды. Архиекон Хейстингс – белгілі ирландтық дәстүрлі флейташы және «Файф пен барабанмен» (With Fife and Drum) атты кітаптың авторы, ол Ольстердің Оранж Ламбег және флейта дәстүрлерін зерттейді. Ол «The Chieftains» тобымен бірге ойнаған, сондай-ақ Фр. Семус Куиннмен «Slán le Loch Éirne» CD-сінде орындаған. 2018 жылдың қыркүйегінде Хейстингстің орнына Линда Пейлоу ректорлық қызметке тағайындалды, ол бұл қызметті атқан алғашқы әйел болды. Әр жылғы Рождествоға дейінгі жексенбіде шіркеуде «Тоғыз сабақ және Каролдар» (Nine Lessons and Carols) атты азаматтық ән шеруі өтеді, онда қала әкімі мен қалалық кеңес толық салтанатты киімдерде, қала әкімінің мәртебесінің белгілері – Ұлы Мейс және Азаматтық қылыштарымен қатысады. Қызмет көптеген конфессиялардың дін қызметкерлерінің, соның ішінде Туамның англикандық епискобы мен Галвейдің католик епискобының қатысуымен қалаға салтанатты бата берумен аяқталады.