Кіріспе

Доностияның домбыра фестивалі (баск тілінде Donostiako Danborrada) – Испанияның Сан-Себастьян қаласында жыл сайын 20 қаңтарда өткізілетін мерекелік барабан фестивалі. Түн ортасында "Alde Zaharra/Parte Vieja" (Ескі қала) ауданындағы Konstituzio Plaza-да қала әкімі Сан-Себастьян қаласының туын көтереді. Фестиваль 24 сағатқа созылады. Аспаздық киім мен солдат киімін киген қатысушылар қала бойынша топтарда шеру тартады. Мереке түн ортасында аяқталады, сол кезде адамдар Konstituzio Plaza-ға жиналады және қаланың туы бір мезгілде түрлі жерлерде түсіріледі.

Шығуы мен дамуы

XIX ғасырда, қабырғалы әскери бекініс ретінде Сан-Себастьян қаласы әскери қимылдарға байланысты мүліктік зор зардаптарға ұшырады, кейде бұл өте ауыр салдарға әкелді. Бұл әсіресе 1813 жылғы Сан-Себастьянды қоршау кезінде айқын болды, онда Испания, Франция, Ұлыбритания және Португалия сияқты халықаралық державалар қатысты. Соғыс салдарынан 7 000 мен 50 000 аралығында адам қаза тапты. Қалалық аңыз бойынша, 1720 жылы Сан-Себастьянде құрғақшылық болғанда, нан пісіруші су бұлағынан су әкеліп жатқан. Ол ән салғанда, төңіректегі әйелдер су алатын ыдыстарын соғып, оған ілесе бастады. Оның таңқалуына орай, су ағына берді, ал олар қуанышпен соғып жатты. Ұзақ уақыт өткен соң көпшілік жиналды. Аңызға сүйенсек, содан бері құрғақшылық болған жоқ, сондай-ақ барапандардың музыкасы да тоқтаған емес. Іс-шара 1902 жылы тоқтатылып, 1906 жылы қайта жаңғыртылды, бірақ Франсиско Франконың диктатурасы кезіне дейін, бүкіл елде Карнавалға тыйым салынған болатын, бірақ қаланың екі танымал фестивалі – Тамборрада мен Кальдерерос сақталды. Қаланың дәстүрлерін жалғастыру мақсатында 1927 жылы алғашқы Балалар Тамборрадасы өткізілді және 1961 жылдан бері мерекелердің тұрақты бөлігіне айналды. 1920 жылдары бар болғаны үш клуб болса, бүгінде 125-тен астам клуб пен ұйым осы шараға қатысуда. 1980 жылдан бері Тамборрада ансамбльдері көбінесе аралас құрамды формациялар болып табылады.

Музыка

1861 жылы жергілікті музыкант Раймундо Сарриги осы оқиғаға арналған танымал шерулерді, соның ішінде "Сан-Себастьян шеруін" жазды, ол көпке таралды және үлкен сұранысқа ие болды. Оның өзге де шығармалары: "Эрререта", "Татиаго", "Диана" және "Ириярена". Жақында қосымша туындылар да енгізілді. Шерулерге орындалатын дәстүрлі өлеңдерді жергілікті жазушы Серафин Барожа жазған. Хосе Хуан Сантестебан жазған ескі қала шеруі 2013 жылы ресми тізімге қосылды, бұл 1813 жылғы тарихи қоршаудың екі жүз жылдығын белгіледі. Ескі шеру 1830 жылдары сол замандағы тойларда орындалған.

Қазіргі мереке

Ересектер әдетте кешкі асты gastronomómicas ("асханалық клубтар") қоғамдарында ішеді, олар шеру элементтерін ұсынады және дәстүрлі түрде тек еркектерді қабылдаған. Ең қатаң клубтардың өзі қазір "Тамборрада түнінде" әйелдерге рұқсат береді. Олар әдетте теңіз өнімдерінен (дәстүрлі түрде балық шабақтарынан, бірақ қазір оның қымбат бағасының салдарынан берілмейді) жасалған тамаша тағамдар жейді және ең жақсы шараптарды ішеді. Компания шеру жасап жатқан уақытына байланысты, парадқа қатысушылар көшеге шығып, музыкалық өнер арасында сусынмен қамтамасыз етілуі мүмкін. Бүгінде Тамборраданың көп бөлігі аралас құрамды компаниялардан тұрады, ал пропорциялар компаниядан компанияға айтарлықтай өзгеруі мүмкін. "Донostiarras" үшін бұл жылдың ең маңызды мерекесі. Бұл барабаншылар тобымен бірге оркестрлер де шеруге қатысады. Түн бойы барабан соққаннан кейін балалар таңертең Тамборраданың балалар нұсқасымен оянады. Олар Наполеон дәуіріндегі әскерилердің киімдерін киіп, қала бойынша шеру жасап жүреді. Сан-Себастьянның барлық мектептерінен балалар сол күні шеруге қатысады. Олар әдетте Англия, Германия немесе Румыния сияқты елдерді бейнелейтін костюмдер киеді. Соңғы кезде шеру фестивальдің алдындағы күндерге ауыстырылды, сондықтан Балалар Тамборрадасы фестивальдің алғашқы іс-шарасы болып табылады. 2023 жыл Балалар Тамборрадасының 62 жылдығын атап өтеді, ол 1961 жылы фестивальдің мәдени мұрасын жас ұрпаққа жеткізу мақсатымен басталған. Фестиваль күні сағат 12:00-де қосымша қойылым өтеді. Қала мектептерінен келген 52 топ қаланың қорғаушылары мен қаланың қадірлі тұлғаларын құрметтеп, барабандарын соғып, шеруге қатысады.

Шетелдегі мерекелер

Сан-Себастьянның 2016 жылға Еуропаның мәдениет астанасы болып таңдалған екі қаланың бірі екендігін ескере отырып, Польшаның Вроцлав қаласы, екінші ECC қаласы, 2015 жылдан бастап фестивальді Вроцлав Тамборрадасы ретінде тойлауды бастағаны түсінікті. 2016 жылғы шараға Польша қарулы күштерінің әскери оркестрлері де қатысты. Сан-Себастьян сияқты, балалар да осы шараға қатысады.