Кіріспе

Польша қарулы күштерінің әскери шендері мен шендік белгілері

Бұл мақалада Польша қарулы күштерінің барлық әскери шендері, сондай-ақ бүгінгі күні қолданылатын шендік белгілер ұсынылады. Шендік белгілер жүйесі Польша армиясы тарихында қолданылған түрлі жүйелердің тікелей мұрагері болып табылады. Кейбір шендердің атаулары орта ғасырларға дейін жетеді, мысалы, chorąży шені сөзбе-сөз ту ұстаушы немесе эскизші дегенді білдіреді. Польша шендерінің атаулары көбінесе шетелдік шығу тегінде, мысалы, 17 ғасырда Польша тәжі үшін қызмет еткен жалдамалы әскерлер енгізген атаулар сияқты. Олардың ішінде капрал шені бар, ол итальяндық caporale сөзінен туындаған, ағылшын тіліндегі corporal сөзімен ұқсас.

Шығу тегі

Көптеген шендер ағылшын тіліндегі шендермен туыс, бірақ кейбір ерекшеліктері бар. Атап айтқанда, полковник сөзбе-сөз "полк жетекшісі" дегенді білдіреді, ал плутонов – "взвод жетекшісі" дегенді білдіреді. Старшина шеніне баламасы ботсвайнер сөзімен толық сәйкес келеді, сондықтан босман босман болуы да, болмауы да мүмкін. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Құрлық әскерлерінің әр саласы бірдей шендерге әртүрлі атаулар қолданды. Мысалы, сержант жаяу әскерінде sierżant, артиллерияда ogniomistrz (сөзбе-сөз "от шебері"), ал атты әскерде wachmistrz (неміс тілінен алынған Wachtmeister, яғни "гвардия шебері") деп аталды. Бұл неміс армиясында гауптманға тең кавалерия офицерін риттмейстер деп атауға ұқсас.

Қазіргі поляк әскери тәжірибесіне пруссиялық/неміс және орыс дәстүрлері зор ықпал етті, себебі 1918 жылғы тәуелсіздіктен кейін армияны құрған офицерлердің көпшілігі сол армиялардың қатарындағы ветерандар болды.

Польша маршалы

НАТО кодыOF 10 Польша маршалы. Польша тіліндегі атауы – Marszałek Polski, қысқартуы – marsz. Польша маршалы (Marszałek Polski) – Польша Қарулы Күштеріндегі ең жоғары әскери шынжыр. Басқа әскери шынжырлардан айырмашылығы, ол нақты бір әскер түріне емес, Қарулы Күштерге жалпылай тиесілі. Бүгінгі күнге дейін бар болғаны алты адам ғана осы шынжырға көтерілген. Соңғы иеленушісі Михаль Рола Жимиерскийдің 1989 жылы қайтыс болуымен Польша маршалы шынжыры бос қалды.

Кедендік

Польша тілінде адресаттың шені айтылар алдында міндетті түрде құрмет сөзі қолданылуы керек, мысалы, "Panie Kapitanie" (Мырза Капитан). Бұл француз тіліндегі тәжірибеге ұқсас, онда меншік жалғауы "Mon" адресаттың шенінен бұрын қойылады. Коммунистік кезеңде ресми "Пан" (Мырза) қолдануға қарсы болды және "Обыватель" (Азамат) (мысалы: Обывателю Капитани!) қолданылды. Коммунизмнен кейінгі кезеңде бұл бұрынғы стильге қайта оралды. Жазбаша хаттарда офицерге қатысты басқа да лауазымдарды көрсету қалыпты жағдай. Бұл кейбір қызықты аббревиатураларға алып келуі мүмкін. Мысалы, Новак есімді, әуе күшіндегі подполковник, ұшқыш және инженерлік ғылымдар магистрі, ppłk pil. mgr inż. Новак (ЛтCol plt MEng Новак) деп жазылады. Ерекшелігі, польшалық әскерлер салют жасаудың екі саусақты нұсқасын қолданады, және бас киімсіз (кепка, берет немесе каска) саусақпен сәлем беруге рұқсат етілмейді.

Комиссиялық офицерлер шендері

Қызмет басындағы офицерлердің шендік белгілері. АҚШ Армиясымен салыстырғанда: Армия генералы, генерал-лейтенант, генерал-майор, бригада генералы, полковник, подполковник, майор, капитан, аға лейтенант, кіші лейтенант, кадет / офицер үміткері. АҚШ Әскери-теңіз күштерімен салыстырғанда: Флот адмиралы, адмирал, вице-адмирал, контр-адмирал, кіші контр-адмирал, капитан, коммандер, коммандер-лейтенант, лейтенант, кіші лейтенант, мичман / офицер үміткері.

Басқа да шендер

Кезек белгілері – офицер емес шенеуніктер мен қатардағы әскери қызметшілердің белгілері. АҚШ Армиясының баламасы: Командалық Сержант Майор, Сержант Майор, Мастер Сержант, Бірінші сынып Сержанты, Штабтық Сержант, Капрал, Бірінші сынып жеке құрам, Жеке. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің баламасы: Командалық бас сержант, Командалық аға бас сержант, Аға бас сержант, Бас сержант, Бірінші сынып сержанты, Екінші сынып сержанты, Үшінші сынып сержанты, Теңізші, Теңізші шәкірті.

2004 жылғы 1 шілдеде тоқтатылған дәрежелер

НАТО коды 9OR 5OR 3 Польша құрлық әскерлері хорążysztabowy młodszychorążysztabowy starszysierżantsztabowy sierżantsztabowy starszyplutonowy Аббревиатура хор. шт. мл. хор. шт. ст. серж. шт. серж. шт. ст. плут. Польша әуе күштері хорążysztabowy młodszychorążysztabowy starszysierżantsztabowy sierżantsztabowy starszyplutonowy Аббревиатура хор. шт. мл. хор. шт. ст. серж. шт. серж. шт. ст. плут. Польша әскери-теңіз күштері хорążysztabowymarynarki młodszychorążysztabowymarynarki starszybosmansztabowy bosmansztabowy starszybosmanmat Аббревиатура хор. шт. мар. мл. хор. шт. мар. ст. босм. шт. босм. шт. ст. босмат.

2004 жылғы 1 шілдеден кейінгі басқа өзгерістер

2004 жылға дейін хорьжи (OR 9 және OR 8) шендері жеке топты құрады, бұл шамамен АҚШ-тың Warrant Officer шендерімен сәйкес келетін. 2004 жылдың 1 шілдесінде осы шендердің саны азайтылды және олар сарбаздық шендер тобына қосылды.