Кіріспе

Ирландия Конфедерациясы соғысының және ағылшын Азамат соғысының ирланд сарбазы, генерал-лейтенант Майкл Джонс, 1606 - 10 желтоқсан 1649 ж. Уэльс тегіндес, Ирландияда туған сарбаз болды. Ол Парламент және Үш патшалық соғысында, негізінен Ирландияда, одақтастар үшін шайқасты. Киллалои епископы Льюис Джонстың үшінші ұлы, оның ағалары Генри мен Амбрози екеуі де Ирландия протестант шіркеуінің епископтары болды. 1641 жылғы Ирландия көтерілісі басталғаннан кейін, ол 1643 жылғы келісімге дейін католик конфедерациясына қарсы, протестант басшылығындағы Дублин қамалының әкімшілігіне адал әскерде қызмет етті. Басқа ирланд протестанттары сияқты, ол да шарттарға наразылық білдірді, соның салдарынан жақындығын ауыстырды. 1644 жылы делегация құрамында Англияға жіберілген ол Чеширдегі парламенттік күштерге қосылды және 1646 жылы Бірінші ағылшын Азамат соғысының аяқталуына дейін сонда қалды. 1647 жылдың маусым айында ол Дублиннің губернаторы және Ленстердегі әскери қолбасшы болып тағайындалды, Дуган тауы мен Ратминс шайқастарында роялист/Конфедерация әскерлеріне қарсы маңызды жеңістерге жетті. 1649 жылдың тамыз айында Оливер Кромвель қолбасшылықты қабылдауға келгеннен кейін, ол Дрогеда мен Уэксфордты қоршау кезінде оның басшылығында қызмет етті. Парламент әскері Уотерфордқа жылжыды, бірақ ауыр науқасқа шалдығып, кері шегінуге мәжбүр болды. Джонс 1649 жылдың 10 желтоқсанында қызбадан қайтыс болды, ал оның өлімі туралы Парламентке хабарлаған хатында Кромвель: «Англияның осыдан айырлуы менің сөздеріммен сипаттала алмайды» деп жазды.

Жеке мәліметтер

Майкл Джонс 1606 және 1610 жылдар аралығында Ардаг, Лонгфорд графтығында, Льюис Джонстың (1560–1646) бес ұлының үшіншісі болып дүниеге келді. Оның анасының інісі Джеймс Ашер 1625 жылдан 1656 жылға дейін Ирландия шіркеуінің басшысы болды, ал оның екі бауыры да епископ болды: Генрих (1605–1681) және Амброзий (1678 жылы қайтыс болды). Оның тағы екі бауыры, Оливер (шамамен 1612–1664) және Теофил (шамамен 1606–1685) әскерилер және саясаткерлер болды. 1646 жылдың ақпан айында ол Мэри Калмге (?–1661) үйленді, ол сэр Хью Калмның (1630 жылы қайтыс болған) жесірі еді; олардың балалары болмады, ал 1650 жылы ол күйеуіне уәде етілген зейнетақыны төлеу үшін Англия парламентіне өтініш жасады. Ол өзінің аз мал-мүлігін сіңілісі Генридің ұлы және оның есімдесі Майклға, сондай-ақ Генридің және Мэридің қызы Джейн Калмға қалдырды.

1641 жылдан 1646 жылға дейін

1631 жылы Джонс Лондонның Линкольн қонақүйінде заң оқуын бастады. 1640 жылдың қараша айында ол білікті заңгер болып, Дублиндегі Корольдік қонақүйінің мүшесі атанды. 1641 жылдың қарашасында Ирландия көтерілісі басталганда, ол оны басу үшін құрылған Корольдік армияға қосылды. Ирландиялық Конфедерация соғыстарының бастапқы кезеңдерінде ол Карл I-ге адал Ормонд графының әскерімен шайқасты. Ол Уотерфорд графтығының Лисмор маңындағы бірнеше шайқастарға қатысып, тез арада ат әскерінің белсенді және қабілетті басшысы ретінде танылды. Алайда, 1642 жылдың тамызында Англиядағы бірінші азамат соғысы басталғанда, Ормонд Англиядан күш-қуат немесе қаржы ала алмайтын болды, ал 1643 жылдың ортасына қарай Католик Конфедерациясы Ольстер, Дублин және Корк қалаларын қоспағанда, Ирландияның көп бөлігін бақылауда ұстады. Чарльз ирланд әскерлерін Англиядағы соғыста жеңіске жетуге пайдалануға ниеттенді, сондықтан 1643 жылдың қыркүйегінде Ормонд Конфедерациямен бітімге немесе "Тоқтатуға" келісті. Екі тараптың да фракциялары шарттарға қарсы болды, олар католиктердің дін тану еркіндігінің шектелуін және конституциялық реформаларды қамтыды. Протестанттар мұны қауіп деп қарады, ал Конфедерацияның көптеген мүшелері жеңіске жақын екенін сезінді және бітімнен ештеңе алмайды, әсіресе Чарльз Ирландиядағы католиктерге жасаған уступкалары Англия мен Шотландиядағы оның беделін әлсіретеді. Дегенмен, 1644 жылдың басында Конфедерация Оксфордтағы Роялистердің соғыс уақытындағы астанасына келіссөздер жүргізу үшін делегация жіберді. Қазір Келдер полкінің майоры болған Джонс, протестант әріптестері тарапынан өздерінің пікірлерін білдіру үшін бейресми комиссия құрамына сайланды. Ормонд Ирландиядан Англиядағы Роялистер армиясына 6000 сарбазды, оның ішінде Джонсты да жіберді. Бұл туралы білгеннен кейін Джонс комиссиядан шығып, Чеширдегі сэр Уильям Бреретон басқаратын Парламент күштеріне қосылды. Оның себептері даулы болғанымен, көпшілік пікір бойынша, ол Парламент жеңісі ғана Ирландия шіркеуін сақтай алады деп сенді және Конфедерациямен келіссөздерге қарсы болды. Бітімге наразы болғанына қарамастан, оның ағасы Генрих Ормондқа адал болды және 1645 жылы Клогер епископы болып тағайындалды. Ирландиядағы соғыс діни және саяси шекараларды кесіп өтті, Ормонд пен Конфедерация екеуі де Чарльзға адал екендерін мәлімдеді. Ольстерде Ормондтық Роялистер, Эоган О’Нилл басқаратын Гейл католиктері және Роберт Мунро басқаратын шотландтық келісімшілердің қолдауымен Лэгган армиясы деп аталған пресвитериандық ополчение арасында үш жақты соғыс болды. Бұл адалдықты өте күрделі етті, мысалы, Михаэльдің ағасы Теофилус, Лисбурндағы Роялистер гарнизонының командирі, Конфедерацияға қарсы болғанымен, 1644 жылдың мамырында өзінің номиналды одақтасы Мунроға кіруге рұқсат бермеді және кейін Парламенттен келген бұйрықтарды елемеді. Джонс келесі екі жыл бойы Честердегі маңызды Роялистер иелігін қоршаумен айналысты. Бұл соғыстың сипаты 1645 жылдың сәуір айында оның басқаруымен өткен Херефордширге жасалған шабуылда көрінді, олар 6000 қой, 500 сиыр ұрлап, 21 адамды өлтірді, олардың көпшілігі өздерінің мүліктерін қорғау кезінде қаза тапты. Қыркүйек айында ол Роутон Хит шайқасында шайқасты, бұл Парламенттің жеңісі болды және Батыс елдерінен тыс соңғы маңызды Роялистер дала армиясын таратып жіберді. Ол сонымен қатар қараша айында Денбиг Гринде қалаға жетуге тырысқан күштерді тоқтатып, Честер 1646 жылдың 6 ақпанында капитуляциялағанда губернатор болып тағайындалды. Белгісіз себептермен ол соғысты ең ықпалды парламентарийлердің бірі ретінде аяқтаған және оны Ирландияға ауыстыруды ұйымдастырған Бреретонмен келіспеді.

Дублин губернаторы; 1647 жылдан 1649 жылға дейін

1646 жылдың сәуір айында Парламент Лорд Лислді Ирландияның Лорд-лейтенанты етіп тағайындады, ал Джонс оның әскери қолбасшыларының бірі болды, бірақ Ормонд Карл I үшін Дублинді әлі де ұстап тұрғандықтан ол лауазымын ала алмады. Парламенттік флот салған блокада қаладағы сауданы тоқтатты, бұл Ормондты 1647 жылдың наурыз айының басында шарттарға келісуге мәжбүр етті. Дублин губернаторы болып тағайындалған Джонс 1647 жылдың 6 маусымында 2000 әскермен қоныстанды және католиктерді қуу, протестант роялистерін қамау сияқты бірқатар шараларды жүзеге асырды; шілде айының соңында Ормонд өзі жер аударылды. Тамыз айының басында Джонс 4000 жаяу және 800 атты әскермен Даблиннен генерал Томас Престон басқаратын Конфедерация армиясы қоршаған Тримге бет алды. Ол жақындағанда Престон қоршауды көтеріп, Бойн өзенінен өтіп, Даблинге қарай жорық жасауды көздеді. 8 тамызда Джонс Дунганс төбесіндегі шайқаста жеңіске жетті; Престонның 8000 әскерінің жартысынан астамы қаза тапты немесе тұтқындалды, олардың артиллериясы мен мүліктерімен бірге, Конфедераттар Ленстерді бақылаудан шығарды. Қыркүйекте оның әріптесі Инчикин Нокнануста да осындай шешуші жеңіске жетіп, Мюнстерді қамтамасыз етті. 1648 жылдың ақпанында Екінші ағылшын азамат соғысының басталуы Джонстың жетістіктерін толыққанды пайдалануына кедергі келтірді, ал Инчикин сәуірде жақын арадағы тарапқа өтті. Англия мен Шотландияда жеңілгеніне қарамастан, Карл ирландтық қолдаумен тағына қайта ораламын деп үміттенді, ал 1649 жылдың 17 қаңтарында Ормонд пен Инчикин Конфедерациямен келісімге келді; Карл 30 қаңтарда өлім жазасына кесілгеннен кейін, оларға Лагган армиясы мен Мунроның келісімдері қосылды. Алайда, О’Нилл басқаратын Гелл католик фракциясы одаққа қарсы шығып, Конфедерацияны бөліп тастады; Джонс ағасы Генриді О’Ниллмен бітімге келісу үшін жіберді, ол 1646 жылдың желтоқсанында Антрим графтығының Келлсте тұтқындалған кіші ағасы Теофилді босатты. Осы бөлінуге қарамастан, мамыр айының соңында Корольдік/Конфедерациялық одақ Ирландияның көп бөлігін бақылады. Маусым айында Дрогеда мен Дундалкты басып алғаннан кейін Ормонд Дублинге бет алды, Англияда Кромвель жинаған экспедициялық күштердің пайдалануына жол бермеуді үміттенеді. 22 шілдеде ол 11 000 адаммен қала сыртына келді; төрт күннен кейін Джонс Роберт Венаблз басқаратын Честерден күш-жігер алды, оның күшін 4000 жаяу әскерге және 1200 атты әскерге дейін арттырды. Парламенттік әскерлер саны жағынан кем болғанымен, тәжірибелі жауынгерлер болды, ал қарсыластары көбінесе нашар даярланған және жабдықталған. 2 тамызда Джонс Ратминсте Ормондты жеңді, бұл жеңіс «Ирландиядағы келісімнің шешуші шайқасы» деп сипатталды. Ратмайнда тұтқындалған роялист офицерлерінің бірі - Майклдың қарындасы Мэридің ұлы Ричард Эллиотт; Джонс сегіз жылдан астам соғыс тудырған ашуын көрсету үшін өзінің немере інісін өлім жазасына кесті. Ол сондай-ақ, бұл табысты пайдаланып, Дрогедаға шабуыл жасауға белсенділік танытты, бірақ қала берілмеді және оған шабуыл жасауға жеткілікті әскері болмады. Ол Дублинге оралды, онда Оливер Кромвель 15 тамызда 12 000 әскермен келіп, оны кавалерияның генерал-лейтенанты етіп тағайындады, ал Джон Хьюсон губернатор болды. Джонс ағасы Теофилды Дублин гарнизонының басшылығына қалдырып, Кромвельдің Дрогеда мен Вексфордты басып алуына көмектесті. Ол қараша айының соңында Уотерфордты қоршау кезінде ауырып, Дунгарванға жеткізілді, онда 1649 жылдың 10 желтоқсанында қайтыс болды. Кромвель оның өлімі туралы Парламентке жазған хатында: «Англияның жоғалтуы туралы мен ештеңе айта алмаймын», - деп жазды. Джонс Лорд Брогиллдің жақын серігі, кейін Комонвелл үкіметінің аға мүшесі болды, оның әкесі Ричард Бойл, Корктың 1-ші графы болды. Олардың жеке достығының белгісі ретінде ол Югалдағы Сент-Мария шіркеуіндегі Бойл отбасылық мазасында жерленді, Кромвель жерлеу рәсімінде сөз сөйледі. 24 Church Street, ол Дунгарвенде қайтыс болған үйінде, осы фактіні еске түсіретін тақта орнатылған.