Кіріспе

Кольно - Польшаның солтүстік-шығысында орналасқан қала, Подляк воеводиясында, Варшавадан солтүстік-шығысқа қарай шамамен 150 км қашықтықта. Бұл Кольно ауданының және Гмина Колно деп аталатын кіші әкімшілік ауданының (гмина) орталығы, бірақ қаланың өз гмина статусы болғандықтан, ол бұл ауданның құрамына кірмейді. Кольнода 10 730 адам тұрады (2007 жылғы мәлімет бойынша).

Тарих

Лехиттік (алғашқы поляк) қонысы 8 ғасырдан бастап дамыды, ал бекініс 8 немесе 9 ғасырда салынды. 10 ғасырда ол құрылып келе жатқан Польша мемлекетінің құрамына кірді. Пяст әулеті билеген Польшаның фрагментациясы нәтижесінде, ол Польша Корольдігіне қайта қосылғанға дейін Мазовия провинциялық герцогтығының бір бөлігі болды. Кольно алғаш рет 1222 жылы тарихта айтылды және 1425 жылы Мазовияның герцогы Януш III-тен қала құқығын алды. 16 ғасырда сауда мен қолөнердің өркендеуімен бірге ірі экономикалық өсім орын алды. Кольно Польша Корольдігінің патшалық қаласы болды және әкімшілік жағынан Польша Корольдігінің Үлкен Польша провинциясындағы Мазовия воеводствосына қарасты. Кольно Костюшко көтерілісі (1794) кезінде өрт салдарынан қирады. Польшаның үшінші бөлінісінен (1795) кейін ол 1807 жылға дейін Пруссияның құрамына кірді, содан кейін қысқа ғасырлық Польшаның Варшава герцогтығының бөлігі болды. 1815 жылдан бастап ол Ресейлік бөлістегі Польша Конгресіне қарасты. 19 ғасырда Ресейдің кемсітушілік саясаты мен Ресейден Польшаның Ресейлік бөлігіне (Қоныстану аймағын қараңыз) еврейлерді күштеп шығару салдарынан көптеген еврейлер қалаға қоныстанды. 1861 жылы Варшавада орыстардың жасаған қырқынынан кейін, Кольнода поляктардың наразылық акциялары мен орыс әскерлерімен қақтығыстар болды. Кольно Бірінші дүниежүзілік соғыста Ресей мен Германия империялары арасындағы шайқас кезінде қайтадан қирады. 1918 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін ел тәуелсіздік алғаннан кейін ол Польшамен қайта біріктірілді. 1920 жылдың 25-26 тамызында Кольно шайқасы болды, онда поляк 14-ші жаяу әскер дивизиясы басып кірген кеңес әскерлерін жеңді. Бұл үлкен Варшава шайқасының соңғы шайқасы болды, ол ресейлік әскердің ілгерілеуін және коммунизмнің Еуропаға батысқа қарай таралуын тоқтатты. Соғыс аралық кезеңде Кольно халқы 5 163 адамға жетті, олардың 70% еврейлерді құрады.

Кольнский Ян

Польшалық тарихшы және картограф Иоахим Лелевел (1786–1861) Иоганн Скольнус деп белгілі Ян Кольно туралы барлық қолжетімді мәліметтерді жинады және Скольвустың Дания флотының поляк теңізшісі Ян з Кольна (ағылш. John of Kolno) екенін айтты. Ол сондай-ақ 1455 жылы Краков академиясында оқыған Иоаннис де Кольно туралы және Гданьск қаласында тұратын Кольно немесе Чолно әулетінің саудагерлер мен теңізшілер туралы айтылған деректерді тапты.