Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Шотланд философы (1855–1935)
Scottish philosopher (1855 1935)
Уильям Ричи Сорли, FBA (/ˈsɔːrli/; 4 қараша 1855 – 28 шілде 1935), көбінесе В. Р. Сорли деп аталады, шотланд философы болған. Гиффорд лекторы, ол этика саласына қызығушылық танытқан британдық идеалистік мектептің өкілі болды. Ол Кембридж университетіне студенттер қатарына әйелдерді қабылдауға қарсы шықты.
William Ritchie Sorley, FBA ('/s//ɔr//l//i/; 4 November 1855 – 28 July 1935), usually cited as W. R. Sorley, was a Scottish philosopher. A Gifford Lecturer, he was one of the British Idealist school of thinkers, with interests in ethics. He was opposed to women being admitted as students to the University of Cambridge.
Өмір және мансап
Уильям Ричи Сорли Шотландияның Селкирк қаласында туған, Анна Ричи мен Шотландия Пресвитериандық шіркеуінің пасторы Уильям Сорлидің ұлы. Ол алдымен Эдинбург университетінде білім алып, философия және математика салаларындағы диплом алды. Содан кейін Эдинбургтегі Жаңа колледжде теологияны оқыды, шіркеуде қызмет ету үшін дайындалу ниетімен. Бірақ ол бұл жолдан бас тартып, Шоу стипендиясын ұтып алғаннан кейін Кембридждегі Тринити колледжінде бір жыл оқыды, онда Моральдық ғылымдар трипосының II бөлігін тапсырды. Кейін ол Кембриджде бірнеше жыл лекция оқыды және 1883 жылы Тринити колледжінің мүшесі болып сайланды. 1886 жылы ол Лондон университетінің колледжінде жұмыс істеді. Екі жылдан кейін Кардифф университетінің колледжінде профессорлық қызметке тағайындалды, Эндрю Сеттің орнына логика және философия профессоры болды. 1894 жылы ол Абердин университетінде моральдық философиядан региялық профессор болып тағайындалды, ал 1900 жылы Кембридж университетіндегі Найтбридж профессоры лауазымына Генри Сиджвиктің орнын басты. Ол 1933 жылы зейнетке шыққанға дейін осы лауазымда қызмет етті. 1900 жылдың наурыз айында Эдинбург университетінен құрметті Легум доктор (LLD) дәрежесін алды және 1905 жылы Британ академиясының мүшесі болды. Сорлидің негізгі философиялық қызығушылығы – әлем құрылымындағы моральдық құндылықтардың орны. Ол моральдық құндылықтар объективті деп есептеді, бұл көзқарасын Гиффорд лекцияларында және натурализм этикасы туралы ерте жұмыстарында түсіндірді. Моральдық тұрғыдан жақсы нәрсе – біздің мүмкіндігіміз шегінде іздеуге міндетті нәрсе. Егер белгілі бір әрекет біздің күшімізге қоймаса, онда оны іздеуге міндетті емеспіз және ол моральдық құндылық бола алмайды. Ол қазір 1920 жылы жарық көрген «Британ философиясының 1900 жылға дейінгі тарихы» еңбегімен, британдық идеализм тұрғысынан жасалған ретроспективтік көзқарас ретінде, өзінің ерекше көзқарасымен еске алынады. Оның басқа жарияланған еңбектері: «Натурализм этикасы: сын» (1904 жылғы екінші басылымы), «Моральдық өмір және моральдық құндылық» (1911 жыл) және 1914-15 жылдары оқыған Гиффорд лекциялары, «Моральдық құндылықтар және Құдай идеясы» (1921 жылғы екінші басылымы) деген атпен жарияланды. Ж.Х. Мюрхед осы еңбек туралы естеліктерінде: «Мен сол кездегі осы кітаптан алған жаңалық пен күш-қуат сезімін жақсы есімде сақтаймын» деді. Ақын Чарльз Сорли – оның ұлы. Кембридж университетіне әйелдерді студенттер ретінде қабылдау туралы ұзақ пікірталас кезінде 1897 және 1920 жылдары Сенатта дауыс беру өтті, лекция оқытушылары мен студенттер арасындағы қарқынды қоғамдық пікірталастардан кейін көптеген парақшалар таратылды, онда осы мәселеге қатысты түрлі пікірлер айтылды. Сорли Кембридж университетінде әйелдердің болуына қарсы болды және олар теңдік емес, билікке ұмтылып, университет өміріне зиян келтіретінін айтты. Ол профессор Риджвеймен бірге бірнеше парақшалар жазды, екеуі де әйелдерді Кембриджден толығымен шығарып, олар үшін жеке әйелдер университетін құруды қалады. Ол 1935 жылдың 28 шілдесінде Кембридж қаласында 79 жасында пневмониядан кейін туған аурудан қайтыс болды.
William Ritchie Sorley was born in Selkirk, Scotland, the son of Anna Ritchie and William Sorley, a Free Church of Scotland minister. He was educated first at the University of Edinburgh, where he took a degree in philosophy and mathematics. This was followed by New College, Edinburgh where he studied theology with the intention of training for the church. He gave this up, and after winning the Shaw Fellowship he spent a year at Trinity College, Cambridge where he took Part II of the Moral Sciences Tripos. He subsequently spent several years at Cambridge where he was lecturer and in 1883 he was elected a Fellow at Trinity. In 1886, he was appointed to a post at University College London. After two years he was appointed to a professorship at University College Cardiff, succeeding Andrew Seth as Professor of Logic and Philosophy. In 1894 he was appointed Regius Professor of Moral Philosophy at the University of Aberdeen, and finally in 1900 he succeeded Henry Sidgwick in the Knightbridge Professorship at the University of Cambridge. He held this post until his retirement in 1933. He received the honorary degree Legum Doctor (LLD) from the University of Edinburgh in March 1900, and was made a Fellow of the British Academy in 1905. Sorley's main philosophical interest was the place of moral values in the constitution of the universe. He thought that moral values are objective, a view he explains in his Gifford lectures and in his early work on the ethics of naturalism. What is morally good is what we are morally bound to pursue within our ability to do so. If it does not lie within our power to act in a certain way, then we are not bound to pursue it and it cannot be a moral value. He is now remembered for his A History of British Philosophy to 1900, published in 1920, with its idiosyncratic slant, as a retrospective view from the point of view of British Idealism. Among his other published works are: The Ethics of Naturalism: a Criticism (second edition 1904), The Moral Life and Moral Worth (1911), and his Gifford Lectures which he gave in 1914 15 and were published under the title Moral Values and the Idea of God (second edition 1921). In his obituary, J. H. Muirhead said of this: "I can remember the sense of freshness and power that this book gave us all at the time". The poet Charles Sorley was his son. During the long argument about admitting women as students at Cambridge, there were votes by the Senate in 1897 and again in 1920, following intense public debates among lecturers and undergraduates, and the circulation of many flysheets propounding arguments for and against. Sorley was persistently hostile to any presence of women in Cambridge and argued that they were not after equality but sought power and would damage university life. He authored several flysheets with Prof. Ridgeway both wanted women totally excluded from Cambridge and instead a separate women's university set up for them. He died in Cambridge on 28 July 1935 aged 79, following an illness from pneumonia.