Кіріспе
Жалға алу ақысын төлеуден бас тарту – бұл ірі жер иелеріне қарсы қолданылатын наразылықтың кең таралған әдісі. Жалға алу ақысын төлеуден бас тарту кезінде жалға алушылардың тобы бірігіп, жер иесі белгілі бір талаптарды орындағанша, жаппай түрде жалдау ақысын төлеуден бас тартуға келіседі. Бұл, талғамсыз жер иелеріне қарсы қолданылатын соңғы шара ретінде пайдалы тактика болуы мүмкін, бірақ кейбір жағдайларда шығарылып тастау және кредиттік рейтингтің төмендеуі тәуекелі бар. Тарихи тұрғыдан алғанда, жалға алу ақысының жоғары болуы, мүліктің нашар күйі немесе негіссіз талаптар сияқты мәселелерге жауап ретінде жалға алу ақысын төлеуден бас тарту жиі қолданылып келді; алайда, одан да кең ауқымды мәселелер осындай әрекеттерге әкелген жағдайлар да болды.
A rent strike is a method of protest commonly employed against large landlords. In a rent strike, a group of tenants come together and agree to refuse to pay their rent en masse until a specific list of demands is met by the landlord. This can be a useful tactic of final resort for use against intransigent landlords, but carries the risk of eviction and lowered credit scores in some cases. Historically, rent strikes have often been used in response to problems such as high rents, poor conditions in the property, or unreasonable tenancy demands; however, there have been situations where wider issues have led to such action.
Африка
1980 жылдары апартеидті тоқтату және тұрғын үйді жалға алушылардың меншігіне көшіру мақсатымен жалға төлеуден бас тарту науқаны болды. 1987 жылы үкімет Соуэтоға әскер жіберді. "Кейбір мемлекеттік тұрғын үйлердің тұрғындары бірнеше жылдан бері жалға ақысын төлемей келеді, және көп жағдайда шенеуніктер жинауды тоқтатып, меншікті жалға алушыларға беріп отыр. Мысалы, Соуэтода үкімет шенеуніктері кем дегенде 50 мың тұрғын үй бірлігі жалға алушыларға берілгенін мәлімдейді."
Солтүстік Америка
Жалға қарсы қозғалыс (Anti Rent Movement) (Anti Rent War және Helderberg War деп те аталады) 1839–1845 жылдар аралығында Нью-Йорк штатының солтүстігінде жалға алушылардың көтерілісі болды. Анти-рентерлер патрондар басқаратын помещиктік жүйеден тәуелсіздіктерін жариялады, салық жинаушыларға қарсылық көрсетті және жер реформасын сәтті талап етті. 1904 жылы Нью-Йорк қаласында алғашқы жаппай жалға беру ереуілі болды. Жалдардың өсуіне жауап ретінде 2000 отбасы бір айдан астам уақыт бойы ереуілге шықты. Ереуіл аяқталғанда жалға алушылар жалға ақысын төмендетуге қол жеткізді. 1907 жылы тұрғын үй тапшылығынан туындаған жалға ақының өсуіне қарсы Манхэттеннің төменгі бөлігіндегі 10 000 отбасы жалға беру ереуіліне шықты. Негізгі ұйымдастырушылардың бірі – 20 жасар Паулин Ньюман, сондай-ақ үй шаруасындағы әйелдер мен киім өнеркәсібінде жұмыс істейтін әйелдер болды. Бұл ереуіл 26 желтоқсаннан 9 қаңтарға дейін созылды және нәтижесінде 2000 отбасының жалға ақысы төмендетілді. 1918–1920 жылдардағы Нью-Йорк қаласының жалға беру ереуілі – Нью-Йорк тарихындағы жалға алушыларға қарсы ең маңызды жұмылдырулардың бірі болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың салдарынан тұрғын үй тапшылығы, қатал қыс кезінде көмір тапшылығы, жалға ақының жиі өсуі және үй иелерінің мүлікке қатысты спекуляциясы салдарынан қалың жұртшылықтың арасында, кедей және орта таптың өкілдері жалға беру ереуіліне шықты. Біріншісі – қауіпті түрде суық пәтерлерге байланысты, себебі көмір тапшылығы кезінде көптеген үй иелері жылытуды тоқтатты, ал кейіннен жалға ақыға байланысты. Екі жыл ішінде қала бойынша кем дегенде ондаған мыңнан жүз мыңға дейін жалға алушылар ереуілге қатысты. Бұл Нью-Йорк штатының Төтенше жалға беру заңдарын қабылдауына әкелді, бұл ел тарихындағы алғашқы жалға беруді бақылау шарасы болды және 1929 жылға дейін күшінде болды. Көптеген ереуілдер жалға ақыны төмендету туралы талаптарын жеңіп алды және көптеген жағдайларда ауызша келісімдердің орнына жыл сайынғы жазбаша шарттар жасалды. Ұлы депрессия кезінде және Екінші дүниежүзілік соғыстың соңына дейін кәсіподақтар жұмысшы табының жаппай жұмылдырылуында маңызды рөл атқарды. Бұл кәсіподақтар Коммунистік партия және Америка Еңбек партиясы сияқты солшыл саяси ұйымдармен күш біріктіріп, үш маңызды саяси өзгерісті талап ету үшін күш жинады: жалға беруді бақылау, қоғамдық тұрғын үй және құрылыс кодексін күшейту. 1963–1964 жылдардың қысында Харлемде жалға беру ереуілі басталды. Оны 1953 жылдан бері жалға алушыларды ұйымдастырып келген Джесси Грей басқарды. Ереуілдің басты назары жалға ақысы емес, нашар күтім болды. Жалға беру ереуілі АҚШ-та жеке және мемлекеттік тұрғын үй қорындағы жөндеу жұмыстарына созылмалы түрде немқұрайдылық танытудың салдарынан тарады. 1960-шы жылдарда жалға алушы қозғалысының екі бағыты болды: (1) Мари Руньон бастаған 1961 жылдан бергі жалға алушы-студент альянсы, негізінен символикалық болғанымен, қозғалысқа бұқаралық ақпарат құралдарының назарын аударды және саяси ықпалға ие болды, және (2) Қара пантералар партиясы мен Жас Лордтар партиясы бастаған радикалды қара қозғалыстың қатысушылары, мемлекеттің кемшіліктерін көрсету үшін тікелей әрекеттерді қолданды және Нью-Йорк қаласының кедей аудандарын тастап кеткен мүліктерді өздеріне алуға шақырды.
Оңтүстік Америка
1907 жылы Буэнос-Айрес және Аргентинаның басқа қалаларындағы пәтерлердің жалға ақысының өсуіне қарсы халықтық қозғалыс, көбінесе "конвентильос" деп аталатын, жалға төлеуден бас тартуға ұласты. Ереуіл 1907 жылдың тамыз айында басталды, шамамен 3 айға созылды және қозғалысқа жүзден астам тұрғын қатысты, ал отыз екі мың жұмысшы ереуілге шықты. Анархист және социалист белсенділердің ықпалы зор болды.