Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пьюгет саунд аймағындағы лосось популяциясын қалпына келтіру – бұл федералды, штаттық және жергілікті билік органдарының, сондай-ақ университеттердің, ғалымдардың, бизнес және өнеркәсіп өкілдерінен құралған коммерциялық емес коалициялардың Тынық мұхиты лососін (Oncorhynchus) және оның анадромдық түрлерін қалпына келтіруге бағытталған бірлескен күш-жігері. Пьюгет саунд – Тынық мұхиты лососінің (Oncorhynchus) және Тынық мұхиты форелінің (алабұғаның) екі теңіз түрінің – жағалаудағы жаңбырлы алабұғаның (O. mykiss irideus) немесе стальбасты алабұғаның және жағалаудағы өлімші алабұғаның (O. clarki clarki) табиғи мекендеу орыны. Онкоринх популяциясы 19 ғасырдың ортасынан бастап шамадан тыс балық аулау, ортаның жоғалуы, ластану және аурулар салдарынан айтарлықтай төмендеді. Пьюгет саундта тұратын немесе одан өтетін шағын өзендерде шағылысатын лосось түрлеріне: Чум (O. keta), Кохо (O. kisutch), Чинук (O. tshawytscha), Соке (O. nerka) және қызғылт лосось (O. gorbuscha) жатады. Тынық мұхиты лососі шағылысу үшін тұщы су өзендеріне мұқтаж, ал Пьюгет саундтың көптеген ірі салаларында лосось, стальбасты және өлімші алабұға шағылысады. Қалпына келтіру жұмысына қатысатын негізгі ұйымдар: Пьюгет саунд серіктестігі, Пьюгет саунд үшін ортақ стратегия, Оңтүстік Пьюгет саунд лососьін күшейту тобы және Westsound су алаптары кеңесі.
Puget Sound salmon recovery is a collective effort of federal, state and local authorities and non profit coalitions of universities, scientists, business and industry aimed at restoring Pacific salmon and anadromous forms of Pacific trout (Oncorhynchus) within the Puget Sound region. The Puget Sound lies within the native range of the Pacific Salmon (Oncorhynchus) and two sea run forms of Pacific trout, the coastal rainbow trout (O. mykiss irideus) or steelhead and coastal cutthroat trout (O. clarki clarki). Populations of Oncorhynchus have seen significant declines since the middle of the 19th century due to over fishing, habitat loss, pollution and disease. Salmon species residing in or migrating through the Puget Sound to spawning streams include Chum (O. keta), Coho (O. kisutch), Chinook (O. tshawytscha), Sockeye (O. nerka), and Pink salmon (O. gorbuscha). Pacific salmon require freshwater rivers for spawning and most major tributaries of the Puget Sound have salmon, steelhead and cutthroat trout spawning runs. Major organizations involved in recovery efforts include the Puget Sound Partnership, Shared Strategy for Puget Sound, South Puget Sound Salmon Enhancement Group and Westsound Watersheds Council
Өмірлік цикл
Сальмонның өмір сүру циклі байланысты орталар тізбегінде белгілі бір жағдайларды қажет етеді. Сальмонның өмір сүру ұзақтығы әдетте 3–6 жылды құрайды, бірақ бұл көрсеткіш тіршілік жағдайларына байланысты өзгеруі мүмкін. Кейбір сальмондар Пьюджет шығанағында қалады, ал басқалары Тынық мұхитының тереңіне көшіп, онда өмір сүреді. Сальмон өмірін су арнасындағы ұрықтанған жұмыртқалармен бастайды, олар кейіннен шабаққа айналып, тұщы суда төмен қарай жылжиды (бұл процесс түрлеріне қарай бірнеше айдан үш жылға дейін созылуы мүмкін). Олар ересек сальмон шабақтарына (fry) жеткеннен кейін, тұщы су арнасынан тұзды су пен тұщы судың араласатын сағаға қарай көшіп барады. Бұл тұщы және тұзды судың қосылысы қажет болғамен, сальмон шабақтары сағаларды бейімделу орнынан гөрі көптеген мақсаттар үшін пайдаланады. Ағлан шөптері, сондай-ақ Валлиснерия деп аталатын, және басқа су өсімдіктері су астында (толық сулы) немесе су бетінде (ішінара сулы) немесе жағалау аймақтарында өседі, сальмон шабақтарын ірі, ересек сальмондар, жыртқыш құстар, аюлар және пумалар сияқты жыртқыштардан қорғайды және қосымша тамақпен қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, "сальмон шабақтары сағаларда және жағалау суларында өмірінің ең қарқынды өсу кезеңін басынан өткізеді". Олардың өсуі үшін қоректік заттар өте маңызды болғандықтан, ағлан шөптері сияқты су өсімдіктерінен құралған күрделі тағам тізбегі сальмон шабақтарына тиімді қызмет етеді, ал бұл сальмондар инстинкттерін пайдаланып, өз денелерін теңізде өмір сүруге немесе кейінірек көшіп-қонуға дайындауға қабілетті, сондықтан олар таңдамалы болады.
The life cycle of salmon requires specific conditions within the chain of connected environments. Salmon typically live 3–6 years, which often changes depending on life conditions. While some salmon stay within the Puget Sound, others will migrate and live deeper in the Pacific Ocean. The salmon begin their journey as fertilized eggs in a stream that eventually hatch and move downstream in freshwater (lasting anywhere from months to three years depending on species). Once they mature to juvenile salmon, also known as “fry”, they migrate from the freshwater stream towards a brackish estuary where “saltwater meets freshwater”. While this meeting of fresh and salt is necessary, juvenile salmon use estuaries for more than a place of adaption. Eelgrass, also known as Vallisneria, and other aquatic vegetation grows submersed (completely aquatic) or emergent (partially aquatic) or around shoreline areas, offering protection and supplemental food for juvenile salmon from predators such as larger, grown salmon, birds of prey, bears, and cougars. Furthermore, "juvenile salmon experience the highest growth rates of their lives while in estuaries and nearshore waters". Since nutrients are so crucial to their growth, the complex food web produced from these water plants such as eelgrass serves the juvenile salmon well, and these salmon tend to be more selective, using instincts to tell them what will better prepare their bodies for ocean residence or migration later in their lives.
Өркеннің жоғалуы
Сальмон өмірінің тек бір бөлігін жағалау маңында өткізсе де, осы мекендер сальмон популяциясының тірі қалуы үшін маңызды. Пьюджет саунд аймағының жағалау мекендеу орындары соңғы 125 жылда қатты қысқарды. Батпақтар жойылғанда, жас сальмон тамақ пен паналау орындарынан айырылады. Зерттеулер Пьюджет саунд шекарасындағы тұзды батпақтардың 73 пайызға азайғанын көрсетіп тұр. Пьюджет саунд бойындағы ірі қалалық аймақтардағы тұзды батпақтардың көбі жойылған. Мысалы, Пуялуп өзенінің дельтасы жағалаудағы мекендеу ортасының 100 пайызын жоғалтты. Мекенау ортасының жойылуына ластаушы заттар, жағалау қоршаулары, жағалау өсімдіктерінің жойылуы, доктар мен пирстердің кедересі сияқты факторлар да себеп болады. Ластанған сағалар мен жағалау аймақтарындағы жас сальмонның өту кезінде зиянды әсерлерге ұшырауы мүмкін. Адамның салдарынан туындаған стресс иммундық жүйенің әлсіреуіне, ауруға осалдықтың артуына және өсудің бұзылуына әкелуі мүмкін. Жағалау қоршаулары жағалау ағысын және жағалау өсімдіктерін бұзып, жас сальмон үшін паналау мен тамақ көздерін жояды. Жағалау бойындағы жағалау өсімдіктерінің жоғалуы жас сальмон үшін ерекше маңызды, себебі ол жағалауды тұрақтандырады, көлеңке береді, жас сальмонға қорғаныш, органикалық заттар мен тамақ көзі болып табылады. Жағалау бойындағы жағалау өсімдіктерінің азаюы өзен суының температурасының жоғарылауына да себеп болуы мүмкін, бұл сальмонға зиянды бактериялар мен паразиттің таралуына жағдай жасайды. Сондай-ақ, жабайы сальмон популяциясына ауру таратуға қабілетті шаруашылықта өсірілген сальмон да алаңдау тудырады. Жабайы сальмон бұл ауруларға қарсы тұра алмайды, себебі шаруашылықта өсірілген балықтарға антибиотиктер беріледі, бұл жабайы сальмонның көбею деңгейін төмендетуі мүмкін. Шаруашылықта өсірілген балықтар сақтау және тұрақты балық аулау мақсаттарына қол жеткізуге көмектеседі, бірақ олар жергілікті сальмон популяциясының тұрақтылығына ұзақ мерзімді шешім бола алмайды. Бұл халыққа жалған қауіпсіздік сезімін тудырып, шаруашылықта өсірілген балықтар сальмон мен қоршаған ортаға пайдалы, ұзақ мерзімді шешім деп ойлауға итермелейді. Сонымен қатар, шаруашылықта өсірілген балықтардың жалпы саны артып, экожүйе мен жабайы сальмон популяциясының азаюына себеп болады. Шаруашылықта өсірілген балықтардың жабайы популяцияға қосылуы, шаруашылықта өсірілген балықтардың көп мөлшерде босатылуы және балықшылардың оларды шаруашылықта өсірілген балық деп қателесуі салдарынан жабайы сальмонның артық аулануына әкелуі мүмкін. Шаруашылықта өсірілген балықтардың көбеюі жабайы сальмонның табиғи ортасының жүктемелігіне әсер етеді және олардың өлім-жітім деңгейін арттыруы мүмкін.
Although salmon spend only a part of their life cycle in near shore areas, these habitats are critical to the survival of salmon populations. Shoreline habitats of Puget Sound have suffered significant losses over the last 125 years. When marshes are lost, young salmon lose food and shelter. Studies show a 73 percent decline in salt marsh habitats bordering Puget Sound. Nearly all salt marsh habitats within major urban areas along Puget Sound have been destroyed. The Puyallup River Delta, for example, lost 100 percent of its nearshore habitat. Other factors that contribute to habitat loss are pollutants, bulkheads, loss of shoreline vegetation and the blockage from docks and piers. Polluted estuaries and nearshore areas have caused juvenile salmon to suffer adverse effects as they pass through the estuaries. Human caused stresses can cause immune dysfunction, increased susceptibility to disease, and impaired growth. Bulkheads can disrupt shore drift and shoreline vegetation, thus eliminating cover and food sources for young salmon. Loss of shoreline vegetation along the shore is of particular importance to juvenile salmon because it stabilizes the shoreline, provides shade, acts as a protective cover, organic input and food source for young salmon moving in close to shore. The decrease in riparian vegetation along the shoreline can also account for an increase in stream temperature, which can benefit invasive species of bacteria and parasites that are harmful to the salmon. There are also concerns over hatchery spawned salmon that are capable of spreading diseases to wild populations of juvenile salmon. These wild spawns are not able to fight off these illnesses that the hatchery fish are given antibiotics for, which can also drop wild spawn rates. Arguments can also be made that while hatcheries are able to meet conservation and sustainable fishery goals, they are not meant to be a long term solution to the native salmon populations sustainability. This can give a false sense of security to the public and mislead them into thinking hatcheries are a viable long term solution to the native salmon populations and that they can benefit the salmon and the environment. Furthermore, while hatchery fish raise the overall population of salmon that can be harvested, they also attributed to the decline in ecosystem and natural wild populations. The added population of hatchery fish to the wild population can also lead to an over harvest of the wild populations due to the overcompensation of hatchery fish being released and fishermen assuming they’re catching the hatchery spawns. The hatchery fish can also affect the density dependent mortality rate of the wild populations as the increase of juvenile hatchery spawned salmon affects the carrying capacity of the wild salmon’s native environment.
Тарих
Салмон – ұлттық қазына және Тынық мұхитының солтүстік-батысының символы. Бірақ адамның қызметі олардың мекендеу орындарын жойып, жабайы популяциясы азайып барады. Чинук лососының иілген аузы көптеген американдық тайпаларды бейнелейді. Адамзат лососьпен үш рет сәтсіз тәжірибе жасады және олардың адамның әсерінен өзгеретін ортаға бейімделуге жасаған тырашаларын Англияда, Жаңа Англияда және бүгінгі Пьюджет шығанағында көрді. Қоныс салуға дейін Колумбия алқабында шамамен 10,16 миллион лосось болған. Осы популяциялардың 29% жойылды, ал 27 түрі қауіпті немесе құрып кетуге жақын. Балық аулау және шараптық ошаштар лососьтың биоәртүрлілігін азайтты. Puget Sound Action Team және Puget Sound Partnership Пьюджет шығанағындағы лососьты сақтап, қорғау үшін дереу шаралар қабылдау үшін жұмыс істеп жатыр. Егер тарихтен сабақ алсақ, технологиялық шешімдер мен саяси мақсаттағы жартылай шаралар ең болмағанда болатынды кейінге шегереді.
Salmon are a national treasure and local Pacific Northwest Icon, yet human development is destroying their habitats while their wild populations decline. The Chinook salmon's hooked mouth represents many Native American tribes. Humans have witnessed three unsuccessful experiments with salmon and their efforts to adapt to a shifting environment, impacted by humans, in England, New England, and today in the Puget Sound. Before settlement there were an estimated 10 16 million salmon in the Columbia Basin. 29% of these populations are now extinct, and 27 species are threatened or endangered. Fishing and hatcheries has reduced salmon biocomplexity. Puget Sound action Team and Puget Sound Partnership are working to get immediate actions to save and protect Puget Sound Salmon. “If history has a lesson here, it is that technological fixes and politically motivated half measures will at best delay the inevitable.”
Салман және экономика
Сенаторлар Пэтти Мюррей мен Мария Кантуэллге жазған хатында Вашингтон штатының тролльдер қауымдастығының басқарма мүшесі Джереми Браун лососьтың "біздің штатымыздың табиғи мұрасының бір бөлігі ғана емес, сонымен қатар біздің экономикамыз үшін де өте маңызды" екенін атап өтті. Хатқа 120 бизнес және қоғамдық қайраткерлер қол қойып, түрлі алаңдаушылықтарын білдірді. Бірақ, басқа бизнес иелері де лосось штатымыздың экономикасы үшін өте маңызды екеніне және оны қорғау үшін атқарылып жатқан жұмыстар жеткіліксіз екеніне келіседі. Тынық мұхитының солтүстік-батысында балық аулау саласы 36 000 тұрақты жұмыс орнын қамтамасыз етеді, оның ішінде балық аулау, консервілеу және сату да бар. Алайда, Пьюджет саундтағы лососьқа тікелей қатысы жоқ жұмыс орындарын да ескеру қажет. Лососьтың жеткілікті мөлшерде болуы қайықтардың, балық аулау жабдықтарының және басқа да қажетті заттардың сатусына үлкен әсер етеді. Балықшылар лосось қоры таусылса, олардың жұмыс орындары да, оларға тәуелді көптеген адамдардың жұмыс орындары да құрып кететінін ескертеді. Адамдар, лосось және экономика арасындағы қарым-қатынасты тұрақты етуге тырысатын ұйымдар бар. 1999 жылы Су алаптары мен қоғамдық денсаулық сақтау орталығы (CWCH) лососьқа қатысты экономикалық мәселелерді түсінуге шешім қабылдаушыларға көмектесу мақсатында «Лосось экономикасы» жобасын құрды. Жоба лосось мәселесінің кең таралғанын және терең тамырланғанын, ал оның ортасын қалпына келтіру үшін кең аумақтарды қамту қажет екенін мәлімдейді. Олар балық ресурстарын бағалау, тұрақты сауда және білікті жұмысшылар даярлау сияқты мәселені шешудің мүмкін болатын жолдарын ұсынады. Бөгеттердің экономикаға зиянды екеніне қатысты да күшті аргументтер бар, себебі олар лососьқа әсер етеді. Айдахо өзендерінің біріккен ұйымының мәліметінше, соңғы зерттеулер бөгеттерді жою АҚШ салық төлеушілері мен Солтүстік-Батыс электр энергиясын тұтынушыларына миллиардтаған доллар үнемдеуге және туризмді, табиғатта демалуды, спорттық және коммерциялық балық аулау мүмкіндіктерін жақсарту арқылы тағы миллиардтаған доллар табуға мүмкіндік береді.
In a letter to Senators Patty Murray and Maria Cantwell, Washington State's Trollers Association board member Jeremy Brown noted that salmon "aren't just a part of our state's natural heritage, they are also very important to our economy." The letter was composed by 120 business and community leaders who expressed a range of concerns. But, other business owners tend to agree that salmon are a crucial to the state's economy, and that recovery efforts do not go far enough to protect them. In the Pacific Northwest, fishing accounts for 36,000 full time jobs including catching, canning, and selling. However, one must also consider the jobs created by Puget Sound Salmon not directly related to the fish. The sale of boats, boating equipment, and other fishing necessities are impacted greatly by the continued supply of salmon. Fishermen warn that if the salmon supply continues to dry up, so will their jobs, and the jobs of many who depend on them. There are groups that are trying to make the relationship between people, salmon, and the economy more sustainable. In 1999, The Center for Watershed and Community Health (CWCH) created the Salmon Economics Project in order to assist decision makers in understanding economic issues regarding salmon. The Project claims that salmon issues are widespread and have deep roots, and that habitats must be restored across large landscapes. They provide possible solutions for the problem, such as resource pricing for fish, stable trade, and well trained workers. There is also a strong argument that dams are detrimental to the economy because of their effect on salmon. According to Idaho Rivers United, recent studies show that dam removal will save U. S. taxpayers and Northwest electricity consumers billions of dollars and generate billions more in increased tourism, outdoor recreation and improved sport and commercial fishing opportunities.
Мәдени маңызы
Лосось – Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы мәдени нысан. Пьюджет сауынында мыңдаған омыртқасыз жануарлар, 200 балық түрі, 100 теңіз құсы және 26 теңіз сүтқоректілері мекендейді. Осы түрлердің ішінде лосось және кашалоттар Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы жергілікті американдық тайпалар үшін ең танымал және мәдени маңызы бар. Лосось өзендерде туып, ересек болғанда теңізге кетеді. Бірнеше жыл теңізде жүзген соң, шағылысу үшін туған өзендеріне оралады. Тарихи тұрғыдан алғанда, Пьюджет сауынында лосось өте көп болған, оны көп лосось өндіретін өзендерден көруге болады, ол тіпті шексіз лосось қорына ие болған. Дегенмен, қалалық құрылыстың кеңеюіне байланысты лосось популяциясы азайып, олардың маңызды мекендеу орталары нашарлауда. Жалпы алғанда, лосось санының күрт төмендеуі аймақтағы кашалоттардың азаюымен де байланысты. Бұл кашалоттар аймақтағы лосось пен басқа балықтардың денсаулы популяциясына үлкен сенеді, бірақ адамның ластауы мен қалалық құрылыстың салдарынан балық популяциясының азаюынан аштықтан өлуге мәжбүр болып отыр. Колумбия және Снейк өзендері бойындағы көптеген жергілікті тайпалар лососьті құдайдың оларға тамақ ретінде сыйлағанын айтады. Жергілікті тайпалардың тамаққа таңдауы шектеулі болғандықтан, көбінесе батыс қамыс қабығына жүгінетін. Көктемдегі алғашқы лосось өзенге жүзіп келгенде, оларды ағасы – қамыс қабығы қарсы алатын. Ағасы оларға көп жылдар бойы істегендей, жергілікті халықты аштықтан қорғау міндеті бар екенін айтқан. Алдымен, лососьтер ағасына соғыс клубы, елік терісі және өзен жағасында өсіп-өркендеуі үшін құнарлы топырақ сыйлаған. Тарихи тұрғыдан алғанда, Пьюджет сауынындағы лосось пен жергілікті тайпалар арасындағы байланыс Пьюджет сауыны қауымдастығының ішінде терең тамырлар тартқан. Тынық мұхитының солтүстік-батысы аймағы лосось үшін ерекше бай және қолайлы ортаны қамтамасыз етеді. Лосось аймақтың жергілікті халқынан құралған экономика мен мәдениеттің сақталуында маңызды рөл атқарады. Соңғы 1500 жыл ішінде лосось және адам экожүйесі арасындағы тепе-теңдік орнатылды. Тарихи тұрғыдан алғанда, балық аулаудың қарқыны мен жоғалуы тек табиғи құбылыстар мен жергілікті балық аулау практикасына байланысты болды. Бірақ, жаңа құбылыс пайда болып, лосось пен адам арасындағы нәзік тепе-теңдікті бұзды. 19 ғасырда аймаққа алғашқы қоныс аударушылар мен кәсіпкерлердің келуі балық аулау көлемінің өзгеруіне және балық аулау жабдықтарының үлкен технологиялық жетістіктеріне байланысты апатқа әкелді, бұл бұрын-соңды болмаған лосось мөлшерін ұстауға мүмкіндік берді. Жаңа нарықтық индустриялық экономиканың пайда болуы Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы лосось балықтарының осалдығын арттырды, бұл экологиялық қорғаушыларды Пьюджет сауынын құтқарудың жаңа және шығармашылық жолдарын ойластыруға мәжбүр етті. Лосось пен Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы жергілікті американдық тайпалар арасындағы байланыс көптеген буын арқылы қалыптасқан терең қарым-қатынасты көрсетеді. Адам қоғамы осы мәдени нысанға тікелей қауіп төндіреді, сондықтан адамдар осы мәдени нысандарды болашақ ұрпақтарға сақтау үшін заң шығарушы органдармен бірігіп, тұтас күшпен жұмыс істеуі керек.
Salmon are cultural icons in the Pacific Northwest. Specifically, Puget Sound is home to thousands of invertebrate species, 200 species of fish, 100 species of sea birds, and 26 kinds of marine mammals. Of all these species, salmon and killer whales are the most iconic and culturally relevant to the Native American tribes within the Pacific Northwest region. Salmon are born in streams than head to the sea as juveniles. After spending a few years in the ocean, they return to their birth streams in order to spawn (reproduce). Historically, Puget Sound was one of the most salmon filled regions evident from the bountiful salmon bearing streams that essentially had an unlimited supply of salmon. Consequently, due to the expansion of urban development salmon populations are dwindling due to the deterioration of salmon and their crucial habitats. Holistically, the sharp decline in salmon can also be attributed to the decline of killer whales in the region. These killer whales rely heavily on healthy population of salmon and other fish in the region but are left starving to death because of the declining fish population caused from human pollution and urban development. Many Native American tribes along the Columbia River and Snake River say that salmon were given as food to the tribes from the creator. Native tribes had few options of food, often resorting to Western Skunk Cabbage. When the first spring salmon swam up the rivers, they were greeted by their uncle, Skunk Cabbage. Their uncle told them that they have the duty to protect the Native people from starvation, as he had done for many years. As a reward, the salmon gave their uncle a war club, an elk hide, and moist fertile soil along the edge of the river to thrive in for the rest of his years. Historically, the connection between salmon and the native tribes in Puget Sound run deep within the Puget Sound Community. The Pacific Northwest region provides an exceptionally rich and nurturing environment for salmon. Salmon play a critical role in the survival of the local economy and culture for the indigenous people that make up the Pacific Northwest. Over the last 1500 years, an equilibrium has been forged between the delicate balance of salmon and human ecosystems. Historically, harvest rate and fish losses were only attributed to natural phenomena and indigenous fishing practices. Consequently, a new phenomenon has wreaked havoc and ruined the delicate balance between salmon and humans. In the 19th century, the sudden arrival of early pioneers and entrepreneurs to the region caused havoc through the monumental changes in the amount of fishing taking place and the vast technological advances of fishing equipment to catch unprecedented salmon numbers. The addition of a new market driven industrial economy has also provided new vulnerabilities for the Pacific Northwest's salmon runs, causing environmentalists to think up new and creative ways to save the Puget Sound Salmon. The connection between salmon and the Native American tribes within the Pacific Northwest portray a deep relationship forged through many generations. Human society is a direct threat to this cultural icon, and people must work on a holistic level to join forces within the legislature to save these cultural icons for many generations to come.