"Немецкий реквием": Борхестің әңгіміндегі фашизм және құрбандық"
Deutsches Requiem (short story)
Хорхе Луис Борхестің "Немецтік реквиемі" – наци концлагерінің командирінің өлім алдындағы өсиеті. Наци Германиясының қылмыстары, өкініш және тарих сабақтары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хорхе Луис Борхестің "Неміс реквиемі" – аргентиналық жазушы Хорхе Луис Борхестің қысқа әңгімесі. 1946 жылдың ақпанында "Sur" журналында жарияланған, кейін 1949 жылы "Эль Алеф" жинағында қайта басылды. Бұл – нацистік концлагерьдің бір аяқты командирі Отто Дитрих Зур Линденің ойдан шығарылған соңғы мұрасы. Адамзатқа қарсы қылмыс жасағаны үшін сотталып, жазасын күткенде, Зур Линде өзінің және нацистік Германияның күнәлары туралы ойға келеді.
Short story by Jorge Luis Borges
"Deutsches Requiem" is a short story by Argentine author Jorge Luis Borges. Published in Sur in February 1946, it was reprinted in the collection El Aleph (1949). It is the fictional last testament of Otto Dietrich zur Linde, the one legged commandant of a Nazi concentration camp. After being tried and convicted of crimes against humanity, zur Linde reflects on his own sins and those of Nazi Germany while he awaits the firing squad.
Қысқаша мазмұны
Неміс дворяны Зур Линде 1908 жылы Батыс Пруссияның Мариенбург қаласында дүниеге келді. Лютеран дінінде тәрбиеленген Зур Линде Шопенгауэр, Ницше және Освальд Шпенглердің еңбектерін оқығаннан кейін христиан дініне сенімін жоғалтады. Ұзақ өтпей ол «Шутцштаффельге» қосылады. Өзінің әріптес СС офицерлеріне терең жек көруіне қарамастан, Зур Линде нацистік партияға әлемге жарқын болашақ әкелу үшін өзі сияқты адамдар қажет екеніне көндіреді. 1939 жылдың 1 наурызында Тильзитте синагогқа шабуыл жасағанда аяғынан жарақат алады. Бірнеше күннен кейін, Вермахт Чехословакияға басып кіргенде, Зур Линде аяғы ампутацияланғаннан кейін ауруханада жатыр. Раскольниковтың тонау мен кісі өлтіруге көшкенінің Наполеон Бонапарттың жаулауларынан да қиын болғанын айтқан Зур Линде 1941 жылдың 7 ақпанында Тарновиц концлагерінің орынбасары болып тағайындалғанын баяндайды. Сол жерде көптеген еврей зиялылары оның бұйрығымен азапталып, өлтіріледі. Ол былай дейді: «Осы лауазымға байланысты міндеттерді орындау маған ұнамады, бірақ мен ешқашан немқұрайлылық танытпадым. Батыр намысын қорғайды, ал мейірімді адам түрме мен басқалардың азабы арқылы сынақтан өтуге тырысады». 1942 жылдың күзінде Оттоның ағасы Фридрих Эль-Аламейннің екінші шайқасында қаза табады. Ұзақ өтпей, одақтастардың бомбалау шабуылы Зур Линденің Мариенбургтегі үйін қиратады. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін көп ұзамай Зур Линде тұтқындалып, адамзатқа қарсы қылмыстар жасағаны үшін сотталады. Өз іс-әрекеттерін қорғаудан бас тартқан Зур Линде кінәлі деп танылып, ату жазасына кесіледі. Өлімін күтіп отырған Зур Линде түрме жасушасында өсиетнама жазады. Ол ешқандай ақталу ұсынбайды және болашақта «күш пен қылышқа сенім» «қорқақ христиандық әрекеттерден» гөрі үстемдік ететініне қуанады. Жеңіс пен даңқ нацистік Германияға тиесілі болмаса, басқа ұлттарға тиесілі болуы мүмкін екенін де білдіреді: «Көк болсын, біздің орнымыз тозақта болса да». Өзін ату отрядының алдында қалай ұстау керектігін ойлағанда, Зур Линде өзін қорқыныш пен аяныш сезімдерінен бос екенін түсінеді, тіпті өзіне де.
A member of the German nobility, zur Linde is born in Marienburg, West Prussia in 1908. Raised Lutheran, zur Linde loses his faith in Christianity after reading the writings of Schopenhauer, Nietzsche and Oswald Spengler. Soon after, he joins the Schutzstaffel. Despite his deep contempt for his fellow SS men, zur Linde persuades himself that the Nazi Party needs men like himself to assure the world a glorious future. On March 1, 1939, he is wounded in the leg while attacking a synagogue in Tilsit. Days later, when the Wehrmacht invades Czechoslovakia, zur Linde is recuperating in a hospital following the amputation of his leg. Declaring how Raskolnikov's switch to robbery and murder was more difficult than the conquests of Napoleon Bonaparte, zur Linde relates how, on February 7, 1941, he was appointed subdirector of Tarnowitz concentration camp. There, many Jewish intellectuals are tortured and murdered under his orders. He relates, "Carrying out the duties attendant on that position was not something I enjoyed, but I never sinned by omission. The coward proves himself among swords, the compassionate man, seeks to be tested by jails and other's pain." During the fall of 1942, Otto's brother Friedrich is killed in action in the Second Battle of El Alamein. Soon after, an Allied bombing raid destroys zur Linde's house in Marienburg. Soon after the end of the Second World War, zur Linde is captured and placed on trial for crimes against humanity. Refusing to offer a defense for his actions, zur Linde is convicted and sentenced to death by firing squad. As he awaits his end, zur Linde scribbles a last testament in his prison cell. He offers no justification and rejoices in the fact that "violence and faith in the sword" shall govern the future rather than "servile Christian acts of timidity." He further expresses hope that, if victory and glory do not belong to Nazi Germany, they may belong to other nations: "Let heaven exist, though our place be in hell." As he ponders how he shall comport himself before the firing squad, zur Linde realizes that he feels no fear or pity, even for himself.
Тұжырымдама
Зур Линде ойлары фашизмнің ерекше бір белгісін көрсетеді, яғни құрбандық зорлық-зомбылық туралы түсінік пен құрбанына деген көңіл жарыққысыздық, оны адамдық қадір-қасиетінен айыру және кінәлау. Бұл үзінді Ницшенің "Заратустра былай сөйледі" (1885) еңбегіне сілтеме жасайды, онда құрбанның күйзелісін бөлісуге дайындық әлсіздік ретінде қарастырылады. Ричард Бургинмен сұхбаттасқанда Борхес Аргентинадағы нацистік көзқарастарды ұстанатын адамдармен болған әрекеттесулерінің оны қысқаша әңгіме жазуға қалай итермелегенін еске алды. Содан кейін мен Германия жағында болған адамдардың Германияның жеңісі мен даңқы туралы ойланбайтынын түсіндім. Оларға шын мәнінде ұнаған нәрсе – «Блицкриг» идеясы, Лондонның өртеніп, елдің қирауы болды. Неміс жауынгерлеріне келсек, олар оларға қызығушылық танытпады. Содан кейін мен: «Германия жеңіліске ұшырады, Америка бізді осы қасіреттен құтқарады» деп ойладым. Бірақ мен қай жақта тұрғанымды ешкім дауламайтындықтан, нацистердің пайдасына әдеби тұрғыдан не істеуге болатынын қарастырамын. Содан кейін мен идеалды нацисті жасадым. Әрине, ешбір нацист сондай болған емес, олардың барлығы өзін-өзі аяуға толы еді; сотта ешкім «Иә, мен кінәлімін, мені ату керек; неге емес, осылай болуы керек және мен сені атып өлтірер едім, егер мүмкін болса» демеді. Ешкім де олай айтқан жоқ. Олардың барлығы кешірім сұрап, жылап отырды.
Zur Linde's reflections articulate a typical trait of fascism, the notion of sacrificial violence and rejection of the sentiment of empathy for his victim, his dehumanization and blaming. This passage refers to Nietzsche's Thus Spoke Zarathustra (1885), in which the disposition of sharing in the suffering of the victim is seen as a vulnerability. In an interview with Richard Burgin, Borges recalled how his interactions with Argentina's Nazi sympathisers led him to write the short story. And then I realized that those people that were on the side of Germany, that they never thought of German victories or the German glory. What they really liked was the idea of the Blitzkrieg, of London being on fire, of the country being destroyed. As to the German fighters, they took no stock in them. Then I thought, well now Germany has lost, now America has saved us from this nightmare, but since nobody can doubt on which side I stood, I'll see what can be done from a literary point of view in favor of the Nazis. And then I created the ideal Nazi. Of course, no Nazi was ever like that, they were all full of self pity; when they were on trial no one thought of saying, "Yes, I'm guilty, I ought to be shot; why not, this is as it should be and I would shoot you if I could." Nobody said that. They were all apologising and crying