Кіріспе

Музыкалық аспап

Межоранера немесе межорана – Панаманың халықтық хордофондық аспабы. Ол әдетте самырсын ағашынан бір тікеден немесе бежуконың құрғақ талшықтарынан жасалып, кішкентай гитара пішініне келтіріледі. Оның бес нейлон, жылқы шашы немесе ішектен жасалған ішегі бар. Межоранера гитараға ұқсас, бірақ сәл кішкентай және мойны қысқа; мұның себебі – Еуропадан әкелінген барокко гитарымен байланысты. Ол алғаш рет Верагуас провинциясындағы Ла-Меса қаласында пайда болды, бірақ қазір орталық провинциялардың барлығында, Верагуас, Эррера және Лос-Сантос аймақтарында танымал және бұл елдің ең өкілді музыкалық аспабы болып саналады.

Құрылыс

Межорана әдетте бір ағаштан ойылып жасалады. Қазіргі кезде гитара сияқты иілген қабырғалары бар межораналар да кездеседі, бірақ көпшілігі әлі де дәстүрлі тәсілмен жасалады. Оның өлшемдері: 13,5 x 12 x 22 см. Жоғарғы бөлігінен бастап: 40 см қор, 8 см биіктік, 22 см мойын, 10 см пала және жалпы ұзындығы 62 см. Межорана гитарадан сәл кіші, ал тақтасы мен мойны одан қысқа. Онда бес ішек қолданылады, бастапқыда олар құрғақ қамыс талшықтарынан, жылқы шашынан жасалған, кейіннен ішек және нейлон қолданыла бастады. Межорана жасау үшін кедр ағашы пайдаланылады. Ол әншілер мен трубадурлардың халықтық өнерлерін сүйемелдеу үшін қолданылады.

Мәдени маңызы мен қолданылуы

Межорана Панаманың көптеген халық музыкасында қолданылады, бірақ ең маңыздысы – "межорана" деп аталатын әндерде. Бұл межораналар – романтикалық балладалар, оларды қоғамдастықтағы ер адамдар ғана өз үйлерінің жеке шеңберінде немесе қоғамдық тойларда орындайды. Осы себепті межорананың үлкен маңызы бар, себебі межорана әнін орындаған ер адамдар үшін бұл – басты аспап таңдауы. Панамада жыл сайынғы маңызды халықтық фестиваль өтеді, ол Панама халық мәдениетінің орталығы саналатын Гуарареде ұйымдастырылады.