Кіріспе

Американдық автор, фольклорист және мәдени сыншы Гершон Легман (2 қараша 1917 – 23 ақпан 1999) – американдық мәдени сыншы, фольклорист және «Лас әзілдің логикасы» (1968) мен «Мүйіз кітабы: Эротикалық фольклор және библиография бойынша зерттеулер» (1964) кітаптарының авторы.

Ерте өмір және білім

Легман Пенсильвания штатының Скрантон қаласында Эмиль мен Джулия Фридман Легман отбасында дүниеге келді, екеуі де венгрлік еврей тегінен шыққан; оның әкесі теміржол кызметкері және қасапшы болған. Раввиндық мектепте оқуға тырысып, сәтсіз аяқталғаннан кейін Легман Скрантонның Орталық орта мектебін бітірді, онда Джейн Джейкобс пен Сай Эндфилдпен бірге оқыды. 1935 жылдың күзінде Мичиган университетіне бір семестрге түсті, бірақ емтихан бермей кетіп қалды.

Мансап

Мичиган университетін аяқтағаннан кейін Легман Нью-Йорк қаласына көшті, онда ол Нью-Йорк Медицина академиясында дәрігер және сексолог-зерттеуші Роберт Лату Дикинсонның штаттан тыс көмекшісі болды, сонымен бірге Якоб Брюссельдің кітап дүкенінде жұмыс істеді, онда контрабандалық эротиканы басып шығару және сату ісі өркендеді; ал Нью-Йорк қалалық кітапханасында ұзақ уақыт бойы өзіндік білім алумен шұғылданды. 1940 жылдардың соңында ол "Нейротика" атты шағын журналдың редакторы болды. Өмірінің барысында Легман, 1964-1965 жылдары Калифорния университетінің Сан-Диего қаласындағы жаңа кампустың бакалавриат бағдарламасының алғашқы жылында резидент-жазушы болған бір жылды есептемегенде, институционалдық байланысы жоқ тәуелсіз ғалым болды. Ол фольклорда эротикалық және тыйым салынған материалдарды ғылыми тұрғыдан зерттеуді бастады. Ол сонымен қатар шебер әңгімеші болды және сағаттап тоқталмай әңгімелеуге қабілетті еді. Оның қызығушылықтарының қатарында сексуалдық мәселелер, эротикалық фольклор және оригами бар еді, ол қазіргі заманғы халықаралық оригами қозғалысын құруда маңызды рөл атқарды. 1940 жылы, 23 жасында Легман "Орагентализм, 1-бөлім: Кунилинктус" атты еңбегін Роже Макс де ла Гланнеж псевдонимімен жазды. Полиция барлық даналарын тәркілеп алып, Якоб Брюссельдің дүкеніне шабуыл жасап, жойды. Бір кезеңде Легман Кинси институтының кітапханалық зерттеушісі және кітап іздеушісі қызметін атқарды.

Автор

1949 жылы ол «Сүйіспеншілік және Өлім» атты еңбегін жариялады, ол жыныстық цензураны сынап, американдық мәдениеттің эротикалықты жақтауы мен оның нәтижесінде зорлық-зомбылыққа бейімділігін көрсетті. Легман трактатты өзі басып, таратты, бірақ АҚШ пошта департаментінің өкілдерімен келіспеушілікке ұшырады, олар «әдепсіз, қарапайым және ұятсыз» мазмұны үшін оның жіберулерін тоқтатты. Кітапта сонымен қатар заманауи кодекске дейінгі комикстердің балаларға зиянды екенін, зорлық-зомбылықты мақтап, Фредрик Вертам басқарған комикс индустриясына қарсы болашақ науқанды болжаған тарауы да бар. «Сүйіспеншілік және Өлім» Джей Ландесман басқарған «Невротика» журналының бір бөлігі болды, ол 1948-1952 жылдар аралығында тоғыз нөмірде жарық көрді. Легман тұрақты авторы болды және ақырында Ландесманнан редакторлық қызметті қабылдады. Басқа қатысушылар Джон Клеллон Холмс, Ларри Риверс, Карл Соломон, Джудит Малина, Аллен Гинзберг, Маршалл Маклюхан және Кеннет Патчен болды, бұл оған шағын таралымына (бірнеше мың дана) қарамастан, зор ықпал етті. Журнал билікпен бірнеше рет қақтығысты және Легманның кастрация туралы мақаласына цензура қарсылық білдіргеннен кейін жабылды. «Невротиканың» толық жинағы 1963 жылы Нью-Йорктегі Hacker Art Books баспасында бір томдық кітап ретінде қайта басылды. «Хорн кітабы: Эротикалық фольклор және библиография бойынша зерттеулер» 1950-1960 жылдарға қатысты әртүрлі жазбалардың жинағы болды. Легман эсселердің, рецензиялардың және ғылыми кіріспелердің жемісті авторы болды, соның ішінде анонимді викториандық эротикалық естеліктер «Менің құпия өмірім» (1966), Александр Афанасьевтің «Орыс құпия әңгімелері» (1966) және Марк Твеннің «Мамонт балық және Асқазан клубына арналған үнқатысу» (1976) кітаптарына кіріспе жазды. Ол кейде сирек кездесетін эротикалық заттарды сату арқылы табысын толықтырды. «Сүйіспеншілік және Өлім» кітабын таратуда АҚШ поштасының ережелерін бұзғаны үшін сотталғандықтан, Легман АҚШ-тан кетуді жөн санады. 1953 жылы Легман туған жерінен – АҚШ-тан Францияның оңтүстігіндегі Вальбонн ауылында орналасқан «Ла Кле де Шамп» атты фермаға көшіп келді, онда ол өз интеллектуалдық қызығушылықтарын көбірек еркіндікпен зерттей алды. 1955 жылы Амстердамдағы Стеделик мұражайында Акира Йошизаваның оригами көрмесін ұйымдастырды. Легман бірнеше онжылдық бойы лимериктерді қоса алғанда, әдепсіз әзілдердің үлгілерін жинады. 1970 жылы оның 1700-ден астам лимериктерден тұратын алғашқы томы (1953 жылы Париждің Les Hautes Etudes баспасында жарық көрген) АҚШ-та «The Limerick» деп жарияланды. Одан кейін 1977 жылы «Жаңа лимерик» атты екінші томды шығарды, ол 1980 жылы «Больше лимериков» деп қайта басылды. Оның ең маңызды еңбегі – «Қылақы әзілдің негізі: (Жыныстық әзілді талдау)», эротикалық фольклордың керемет туындысы, одан кейін «Күлкі жоқ»: «Қылақы әзілдің негізі: Жыныстық әзілді талдау» 2-ші сериясы жарық көрді, оған басылымды қолдау үшін жазылу ақысы төленуі керек болды, өйткені 1968 жылы Grove бірінші томды шығарғаннан кейін ешбір баспагер оған батыл бармады. Өмірінің соңында Легман Ванс Рэндольф жинаған әдепсіз әндер мен халық мүрасының екі томын – «Ролл-Ми-ин-Юр-Армз» және «Блоу-Ди-Кендл-Аут» (екеуі де 1992) редакциялады. Оның басқа жетістіктері Роберт Бернстің «Калидонияның қуанышты музалары» (1965) атты шығармасын басып шығарды.

Өмірбаян

Гершон Легманның автобиографиясының атауы, Peregrine Penis, оған қыз жолдасы Луиза "Бека" Доэрти оның "онымен кездесу үшін ерекше жерлерге саяхаттайтынына" байланысты берген лақап еді. Ларри Макмертри "алты жүз беттен" асатын "Peregrine Penis" кітабын жазуға үнемі қаржылық қолдау көрсетті. 2016 жылдың 5 қыркүйегінде Гершон Легманның автобиографиясының бірінші кітабы, Джудит Эванс Легман (Г. Легманның жесірі) мұқият өңдеген, сұраныс бойынша басылған екі томдық жинақ ретінде қолжетімді болды, кітаптың атауы – «Мен сені жақсы көремін, шынымен де». 2017 жылдың 8 наурызында екінші кітап үшінші томда «Ай құлы» деген атпен жарық көрді, ол Легманның өмірін Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі кезеңге дейін жалғастырады. Үшінші кітап, «Мен ешқашан жасамаған әлем», 2017 жылдың тамызында төртінші томда жарық көрді. Бесінші том, «Музыка менің қайғыма», 2018 жылдың наурызында, ал алтыншы том, «Қыс терезелері және құштарлық», 2018 жылдың қазанында жарық көрді. Жетінші және соңғы том, «The Book of Moones» 2022 жылы, басқалары сияқты, Amazon-да жарияланды.

Мұра

Легман көптеген жағынан радикал болды, бірақ ешқашан замандас қозғалыстарымен біріккен жоқ, мысалы, "Жалған бүлік" (1967) еңбегінде сексуалдық революцияны сынап, әйелдердің азаттығы, рок-н-ролл және психоделикалық қозғалыстың сананы өзгертетін заттарды қолдануы сияқты тақырыптарда көптеген ашулы пікірлер білдірді. Дегенмен, ол 1963 жылы Огайо университетінде өткен лекциясында "Соғыс емес, махаббат жаса" деген танымал фразаның авторы екенін айтты. Ол өзінің жеке және идеалистік көзқарастарынан айныған жоқ: "Сексуалдық махаббатты өмірдің басты құпиясы және шындығы деп санаймын", - деп жазды ол. "Мен жеке және күшті стильді жақтаймын, сондай-ақ құндылықтарды бағалау қажет деп есептеймін. Бұл қазіргі уақытта бағалы емес, бірақ жауапкершіліктің жалғыз жолы". Микита Броттман Легманның көп жағдайда өзіне қарсы болғанын, академиялық қауымдастықтан гөрі оның өзінің жаман жауы болғанын, оған шабуылдар жасап, жағдайын нашарлатқанын айтады. Брюс Джексонның пікірінше, "Легман – эротикалық фольклор және эротикалық мінез-құлықты зерттеуді академиялық деңгейде құрметті етуге ең көп үлес қосқан адам" және ғылыми журналдар ұзақ уақыт бойы басып шығарғанға батылмаған материалдарды басқа ғалымдарға қолжетімді етті.

Жеке өмір

Тарихшы Джордж Чонсидің "Гей Нью-Йорк: гендер, қалалық мәдениет және гей ерлер әлемінің қалыптасуы" атты кітабында айтылғандай, 1890-1940 жылдары Легман гомосексуал болған және жиырма жасында дірілдейтін дилдоны ойлап тапқан деп есептеледі. Алайда, Микита Бротман оның қатаң түрде гетеросексуал болғанын мәлімдейді, бұл оның феллацио тақырыбындағы жобаланған еңбегінен бас тартуына, сондай-ақ, шамалы дәрежеде Альфред Кинсиге деген жек көруіне себеп болған болуы мүмкін. Ол көп жыл бойы Беверли Китпен (1966 жылы өкпе рагынан қайтыс болды) некеде тұрды, Кристин Конрадпен қысқа мерзімге үйленді, бұл неке жойылды, содан кейін Юдит Эвансқа үйленді.

Өлім

Легман 1999 жылдың 23 ақпанында Францияның Бар-сюр-Луп қаласында, инсульттан кейін бір апта өткен соң қайтыс болды.

Қосымша оқу

1977 жыл. Рейнхольд Аман (ред. және кіріспе авторы). "Маладикта" – "Сөздік агрессия халықаралық журналы". Уокеша, 1977 жылғы қыс. 2-том, "In Honorem G. Legman" арнайы саны. "Фестшрифт". 2004 жыл. Микита Броттман. "Қызық, ерекше". Гершон Легман және юмор психопатологиясы. Нью-Джерси: Аналитикалық баспа, 2004. Сьюзан Г. Дэвис, "Эрос пен өркениет кездеседі: Гершон Легманның пошта қызметімен күресі", Александр Кокберн мен Джеффри Сент-Клэр: "Бақтағы жыландар: мәдениет және сексуалдық байланыстар". Counterpunch & AK Press, Эдинбург, 2004 жыл. 2019 жыл. Сьюзан Г. Дэвис. "Лас анекдоттар мен әдепсіз әндер: Гершон Легманның цензураланбаған өмірі". Шампейн, Иллинойс: Иллинойс университетінің баспасы, 2019 (Қатты мұқаба, қағаз, PDF, ePub). 332 бет. Ларри МакМертри: "Кітаптар: естеліктер". Саймон мен Шустер, Нью-Йорк, 2008.