Иерусалим тағына талапкер Мария Антиохиялық

Кіріспе

Иерусалим патшалығының тағына 1268 жылдан 1277 жылға дейін талапкер болған Антиохиялық Византия императрицасы Мария (1220 – 1307) 1268 жылдан 1277 жылға дейін Иерусалим патшалығының тағына талапкер болды. 1267 жылы ол корольдікті король Конрад III атынан регент ретінде басқару құқығын талап етті. Оның заңдық негізі корольға туыстығының жақындығымен нығайтылған, бірақ Иерусалимнің Жоғарғы соты Кипрдің Хью III-сінің пайдасына оның талабын қабылдамады. 1268 жылы Конрад қайтыс болғанда, ол оның мұрагері ретінде таққа отыруды талап етті. Хью үшін тағы да бас тартылған соң, ол Еуропаға көшіп, ақырында өзінің құқығын Анжу графы Карл I-ге сатты.

Отбасы

Мария 1220 жылы дүниеге келді. Ол Антиохия князі Богемонд IV пен оның екінші әйелі Мелисенда Лузиньянның қызы болды. Анасы арқылы Мария Иерусалим патшайымы Изабелла I мен Кипр патшасы Аймеридің немере қызы еді. 1246 жылы анасының жарты қарындасы Шампань Алиса қайтыс болғаннан кейін, Мелисенда Иерусалим Корольдігінің регенттігіне талап қойды, өйткені ол кәмілетке толмаған және қатыспайтын король Конрад II-нің ең жақын туысы болды, бірақ Шампань Алисаның ұлы, Кипр королі Генрих I пайдасына бұл талап қабылданбады. Марияның ағасы Генрих, Кипр королі Генрих I-нің қарындасы және Алисаның қызы Изабеллаға үйленді, олардың Хью есімді ұлы болды. Мария ешқашан үйленбеді және балалары болған жоқ.

Жоғары Сот істері

1260 жылдары Иерусалим және Кипр патшалықтарының тақтарында екі кәмелетке толмаған король – Конрад III және Хью II отырды. Олар Мария Монферрат пен Алиса Шампанның қыздары, сәйкесінше Мария Антиохияның анасының үлкен қарындастары еді. Конрад Еуропада тұрғандықтан, Иерусалим регенттігі номиналды түрде Хью II-ге жүктелді. Бірақ Хью II де кәмелетке толмағандықтан, регенттік алғашқыда оның анасы Антиохиялық Плезансқа берілді (ол 1261 жылы қайтыс болды), содан кейін оның әпкесі Изабелла (1264 жылы қайтыс болды). Кипрдің жас патшасы атынан Иерусалим регенттігін жүзеге асыру құқығы үшін оның туыстары Хью Бриенн мен Изабелланың ұлы Антиохиялық Хью таласты, соңғысы Иерусалимнің Жоғарғы сотымен таңдалды. 1267 жылы Хью II қайтыс болды, оның орнына Антиохиялық Хью (Хью III) патша болды. Кипр тағына ие болғаннан бөлек, Хью III Иерусалим патшалығының регентігін де талап етті, және Жоғарғы сот оны қабылдауға дайын тұрды. Бірақ 1268 жылдың мамырында, кресттік жорыстың қалдықтарына айналған Акра қаласына келгенде, ол өзінің талабына қырық жастағы Марияның қарсылығын көріп қалды. Ол регенттік оған тиесінше, себебі ол Иерусалим королі Конрад III-ке және Изабелла I-нің жалғыз тірі немересіне жақын туыс еді. Оның ісі Хьюдың ісінен заңды жағынан мықтырақ болды. Ол нақты мәліметтер келтірді және мұқият дайындалған куәлікті оқыды. Хьюдың шапшаң жауабын естігеннен кейін, Мария үкімді күтпей, кері шегінді. Жоғарғы сот Марияның талабының күштілігін мойындап, оның қатысуынсыз регенттікті Хьюға беруді дұрыс көрді, оның қатыспауына байланысты оның талабы жоқ деп есептеді. Шындығында, Хьюға артықшылық берілді, өйткені ол басқаруда тәжірибелі болды, ал оның кипрлік әскерлері Египет сұлтаны Баибарстан патшалықты қорғауға көмектесе алатын еді. Ал Мария оларға ештеңе ұсына алмады. Регенттікке ие болу Конрад патшаның мұрагері ретінде Хьюді белгіледі. Конрад 1268 жылдың 29 қазанында Анжу королі Карл I-нің бұйрығымен өлімге кесілді. Хью Иерусалимнің патшасы болды, бірақ Мария оның құқығына қарсы күресін жалғастырды. Ол Иерусалимнің латын патриархы Вильгельм Агеннің қолынан таж кигізілуін талап етті, бірақ ол оның талабын "аяусыз мойындамай" және "құнды емес" деп санады. Темплиерлер оның талабын қолдады, мүмкін, олар оның әлсіз билеуші болатынын немесе патшалықты Карлға сататынын күтті. Марияның патшалықты билеу емес, сату ниеті болуы мүмкін. Сондықтан Тирдегі соборда Хьюдың таж кигізу рәсімі 1269 жылдың 24 қыркүйегіне дейін кейінге шегерілді. Марияның кеңсе қызметкері мен нотариусы оның атынан наразылық білдіріп, рәсімді тоқтатты, содан кейін собордан қашып кетті. Ол Киелі жерді тастап, Римдегі Паптық орынға ұзақ сот процесін бастамас бұрын Темплиерлерден қолдау сұрады.

In the 1260s, the thrones of the kingdoms of Jerusalem and Cyprus were occupied by two underage kings, Conrad III and Hugh II, respectively. They were descended from Maria of Montferrat and Alice of Champagne, older half sisters of Maria of Antioch's mother, respectively. Conrad lived in Europe, and so the regency of Jerusalem was nominally vested into Hugh II. But since Hugh II was a minor too, the regency was exercised first by his mother, Plaisance of Antioch, who died in 1261, and then by his aunt Isabella, who died in 1264. The right to exercise the regency of Jerusalem on behalf of the young king of Cyprus was then disputed between his cousins Hugh of Brienne and Isabella's son Hugh of Antioch, with the latter being selected by the High Court of Jerusalem. Hugh II died in 1267, and was succeeded as king of Cyprus by Hugh of Antioch (Hugh III). In addition to the throne of Cyprus, Hugh III claimed the regency of the Kingdom of Jerusalem, and the High Court was prepared to accept him. But when he sailed in May 1268 to Acre, the capital of what remained of that Crusader state, he found his claim challenged by his aunt Maria, who was then in her forties. She asserted that the regency should belong to her because she was, by one degree, more closely related to the king of Jerusalem, Conrad III, and the only surviving grandchild of Isabella I. Her case was legally stronger than Hugh's. She delivered accurate information and had a carefully prepared deposition read for her. After hearing Hugh's spontaneous reply, she withdrew and did not return to hear the verdict. It appears that the High Court recognized the superiority of Maria's claim and used her absence to justify awarding the regency to Hugh, arguing that she was in default. In reality, Hugh was preferable because he had experience in government and his Cypriot troops could contribute to the defense of the dwindling kingdom against the Egyptian sultan Baibars. Maria, on the other hand, could offer them nothing. The acquisition of the regency marked Hugh as the heir presumptive to King Conrad. Conrad was executed on the orders of Charles I of Anjou on 29 October 1268. Hugh duly became king of Jerusalem, but Maria continued to contest his title. She demanded that she be crowned by the Latin patriarch of Jerusalem, William of Agen, but he "scornfully dismissed" her claim and "considered it worthless". The Knights Templar supported her claim, possibly because they expected her to be a weak ruler or to sell the kingdom to Charles. A sale, rather than a wish to rule, may have been Maria's principal motivation for claiming the throne. Hugh's coronation, held in the cathedral at Tyre, was thus postponed until 24 September 1269. Maria had a clerk and a notary interrupt it with a protest on her behalf, after which they ran out of the cathedral. She appealed to the Templars for support before leaving the Holy Land and launching a long litigation at the Holy See in Rome.

Еуропадағы өмір

1270 жылы Мария Карлмен байланысқа түсті. Сол жылы оның тауарларын тасымалдаған кеме суға батып, Чарльз оның ісіне араласты. Бұл оқиға Марияға ұзаққа соққан қаржылық қиындықтарды тудырған болуы мүмкін. 1272 жылдың 24 қазанында папа Григорий X Назарет архиепискобы мен Бетлехем және Баниас епископтарына мұрагерлік дауды тергеуге рұхсат берді. Мария Лионның екінші кеңесіне өзінің талабын тағы да ұсыну үшін келді. Пап куриясы оның талабы Гюдікінен артық екенін білгенмен, Альбаноның кардинал-епискобы Бонавентура Иерусалим барондары ғана монархты таңдау құқығына ие екенін түсіндірді. Мария бұл аргументті қабылдады, шамамен 1276 жылы судьялардан істі тоқтатуды сұрады, себебі ол өте кедей болды. 1277 жылдың наурыз айында Мария өзінің талабын Карлға жыл сайын 4000 ливр турни және Акрыдан 10000 сарацен безанты үшін сатты. Ол, мүмкін, жалған айтты, Марияның патшалыққа ұсынысын көптеген ханзадалар қабылдамайтынын мәлімдеді. Бұл сату бұрын-соңды болмаған және патшалықтың мұрагерлік заңдарын бұзды. Сатудан кейін Карл дереу Роджер Сан-Севериноны патшалықты басып алу үшін жіберді. Роджер Чарльз, Мария және папа Иоанн XXI қол қойған құжаттармен Акрыға келді. Оппозицияға наразы болған Гю қарсылық көрсетпеді, бірақ Чарльз ешқашан толығымен король ретінде танылмады. Гюдің ұлы Генрих II 1285 жылы Акрыны қайтарып алды, бірақ 1291 жылы қала Мысыр сұлтаны Әл Асраф Халилге түскенде Иерусалим Корольдігі мәңгілікке құлап кетті. Марияның жылдық төлемақысы Карл II тарапынан бекітілді, бірақ оның барлық ақшаны алғаны күмәнді. Ол 1307 жылы қайтыс болды.