Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Рупите () – Болгарияның Благоевград облысының оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан, шағын таулы қорғалатын аймақты қамтитын ауыл. Петрич қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 11 шақырым қашықтықта, Петрич муниципалитетінде, Струма өзенінің батыс жағасында жатыр. Бұл ауыл болгарлық болжамшы Баба Ванганың тұрған жері ретінде кеңінен танымал. Аймақ сонымен қатар жойылған жанартаудың кратерімен, Кожух және Пчелина төбелерімен, сондай-ақ жылы термалды бұлақтармен байланысты. Ауылда 1124 адам тұрады.
Rupite (, ) is a village which includes a small mountainous protected area in the southeastern part of Blagoevgrad Province, Bulgaria, 11 kilometers northeast of Petrich, Petrich Municipality, on the western bank of the Struma River. It is best known as the place where alleged Bulgarian clairvoyant Baba Vanga lived. The area is also associated with the crater of an extinct volcano, the hills of Kozhuh and Pchelina, and the warm thermal springs. The village has 1,124 inhabitants.
Табиғат
Рупиттің ландшафтына батысқа қарай орналасқан Кожух (кожух, "жүн пальто", пішінімен аталған) үстемдік етеді. Биіктігі 281 метр болса да, ол тегіс Петрич жазығынан анық көрінеді. Бұл билік, сөнген жанартаудың шеткі бөлігінің бір бөлігі болып табылады, үш кішкентай шаңырақтан тұрады, олардың ортаңғысы ең биігі. Кожухтың етегінде вулкандық тау жыныстары мен тас пирамидаларын көруге болады. Аймақтың климаты континенттік және Жерорта теңізі климаты арасындағы ауысу кезеңінде, ыстық, құрғақ жаз және салыстырмалы түрде жұмсақ қысқа ие. Табиғи өсімдіктер негізінен ақ талдан (Populus alba) тұрады, Болгарияда жоғалу қаупі төнген 13 өсімдік түрі бар. Рупитте елде кездесетін жылан түрлерінің барлығын, оның ішінде еуропалық мысық жыланы (Telescopus fallax) және төрт түрлі тасбақаны табуға болады. Аймақта барлығы 201 құс түрі мекендейді. Жақын жерде өтетін Аристотель жолы Болгария арқылы құстардың екі негізгі көші-қон жолының бірі болып табылады. Кейбір құс түрлеріне зәйтүн ағашындағы сүрегі (Hippolais olivetorum), маскалы торғай (Lanius nubicus) және кіші сұр торғай (Lanius minor) жатады. Шағын шағала (Phalacrocorax pygmaeus) осы аймақта қыстайды. Жанартаулық тегі мен өсімдік және жануарлар дүниесінің сирек түрлерінің көптігіне байланысты Кожух 1962 жылдан бері табиғи ескерткіш деп жарияланды. 0,4 гектарлық қорғалатын аймақ Рупите ауылынан 2 км қашықтықта, Кожухтың шығыс етегінде орналасқан. Рупит сонымен қатар 71-78 °C температурасы және орташа секундына 35 литр ағыны бар емдік минералды суларымен де танымал.
The landscape of Rupite is dominated by the eminence of Kozhuh (кожух, "fur coat," taking its name from its shape) to the west. Although it is only 281 m high, it rises prominently from the flat Petrich Plain. The eminence, which is part of the outskirts of an extinct volcano, consists of three small summits, of which the middle one is the highest. Volcanic rocks and rock pyramids can be observed at the foot of Kozhuh. The climate in the locality is transitional between continental and Mediterranean, featuring hot, dry summers and relatively mild winters. The natural vegetation consists mainly of white poplar (Populus alba), and there are 13 plant species endangered in Bulgaria. Almost all of the snake species observed in the country can be found in Rupite, including the European cat snake (Telescopus fallax), as well as four species of tortoises. A total of 201 bird species inhabit the area. Via Aristotelis, which passes nearby, is one of the two main bird migration routes through Bulgaria. Some bird species include the olive tree warbler (Hippolais olivetorum), masked shrike (Lanius nubicus), and lesser grey shrike (Lanius minor). The pygmy cormorant (Phalacrocorax pygmaeus) winters in the area. Because of its volcanic origin and the abundance of rare species of both flora and fauna, Kozhuh is a proclaimed natural landmark since 1962. A 0.4 hectare protected area is located about 2 km from the village of Rupite at the eastern foot of Kozhuh. Rupite is also famous for its healing mineral springs with a temperature of 71 78 °C and an average discharge of 35 L/s.
Тарих
Кожухтың оңтүстік-батыс етегінде ежелгі қаланың қалдықтары табылды. 2002 жылы 308 жылға дейінгі латын жазуы, жергілікті қала тұрғындарына жолданған императорлық үндеуден тұрады және бұл елді мекеннің Гераклея Синтика екенін көрсетеді. Қала б.з.д. 4-ші ғасырдан б.з. 6-шы ғасырына дейін болған болуы мүмкін, және ол фракиялық Синт тайпасының негізгі қаласы болған. Бүгінде Рупите көбінесе белгілі болжамды көреген Баба Ванганың (Вангелия Гуштерова, 1911 – 1996) тұрақты жері ретінде танымал, ол әлі де мыңдаған ізбасарлар мен туристерді қызықтырады. Аңыз бойынша, Ванга бала кезіндегі дауыл кезінде көзінен айырылған, бірақ сол оқиға кезінде оған болашақты көру қабілеті берген. Өмірінің соңғы жылдары Ванга Рупитедегі шағын үйінде тұрды, себебі туыстарының сөзіне сенсек, ол бұл аймақты өзінің күштерін жинаған "энергия көзі" деп есептеген. Васил Канчовтың 1900 жылғы мәліметтері бойынша, Ширбаново (бұрынғы атауы) 252 болгар христиан тұрғызып келген.
Remains of an ancient town were discovered at the southwestern foot of Kozhuh. In 2002, a Latin inscription dated 308 CE and consisting of an imperial appeal addressed to the local urban citizens, suggests that the settlement was Heraclea Sintica. The town likely existed from 4th century BCE to the 6th century CE, and was the main town of the Thracian tribe Sints. Today Rupite is mostly famous as the residence of the late alleged clairvoyant Baba Vanga (Vangeliya Gushterova, 1911 – 1996), who still attracts thousands of worshipers and tourists. According to a legend, Vanga lost her sight during a storm in her early childhood, but during the accident she had a vision, which gave her clairvoyance abilities. In the last years of her life, Vanga lived in a small house in Rupite, because according to her relatives she considered the area an "energy source" from which she collected her powers. According to the statistics of Vasil Kanchov in 1900, Shirbanovo (as it was known before) was populated by 252 Bulgarian Christians.
Халық саны
2019 жылдың соңында Рупит ауылында 926 адам тұрды, бұл 1934 жылы 626 адамнан көп, бірақ 1985 жылы 1248 адамнан азырақ. Коммунизм құлағаннан бері халық саны азайып келеді. Тұрғындардың көбі – этникалық болгарлар (99,6%).
The village of Rupite had 926 inhabitants at the end of 2019, up from 626 inhabitants in 1934 but down from 1,248 people in 1985. The population is declining since Fall of Communism. Nearly all inhabitants are ethnic Bulgarians (99.6%).
Шіркеу
"Болгарияның қасиетті Петкасы" ескерткіш ғибадатханасы Баба Ванганың демеуімен 1994 жылы, ол 1992 жылы таңдаған жерде салынды. Одан бері ол көптеген адамдар үшін қасиетті орынға айналып, сондай-ақ танымал туристік тартымдылыққа ие болды. Иконалар суретші Светлин Русевтің еңбегі, бірақ олар тым шынайы болғандықтан және канонға сай келмегендіктен Болгар Православ Шіркеуінің Киелі Синодынан бекіту алмады. Жақын маңда Ванганың үйін көруге болады, қазіргі таңда жаңа монастырь салынып жатыр.
The memorial temple "St. Petka of Bulgaria" was sponsored by Baba Vanga and built in 1994 at a site chosen by her in 1992. It has since become a place of worship for many people and a renowned tourist attraction. The icons were created by artist Svetlin Rusev and were not generally approved by the Holy Synod of the Bulgarian Orthodox Church for being too realistic and not conforming to the canons. The house of Vanga can be seen nearby, and a new monastery is currently under construction.
Құрмет
Оңтүстік Шетланд аралдарындағы Смит аралындағы Рупит мұздығы Рупиттен аталған.
Rupite Glacier on Smith Island, South Shetland Islands is named after Rupite.