Сирек кездесетін кішкентай қабықша – Alasmidonta heterodon
Dwarf wedgemussel
Жұмбақ құбыршақ – Солтүстік Америкадағы сирек кездесетін, құрғақ су мускулы. Қазіргі кезде қорғауға алынған, тек АҚШ-тың шығыс жағалауында ғана табылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Екі жақтас моллюскілер түрі
Species of bivalve
Alasmidonta heterodon
Alasmidonta heterodon
Кіші үшбұрышты шымтезек (Alasmidonta heterodon) – Unionidae тұқымдасына жататын, өзен шымтезектері деп аталатын сулы екі жақтас моллюскісінің, құрғақ сулардағы сирек кездесетін түрі.
The dwarf wedgemussel (Alasmidonta heterodon) is an endangered species of freshwater mussel, an aquatic bivalve mollusk in the family Unionidae, the river mussels.
Таралу және сақталу жағдайы
Бұл - Солтүстік Американың Атлантика жағалауындағы түрлі өлшемдегі және орташа ағысы бар өзендер мен ағындарда ғана кездесетін сирек түр. Кіші үшбұрышты қабықшаның қазіргі ареалы Нью-Гэмпширден Солтүстік Каролинаға дейін созылады. Кіші үшбұрышты қабықша АҚШ Федералдық тізімінде және Коннектикут, Массачусетс, Мэриленд, Солтүстік Каролина, Нью-Гэмпшир, Нью-Джерси, Нью-Йорк, Пенсильвания, Виргиния және Вермонт штаттарының тізімінде жойылу қаупі төніп тұрған түр ретінде тіркелген. Бұрын ол Нью-Брансуикте мекендеген, бірақ 1968 жылдан бері Канадада жергілікті түрде жойылды. Канаданың Қауіп төндіретін түрлер туралы заңы кіші үшбұрышты қабықшаны Канадада жойылған жабайы жануарлар түрлерінің тізіміне енгізді.
This is a rare species found solely in North America's Atlantic coast streams and rivers of various sizes and moderate current. The dwarf wedge mussel's current range extends from New Hampshire to North Carolina. The dwarf wedge mussel is federally listed as endangered and state listed as endangered in Connecticut, Massachusetts, Maryland, North Carolina, New Hampshire, New Jersey, New York, Pennsylvania, Virginia, and Vermont. It previously lived in New Brunswick, but it is locally extirpated in Canada since 1968. The Canadian Species at Risk Act listed the dwarf wedgemussel in the List of Wildlife Species at Risk as being extirpated in Canada.
Биотоп
Бұл моллюск тұрақты ортасында, аралас құм, шағыл, қиыршық тас, саз және лайлы құм сияқты әртүрлі субстраттары бар шағын арналардан терең өзендерге дейін кездесуі мүмкін. Оның ареалының оңтүстік бөлігінде көбінесе жасыл судың астындағы бұталардың немесе тамырлардың арасында көміліп жатады (USFWS 1993), ал ареалының солтүстік бөлігінде аралас құм, шағыл немесе тас тас немесе сазды жартастарда, бірнеше сантиметрден 20 футтан аса тереңдікте кездесуі мүмкін (Fichtel and Smith 1995; Gabriel 1995; Gabriel 1996; Nedeau and Werle 2003; Nedeau 2004a, 2004b, 2006).
This mussel may be found in small creeks to deep rivers in stable habitats with substrates ranging from mixed sand, pebble and gravel, to clay and silty sand. In the southern portion of its range, it is often found buried under logs or root mats in shallow water (USFWS 1993), where in the northern portion of its range, it may be found in firm substrates of mixed sand, gravel or cobble, or embedded in clay banks in water depths of a few inches to greater than 20 feet (Fichtel and Smith 1995; Gabriel 1995; Gabriel 1996; Nedeau and Werle 2003; Nedeau 2004a, 2004b, 2006).
Сипаттама
Бұл Солтүстік Америкадағы тұщы судағы мүмкін жалғыз шұбар мүсіл, оның оң жақ қабығында екі бүйірлік тісі, ал сол жағында бір ғана тісі бар. Кішкентай шұбар мүсілдің қабығының ұзындығы мен биіктігі сирек асып жатады. Трапеция пішіндес қабықшалары қоңыр немесе сары жасыл түсті, ал жас немесе ашық түсті нұсқаларында қызғылт қоңыр немесе жасыл сәулелер болады. Ішкі қабық көкшіл немесе күміс ақ түсті, артқы жағында жылтырап тұрады.
The dwarf wedgemussel is possibly the only freshwater mussel from North America that has two lateral teeth on the right valve and only one on the left side. The dwarf wedgemussel is a small mussel, whose shell size rarely exceeds in length and high. The trapezoidal shaped shells are colored brown or yellowish olive, with reddish brown or greenish rays in young or pale specimens. The nacre is bluish or silvery white, and is iridescent on the posterior.
Биология және экология
Оның көбею циклі басқа тұщы сулы мидияларға тән, оған миесіз балық қажет, онда оның дернәсілдері (глохидиялар) паразиттеніп, жас мидияларға айналады. Қалың тұмсықты мидия басқа тұщы сулы мидияларға қарағанда ұзақ өмір сүретін түр емес; өмір сүру ұзақтығы 10-12 жылға дейін бағаланады (Michaelson and Neves 1995). Бірнеше балық түрлері қалың тұмсықты мидияға қоныс беруші ретінде анықталған. Майклсон мен Невс (1995) тезелі дартерді (Etheostoma olmstedi), Джонни дартерді (Etheostoma nigrum) және дақты скульпинді (Cottus bairdi) оның ареалының оңтүстік бөлігіндегі қалың тұмсықты мидиялар үшін қоныс балық ретінде растады. Wicklow (New Hampshire Wildlife Action Plan 2005) Нью-Гэмпширде қалың тұмсықты мидиялар үшін баспана балығы ретінде шырылдақ скульпиннің (Cottus congatus) және Атлантикалық лосостың (Salmo salar) шабақтары мен паррын растады. Қалың тұмсықты мидия ұзақ мерзімді жұмыртқалайтын түр саналады. Жалпы алғанда, қалың тұмсықты мидияның глохидиялары наурыз және маусым аралығында шығарылуы мүмкін, ал шығарылудың ең жоғары уақыты оңтүстіктен солтүстікке қарай өзгереді. Майклсон мен Невс (1995) Солтүстік Каролинадағы қалың тұмсықты мидияның көбею циклын зерттеп, бұл түрдің жаздың соңында шабақтайтынын, қыркүйекте жүкті болатынын және сәуірде глохидияларды шығаратынын байқады. Wicklow (New Hampshire Wildlife Action Plan 2005) Нью-Гэмпширдегі Ашуэлот өзенінде наурыз айынан бастап маусымға дейін глохидияның шығарылуын байқады. Массачусетс штатының Милл өзенінде қалың тұмсықты мидияның көбеюін зерттеу барысында Маклейн мен Росс (2005) глохидиялардың көпшілігі сәуір және мамыр айларында шығарылатынын байқады. Көбею өнімділігі жергілікті популяцияның санымен байланысты болып көрінеді. McLain және Ross (2005) ересек қалың тұмсықты мидиялардың саны көп жерлер жүкті аналықтардың, глохидиялық тығыздықтың, қоныстану инфекциясының және жас мидиялардың тығыздығының жоғары көрсеткіштерін көрсетті.
Its reproductive cycle is typical of other freshwater mussels, requiring a host fish on which its larvae (glochidia) parasitize and metamorphose into juvenile mussels. The dwarf wedgemussel is not a long lived species as compared to other freshwater mussels; life expectancy is estimated at 10 to 12 years (Michaelson and Neves 1995). A number of fish species have been positively identified as hosts for the dwarf wedgemussel. Michaelson and Neves (1995) confirmed the tessellated darter (Etheostoma olmstedi), Johnny darter (Etheostoma nigrum), and mottled sculpin (Cottus bairdi) as host fish for dwarf wedgemussels in the southern part of its range. Wicklow (in New Hampshire Wildlife Action Plan 2005) confirmed the slimy sculpin (Cottus congatus) and juvenile and parr of the Atlantic salmon (Salmo salar) as host fish for dwarf wedgemussels in New Hampshire. The dwarf wedgemussel is considered to be a long term brooder. In general, dwarf wedgemussel glochidia may be released between March and June, with peak release times varying from south to north. Michaelson and Neves (1995) documented the reproductive cycle of the dwarf wedgemussel from North Carolina and observed that this species spawns in late summer, becomes gravid in September, and releases glochidia in April. Wicklow (in New Hampshire Wildlife Action Plan 2005) observed glochidia release beginning in March and continuing through June in the Ashuelot River in New Hampshire. In a study of dwarf wedgemussel reproduction in the Mill River, Massachusetts, McLain and Ross (2005) observed that most glochidia were released in April and May. Reproductive output appears to be correlated with local population abundance. McLain and Ross (2005) documented that sites with the highest abundance of adult dwarf wedgemussels also demonstrated the highest proportion of gravid females, glochidial density, host infection, and density of juvenile mussels.
Халық саны
Бір кезде бұл түр Солтүстік Каролинадан Канаданың Нью-Брансуикке дейінгі 15 ірі су алабындағы 70 локалитеттен тіркелген. 1990 жылы АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі түрді құрып кету қаупі төнген түрлер тізіміне алғаш рет енгізгеннен бері (55 FR 9447–9451), бірқатар жаңа локалитеттер табылды және белгілі локалитеттердің кейбіреулері қазірде жоқ болуы мүмкін. Алдын ала мәліметтер бойынша, бүгінде шағын мүйізді мидия 15 ірі су алабында кездеседі, олардың шамамен 70-і «локалитеттер» болып табылады (бір локалитетте бірнеше кездесу болуы мүмкін). Олардың кем дегенде 45-і бес индивидтан аз немесе тек қана бос қабықтарға негізделген. Канаданың Нью-Брансуик провинциясындағы (Петтикодиак өзені) жалғыз белгілі кездесу тарихи болып көрінеді; 1997 жылғы зерттеу кезінде тірі мидиялар немесе бос қабықтар табылған жоқ (Hanson 1998). Нью-Гэмпшир және Вермонт штаттарындағы Коннектикут өзенінің негізгі арнасы гидроэлектр станцияларымен бөлінген, сирек кездесетін мекендеу ортасының үш бөлек учаскесінен тұратын, бүгінгі күнгі шағын мүйізді мидияның ең ірі қалған популяциясына ие деп есептеледі. Коннектикут өзенінің шамамен 75 мильдік бөлігінде жүздеген мыңдаған шағын мүйізді мидия бар екені анықталды. Нью-Гэмпшир штатындағы Ашуэлот өзенінде, Коннектикут штатындағы Фармингтон өзенінде және Нью-Йорк штатындағы Неверсинк өзенінде ірі популяциялар бар, бірақ олардың саны мыңдаған ғана. Нью-Джерсиден оңтүстікке қарай Солтүстік Каролинаға дейінгі қалған популяциялар бірнеше жүзден бірнеше индивидқа дейін бағаланады. Strayer және авторлар (1996) көптеген шағын мүйізді мидия популяциялары, әсіресе ареалдың оңтүстік бөлігінде, төмен тығыздықпен, кішкентай ареалмен және сызықтық құрылыммен (яғни, бір арнадағы толық популяция, апаттар немесе стохастикалық оқиғалардан қорғану мүмкіндігі жоқ) қауіпке ұшырауы мүмкін деп болжады. Төмен тығыздықтағы популяциялар көбеюге кедергі келтіретін факторларға (мысалы, мидиялар арасындағы қашықтық тым үлкен болуы) немесе генетикалық әртүрліліктің жоғалуына байланысты өнімділіктің төмендеуіне әкелуі мүмкін. Массачусетс штатындағы Хатфилд және Уэтели қалаларындағы Милл өзені шағын мүйізді мидия популяциясының шамамен 16 мильдік аралықта шашыраңқы таралуын көрсететін өзеннің мысалы болып табылады. Ең көбеюге қабілетті учаске шағын аралықпен (1 мильден кем) шектеледі, бұл оны апатты оқиғаға өте осал етеді. Қалған шағын мүйізді мидиялар сирек кездеседі және McLain және Ross (2005) көрсеткендей, көбею қабілетінің төмендеуін көрсетуі мүмкін. Ауыл шаруашылығынан ағып шыққан сулар Массачусетс, Мэриленд және Солтүстік Каролина штаттарындағы шағын мүйізді мидия популяцияларына елеулі қауіп төндіреді. 2001 жылы Милл өзенінде (Массачусетс штаты) 25-тен астам шағын мүйізді мидия және жүздеген басқа мидиялар (штат тізіміне енген түрлері қоса алғанда) кішкентай фермадан ағып шыққан қалдықтардың салдарынан өлтірілді. Жақында Балтимор және Неверсинк өзендерінде болған су тасқыны Пенсильвания және Нью-Йорк штаттарындағы мекендеу ортасын қиратып, шағын мүйізді мидияның жоғалуына әкелді. Нью-Йорк штатының Кюдбеквилл қаласындағы бөгеттің астындағы Неверсинк өзенінің екі локалитетінде жүргізілген зерттеулер 2005 жылға дейін әр локалитетте 60-тан 500-ге дейін шағын мүйізді мидияның көптігін анықтады (Cole et al. 2004). 2005 жылдың көктемінде болған қатты су тасқыны өзен арнасын тазартып, бұрын зерттелген локалитеттердің кем дегенде бірінде қиыршық тас жинады. 2005 жылы су тасқынынан кейін жүргізілген екі локалитеттегі қайта зерттеулер бір жаңа өлген шағын мүйізді мидияны және тірі мидияны анықтамады (Cole and White 2006). 2006 жылғы зерттеулер Неверсинк өзеніндегі шағын мүйізді мидия популяциясына су тасқынының кері әсер еткенін көрсетті, бірақ кейбір тірі мидиялар анықталды. Қазіргі кездегі популяцияларға жақын орналасқан өзендік мекендеу ортасы мемлекеттік жағалауды қорғау ережелері немесе жергілікті жерді пайдалану ережелерімен ғана қорғалады. Жақын маңындағы биік жерлерді игеру оңтүстік популяцияларға маңызды және кең таралған қауіп болып табылады. Қорыта айтқанда, Солтүстік Каролина, Вирджиния және Мэриленд штаттарындағы популяциялар төмен тығыздық, көбеюдің болмауы немесе келесі зерттеулерде шағын мүйізді мидияны табу мүмкін еместігінің салдарынан азайып бара жатқан сияқты. Нью-Гэмпшир, Массачусетс және Коннектикут штаттарындағы популяциялар тұрақты болып көрінеді, ал 2005 жылғы су тасқынынан зардап шеккен Делавэр өзенінің су алабындағы популяциялардың жағдайы әзірге белгісіз.
At one time, this species was recorded from 70 localities in 15 major drainages ranging from North Carolina to New Brunswick, Canada. Since the species was first listed as endangered by the U. S. Fish and Wildlife Service in 1990 (55 FR 9447 9451), a number of new locations have been discovered and a number of known locations are possibly no longer extant. Based on preliminary information, the dwarf wedgemussel is currently found in 15 major drainages, comprising approximately 70 “sites” (one site may have multiple occurrences). At least 45 of these sites are based on less than five individuals or solely on spent shells. The only known occurrence in New Brunswick, Canada (Petticodiac River) appears to be historic; no live mussels or spent shells were found during a 1997 survey (Hanson 1998). The mainstem of the Connecticut River in New Hampshire and Vermont is considered to have the largest remaining dwarf wedgemussel population, consisting of three distinct stretches of sporadically occupied habitat segmented by hydroelectric dams. It is estimated that there are hundreds of thousands of dwarf wedgemussels scattered within an approximate 75 mile stretch of the Connecticut River. The Ashuelot River in New Hampshire, the Farmington River in Connecticut, and the Neversink River in New York harbor large populations, but these number in the thousands only. The remaining populations from New Jersey south to North Carolina are estimated at a few individuals to a few hundred individuals. Strayer et al. (1996) speculated that many dwarf wedgemussel populations, particularly in the southern portion of the range, may be threatened by low densities, small ranges. and linear structure (i. e., an entire population in one stream with no possibility of refuge from catastrophes or stochastic events). Low density populations may lead to a loss of productivity due to reproductive impediments (e. g., the distance between mussels being too great) or loss of genetic variability. The Mill River in Hatfield and Whately, Massachusetts is an example of a river with a dwarf wedgemussel population patchily distributed over an approximate 16 mile stretch. The most reproductively robust patch is limited to a small stretch (< 1 mile) making it extremely vulnerable to a catastrophic event. The remainder dwarf wedgemussels are sparsely scattered and may demonstrate a reduced capability to reproduce as indicated by McLain and Ross (2005). Agricultural run off has been identified as a significant threat to dwarf wedgemussel populations in Massachusetts, Maryland, and North Carolina. In 2001, more than 25 dwarf wedgemussels and hundreds of other mussels (including state listed species) were killed in the Mill River, Massachusetts, by waste run off from a small farm. Recently, severe flooding in the Baltimore and Neversink Rivers in Pennsylvania and New York, respectively, resulted in the destruction of occupied habitat and loss of dwarf wedgemussels. Surveys conducted at two sites on the Neversink River below a dam in Cuddebackville, New York, derived abundance estimates ranging from 60 to 500 dwarf wedgemussels per site (Cole et al. 2004) prior to 2005. Severe flooding in the spring of 2005 scoured the river channel and deposited cobble in at least one of the sites previously surveyed. Resurveys in 2005 of the two sites conducted after the flood event detected one fresh dead dwarf wedgemussel and no live mussels (Cole and White 2006). Surveys in 2006 indicated that the dwarf wedgemussel population in the Neversink River was adversely affected by flood events, although some live mussels were detected. Little riverine habitat adjacent to extant populations is protected other than by state shoreline protection regulations or local land use regulations. Development of adjacent uplands continues to be a significant and pervasive threat to southern populations. In summary, it appears that the populations in North Carolina, Virginia, and Maryland are declining as evidenced by low densities, lack of reproduction, or inability to relocate any dwarf wedgemussels in follow up surveys. Populations in New Hampshire, Massachusetts, and Connecticut appear to be stable, while the status of populations in the Delaware River watershed affected by the recent floods of 2005 is uncertain at this time.