Кіріспе
ДАТИВТЫҚ КҮРЫЛЫС – сөйлемді грамматикалық тұрғыдан құрастырудың тәсілі, онда дативтік жақ қолданылады. Егер субъект пен объект (тікелей немесе жанама) белгілі бір етістіктің құрылымын өзгертпей орындарын ауыстыра алса, онда бұл сөйлем дативтік құрылымда екені айтылады (субъект жаңа объектіге, ал объект жаңа субъектіге айналады). Алайда, мұны тек сөйлемнің тікелей объектісі пассивті дауыста сөйлемнің субъектісіне айналатын пассивті дауыспен шатастыруға болмайды, сондай-ақ етістіктің құрылымы да пассивті дауыстың мағынасын білдіру үшін өзгереді. ДАТИВТЫҚ КҮРЫЛЫС көбінесе етістік әрекетті емес, күйді білдірген кезде қолданылады.
The dative construction is a grammatical way of constructing a sentence, using the dative case. A sentence is also said to be in dative construction if the subject and the object (direct or indirect) can switch their places for a given verb, without altering the verb's structure (subject becoming the new object, and the object becoming the new subject). The latter case is not to be confused with the passive voice, where only the direct object of a sentence becomes the subject of the passive voiced sentence, and the verb's structure also changes to convey the meaning of the passive voice. The dative construction tends to occur when the verb indicates a state rather than an action.
Испан тілі
Испан тіліндегі бірқатар етістіктер дативтік конструкцияны қолданады. Осы етістіктердің көптегені психологиялық жағдайларды білдіреді; ең көп қолданылатыны – gustar, ол ағылшын тіліндегі "ұнату" сөзімен мағынасы бірдей (бірақ синтаксистік тұрғыдан "жағымды болу" сияқты жұмыс істейді). Етістік формальды/морфологиялық тәуелдікпен келіседі, бірақ тәуелдік әдетте етістіктен бұрын емес, кейін орналасады. Дативтік конструкцияға клитикалық жалғаулы есімдік қажет; егер дативтік аргумент толық сөз тіркесі болса немесе нақты айтылуы керек болса, ол "a" предлогы бар тіркес арқылы көрсетіледі. Маған жаз ұнайды. ("Мен жазды ұнатамын") A mí me gusta más la primavera. ("Маған көктем көбірек ұнайды") A Juan le gustan las rubias. ("Хуан блондинкаларды ұнатады") A ella le gustas. ("Ол сені ұнатады") Осы үлгіні көрсететін басқа етістіктер – apasionar ("күшті сезімге ие болу"), antojarse ("құштарлық сезіну"), encantar ("көңіл көтеру"), faltar ("жетіспеу"), quedar ("қалдыру") және sobrar ("артық болу").
A mí me gusta más la primavera. ("[As for me,] I like the spring better")
A Juan le gustan las rubias. ("Juan likes blondes")
A ella le gustas. ("She likes you")
Other verbs which show this pattern are apasionar ("to be passionate about"), antojarse ("to have a feeling for"), encantar ("to adore"), faltar ("to be lacking"), quedar ("to be remaining") and sobrar ("to be in excess").
Фин тілі
Денитивтік жағдай дативтік конструкцияларда қолданылады. "Дативтік генетив" (datiivigenetiivi) фин тілінде енді өнімді емес, және ол көбінесе басқа жағдайлармен ауыстырылады, мұздаған тіркестерден басқа, мысалы, luojan kiitos (Құдайға шүкір). Мен мұздаймын. = Мен суық (суық мінезді). Менің суық сезінуім. = "Маған суық". Қазіргі тілде көбірек: Minulla on kylmä. = "Менде суық". Дативтік генетив көбінесе етістік инфинитивтерімен қолданылады. Менің жасауым керек. = "Маған оны жасау керек". - Мен оны жасауым керек. Менің тәтті жегім келеді. = "Маған тәтті жеу ойға келеді" = Мен тәтті жегім келеді. Менің оны ойлауым жаман. = "Маған оны ойлау жаман" - Оны ойлағанымда жаман сезінемін.
Латын тілі
Латын тілінде жанама нысандар үшін датив конструкциясы қолданылады (dativus possessivus). Mihi est liber. = "Маған кітап бар." = Менің кітабым бар.
Венгрия тілі
Венгр тілі латын тілі сияқты, "иелену" мағынасын беру үшін, венгр тілінде жоқ "ие болу" етістігінсіз ұқсас құрылымды қолданады.