"Коррегидор: 1896 жылғы комикалық опера"

Кіріспе

1896 жылы Хьюго Вольфтың комикалық операсы «Der Corregidor» – Хьюго Вольфтың комикалық операсы. Неміс тіліндегі либреттосын Роза Мейредер Обермайер Педро Антонио де Аларконның «El sombrero de tres picos» атты қысқа повесі негізінде жазған.

Тарих

Вольф операны 1895 жылы жазды және 1897 жылы өңдеді. Опера алғаш рет 1896 жылдың 7 маусымында Мангейм ұлттық театрында Хьюго Рёр дирижерлік етуімен қойылды. Густав Малер операның прелюдиясын аранжировкалады.

1-ші акті

1-сурет: Тью Лукас жүзім жинайды және белгісіз епископтың келуіне дайындық жасап, үйін әзірлеп, көршісімен сөйлеседі. Көршісі Лукасты қысымға алып, адамдардың оған жақсы қарым-қатынас жасауының жалғыз себебі оның әйелінің әдемілігі екенін айтады. Лукас бұл сөзді жеңілдетеді. Көршісі кетеді, ал Лукас дайындықтарды жалғастыру үшін қасқаға көтеріледі. 2-сурет: Фраскита аулаға кіріп, ән айта келе үстел жайып қояды. Лукас оны қасқадан жақындатып алады және олар тұратын провинцияның судьясы Коррегидордың құштарлығы туралы әжуалайды. Лукас Коррегидордың қызметшісі Репеламен жақындасқанын көріп, қарттың сөзін тыңдау үшін жасырынады. 3-сурет: Репела кіреді, бір қысым тамақтандырып, күшті жұтынып, исінеді. Фраскита оған Лукастың ұйықтап жатқанын айтады, бұл Репеланың қызығушылығын тудырады. Ол қожайынына Фраскитаның жалғыз екенін хабарлау үшін жүгіріп кетеді. 4-сурет: Коррегидор Фраскитаға жақындайды, ол онымен әжуалайды және фанданго билейді. Ол оның биі Лукасты оятуы мүмкін деп қорқады. Ол Лукасты оятумен қорқытады («Испан әндері кітабынан» «In dem Schatten meiner Locken» әнімен), бірақ Коррегидор оны оятудан бас тартуға көндіргенде ол мойынсұнады. Коррегидор Фраскитаға қатты әсер етеді, сондықтан ол бір сәт үнсіз қалады. Ол оған көңіл білдіруге тырысады, ал ол мүмкіндікті пайдаланып, бұрын көп рет сұраған өтінішін қояды: оның жүрегін жақын жердегі Эстелла қаласында сот нотариусы қызметіне тағайындау. Коррегидор бас тартады, ал оның ықыласы одан да күшейеді. Ол құштарлықпен тепе-теңдігін жоғалтып, жерге құлайды. Лукас осы сәтті пайдаланады. Ерлі-зайыптылар қартты мазақтайды, ол Лукастың барлық әңгімені естігенін түсінгеннен кейін балаша кек алуға ант етеді. Фраскита оны жұбату үшін жүзім ұсынады, бірақ ол тартынады. 5-сурет: Репела, ол да бүкіл оқиғаны бақылап отыр, Фраскитаның мінез-құлқы үшін оны жазалауға ниеттеніп кіреді. Ол епископтың алыстан келе жатқанын естиді. Лукас пен Фраскита дайындықтарын аяқтауға асығады, ал Коррегидор Репеланы кек алу жоспарын іске асыруға жібереді. Епископ сахнаға лату оркестрінің күйімен келеді.

Scene 1: Tio Lukas is picking grapes and preparing his millyard for the arrival of an unnamed Bishop and conversing with a neighbor. The neighbor taunts Lukas, saying that the only reason people show him any favor is because he has such a pretty wife. Lukas shrugs off the comment. The neighbor leaves, and Lukas climbs up into an arbor to continue his preparations. Scene 2: Frasquita enters the yard and sets the table while singing to herself. Lukas surprises her from the arbor and teases her about the affections of the Corregidor, magistrate of the province in which they live. Lukas spies the Corregidor approaching with Repela, his servant, and goes back into hiding in order to spy on the old man's conversation. Scene 3: Repela enters, taking a pinch of snuff and sneezing violently. Frasquita tells him that Lukas is asleep, which Repela is interested to know. He runs off to tell his master that Frasquita is apparently alone. Scene 4: The Corregidor approaches Frasquita, who flirts with him and dances a fandango. He is afraid that her dancing might wake Lukas. She threatens to wake Lukas (with the song "In dem Schatten meiner Locken" from the Spanisches Liederbuch), but relents when the Corregidor urges her not to. The Corregidor is so taken by Frasquita that he is dumbstruck for a moment. He begins to woo her, and she seizes the opportunity to press for a favor she has obviously already requested many times: the appointment of her nephew as court notary in the nearby town of Estella. The Corregidor refuses, and his advances become ever more ardent. In his passion, he loses his balance and crashes to the ground. Lukas takes this cue to reveal himself. The couple ridicules the old man, who, realizing that Lukas has heard the entire exchange, childishly vows his revenge. Frasquita offers him some grapes in order to placate him, but he hesitates. Scene 5: Repela, who has also been watching the entire scene, enters, intending to reprimand Frasquita for her behaviour. He is interrupted by the sound of the Bishop's arrival in the distance. Lukas and Frasquita rush off to finish their preparations, while the Corregidor sends Repela off to set his revenge plan in motion. The Bishop approaches amid an onstage brass fanfare.

2-ші акті

1-мырза: Диірмендегі үйдің ас үйінде Лукас пен Фраскита кешкі ас ішіп отырып, алғашқыда бір-бірін әжуалай күлдіріп, кейін құштарлықпен бірге қаншалықты бақытты екендерін әңгімелейді. Сәтімен есік қағылады, олардың әңгімесі үзіледі. Есікте – Алкальдедің қызметшісі Тонуэло, ол «заң үстемдігі» туы астында келген. Ол қатты, қатты мас. 2-мырза: Тонуэло Лукасты жергілікті әкімге, Алкальдеге шақырады. Лукас таңертең баратынын айтады, бірақ Тонуэло дереу келуін талап етеді. Фраскита онымен бірге баруға ниеттенсе, Тонуэло Лукасты ғана шақыру керектігін қайта-қайта еске салады. Екеуі шығып кетеді, Фраскита жалғыз қалады. 3-мырза: Фраскита ыдыстарды жинауға кіріседі. Содан кейін орамасына отырып, Тонуэлоның шақыруы туралы ойға келеді. Сырттан бірден көмекке шақырып айқайлаған дауыс естіледі. Ол Лукас деп ойлап, есікке жүгіріп шығады, бірақ ол Коррегидор екенін көреді, ол диірменге құлап кеткен. 4-мырза: Коррегидор үйге кіреді, өзен суынан мас. Фраскита ашуланып, Коррегидордың не ойлап келгенін бірден түсінеді. Ол Фраскитаны жүрегіндегі ниетін орындау үшін, яғни, оның інісіне лауазым беру арқылы төсекке шақыруға пара беруге тырысады. Ол бас тартқанда, тапаншамен қорқытады. Ол өзінің үлкен мылтығын шығарып ұстайды, сол сәтте Коррегидор қорқыныштан есінен таяды. Ол Репеланы шақыруын өтінеді. 5-мырза: Репела Коррегидорға көмектесу үшін кіреді, ал Фраскита қаладан дәрігер шақыру сылтауымен кетуге дайындалады. Бірақ шын мәнінде ол Лукасты іздеу үшін және Коррегидораның не істеп жатқанын Коррегидораға хабарлау үшін кетеді. 6-мырза: Коррегидор судан дымқыл киімдерін шешіп, Репелаға оларды отқа жақын ілуді бұйырады. Фраскитаның жоқ екенін байқаған ол Репеланы қалаға жетпей тұрып тоқтатып алуға жібереді. Коррегидор жалғыз қалғанда, испандық Liederbuch-тан ("Herz, verzage nicht geschwind") ән шырқап, әйелдердің ерекше мінез-құлқы туралы ойша айтады. Осы кезде перде түсіріліп, оркестр сахна ауысу музыкасын орындайды. 7-мырза: Алкальде және оның қызметшілері Мануэла мен Педро бірге ішіп отыр. Лукас пен Тонуэло артқы есіктен кіреді. 8-мырза: Тойға қатысушылар Лукасқа тост жасайды, бірақ ол көңіл көтеруге мүлде құштар емес. Лукас оларды ішімдік ойынына тартып, содан кейін орындықта ұйықтап жатқандай көрінеді. Мас қызметшілер өз төсек орындарын іздеп кетеді. 9-мырза: Лукас ашуланып, орнынан тұрып, терезеден қашып кетеді. 10-мырза: Бірнеше минуттан кейін Мануэла бөлмеге кіріп, Лукасты Алкальдеден босатуға жалдауды сұрайды. Лукастың жоқ екенін байқаған ол үйдің барлық тұрғындарын оятып, оны іздеуге шақырады. 11-мырза: Педро мен Тонуэло Мануэлаға қосылады, ал үшеуі де Лукасты іздеуге шығады.

Scene 1: In the kitchen at the millhouse, Lukas and Frasquita are eating dinner and discussing, first teasingly, then passionately, how happy they are together. They are interrupted by a knock at the door. It is Tonuelo, one of the Alkalde's servants, coming under the banner of the “rule of law.” He is very, very drunk. Scene 2: Tonuelo summons Lukas to the Alkalde, the local mayor. Lukas says he will go in the morning, but Tonuelo insists that he come immediately. Frasquita wishes to accompany him, but Tonuelo again relays that he is to summon Lukas only. The two men exit, leaving Frasquita alone. Scene 3: Frasquita begins to tidy up the dishes. She then sits down to her spinning wheel and muses to herself about Tonuelo's summons. From outside, she hears a sudden shout for help. Thinking it is Lukas, she rushes to the door, only to discover that it is the Corregidor, who has fallen into the millstream. Scene 4: The Corregidor enters the house, soaking wet from the stream. Frasquita becomes angry, realizing at once what the Corregidor has intended all along. He attempts to bribe Frasquita into bed with her nephew's appointment, and when she refuses, he threatens her with a pistol. She in turn pulls out a blunderbuss, at which point the Corregidor is so overcome with fright that he becomes faint. He asks her to call Repela. Scene 5: Repela enters to tend to the Corregidor, while Frasquita prepares to leave on the pretense of summoning a doctor from town. In reality, she leaves to find Lukas and to inform the Corregidora of what her husband is up to. Scene 6: The Corregidor removes his wet clothes, instructing Repela to hang them by the fire to dry. Realizing that Frasquita is no longer there, he sends Repela off to intercept her before she reaches town. The Corregidor, alone, sings to himself, in another song from the Spanisches Liederbuch ("Herz, verzage nicht geschwind") about the strange behaviour of women. At this point, the curtain drops, and the orchestra plays some brief scene change music. Scene 7: The Alkalde and his servants Manuela and Pedro are drinking together. Lukas and Tonuelo enter through a rear door. Scene 8: The revelers drink to Lukas, even though he is clearly not in the mood to be trifled with. Lukas tricks the group into a drinking game, then pretends to go to sleep on a bench. The drunken servants go off to find their own beds. Scene 9: Lukas, enraged, gets up and escapes out of the window. Scene 10: After a few moments, Manuela enters the room to ask Lukas to hire her away from the Alkalde. Realizing that Lukas is no longer there, she rouses the rest of the household. Scene 11: Pedro and Tonuelo join Manuela, and the three reluctantly go out to search for Lukas.

3-ші акт

1-мазмұн: Фраскита Лукасты іздеп, алкалде үйіне барады. Екеуі де білмей, Лукас үйге қайтып бара жатқанда оны кездестіреді. Ол әлсіздігін жасырып, өзімен-өзі сөйлейді. Репела кіреді, бірақ Фраскита оны әлі байқамайды. 2-мазмұн: Репела өзін көрсетеді. Ол Фраскитаны мазақтайды, ал ол оған ашуланып айқайлайды. Олар бірге Лукасты іздеуге шығады. Содан кейін тағы бір сахна алмасу музыкасы ойнайды. 3-мазмұн: Лукас зауытқа қайта оралады. Ол коррегидордың киімдері әлі де оттың үстінде ілінгенін және үстелде нотариус кездесуінің жазбасын көріп, түсініксіздікке келеді. Бұл жағдайды жеңіл ойлап, ол жатын бөлме есігіне қарай жылдамдайды. Коррегидор төсекте ұйықтап жатқанын көрген Лукас, ұяттан және қызғаныштан өзін кінәлайды. Коррегидордың әдемі әйелі бар екенін түсінгеннен кейін, ол кек алу жоспарын құрайды. Коррегидордың киімін киіп, күліп, Коррегидордың үйіне беттейді. 4-мазмұн: Лукас оятып алған Коррегидор сақтықпен жатын бөлмеден шығады. Өз киімдерінің ұрланғанын көрген ол, Лукас тастап кеткен киімдерді киеді. Алкальде Фраскита, Тонуэло және Репеламен бірге кіреді, бірақ олар әлі де жатын бөлмеге қайта кіруге тырысатын Коррегидорды байқамайды. 5-ші көрініс: Алкальде Коррегидорды байқап, оны Лукас деп ойлап, Тонуэлоға оны ұстауға бұйрық береді. Тонуэло Коррегидорды жерге құлатады, бірақ топ тез арада қателіктерін түсінеді. Репела Лукастың Коррегидордың киімдерін ұрлау ниетін аңғарғаннан кейін, бәрі Коррегидордың үйіне баруға келіседі.

4-ші акт

1-көрініс: Коррегидордың үйінің алдында түнгі күзетші таңғы сағат 5:30-ды жариялайды. 2-көрініс: Коррегидор, Фраскита, Репела, Тонуэло және Алкальде Коррегидордың үйіне келеді. Олар есікті соғады, бірақ жауап келмейді. Репела жағдайды жеңілдетіп, гитараның үнін еліктейтін болып, үйге серенада орындап жатқандай көрінеді. Соңында Дюэнна оянып, терезеге шығады. Коррегидор өзін таныстырады, бірақ Дюэнна оған сенбейді, үй иесі үйде дейді. Фраскита кім екенін түсінгенде, Лукас оны адалсыз деп ойлағанын сезінеді. Коррегидор не болып жатқанын түсінбейді. 3-көрініс: офицерлер мен қызметшілердің тобы қақпадан асығып шығып, келгендерді ұра бастайды. Олар қашып, бірден не үшін келгендерін түсіндіруге тырысады. Әскерлер хоры шатасумен ән салады. Коррегидор әлі де не болып жатқанын түсінбейді. 4-көрініс: Донна Мерседес, Коррегидора, алаңға шығады. Ол жағдайды бағалап болғанмен, күйеуіне Лукасқа қарағандай қарайды. Коррегидор, соңында не болып жатқанын түсінгенде, барлық кінені Фраскитаға таңуға тырысады, бірақ әйелі оған мұндай іс жасауға рұқсат бермейді. 5-көрініс: Лукас кіреді, әлі де Коррегидордың киімдерін киіп, оның мінез-құлқын еліктейді. Барлығының нағыз кім екені белгілі болғаннан кейін, кейіпкерлер оқиғаны қайтадан баяндайды және Лукас Коррегидордың үйіне жасырын келгенде не болғанын түсіндіреді (Вулф 1897 жылғы өңдеуінде осы бөлігінің көп бөлігін алып тастады). Лукас пен Фраскита татуласады, ал Коррегидор жеңілгенін түсініп, бас иеді. Ансамбль Коррегиораға оның мейірімділікпен араласуы үшін құрмет және алғыс айтады.