Кіріспе

1960 жылы P. G. Wodehouse-тың романы

«Дживс Offing-те» – П. Г. Вудехаус жазған комик роман. Алғаш рет 1960 жылдың 4 сәуірінде «Simon & Schuster, Inc.» (Нью-Йорк) баспасы «How Right You Are, Jeeves» деген атпен, ал 1960 жылдың 12 тамызында «Herbert Jenkins» (Лондон) баспасымен Ұлыбританияда жарық көрді. Бұл Дживс туралы жазылған сегізінші роман. «Дживс Offing-те» романында Берти Вустер Бринкли Корттағы Далия тәтесіне тағы бір рет барады, сондай-ақ, сэр Родерик Глоссоп және Бобби Уикхэм сияқты жиі кездесетін кейіпкерлер де бар. Бұл роман Малверн Хаус дайындық мектебінің бұрынғы директоры Обри Апджонның басты кейіпкер ретінде көрінетін жалғыз туынды.

Сюжет

Бертидің ескі досы Реджинальд "Киппер" Херринг Бертимен бір аптаға бірге тұрады. Берти өзінің әпкесі, Далия әпкесі шақырған шақыруды асыға қабыл алады, өйткені Джівс демалыс үшін Херн шығанағына барады. Далия әпкемнің күйеуі, Бертидің Том ағасы, американдық Хомер Креммен сауда жасауға тырысып жатыр. Олардың екеуі Харрогейтте болған кезде, мырза Кремнің әйелі, детективтер авторы Адела Крем және олардың ұлы Уилберт Крем Бринкли Кортта тұрады. Жаман Roberta "Bobbie" Wickham, және Aubrey Upjohn, Берти мен Киппердің бір кездері басқыншы директор болған, сонымен бірге Филис Миллспен бірге болады. Ол Апжонның өгей қызы және Далия әпкесі крестницасы. Апжон жергілікті сайлауға баруға үміттенеді, ол базардағы Снодсбери орта мектебінде сөйлеген сөзін оқып, Филис оның сөзін жазады. Бринкли Кортқа барудан бұрын Берти апталық газетте жұмыс істейтін және Апджонға кекшіл Киппердің Апджонның жақында жарық көрген кітабына қатал, жасырын сын жазғанын біледі. Джівс Бертиге Вилли Кремнің "Бродвей Вилли" деп аталатын алаңдап жүрген плейбой екенін айтады. Джівс кеткеннен кейін Берти "Таймс" газетінде өзінің Боббимен тұрмысқа шығатынын жариялайды. Бринкли Кортта Берти Уилберт Кремді Филиске өлең оқып отырғанын көреді. Содан кейін ол Боббиді табады, ол оған Беритиді ұнатпайтын анасын қорқытып, Бобби шынымен үйленгісі келетін Реджинальд Херрингті мақұлдауға тырысқанын айтады. Апжон қызы Филиске Уилбертпен үйленуге уәде беріп отыр. Далия әпке Виллидің беделін мақұлдамай, жекпе-жекті болдырмақшы. Бринкли Корттың бас уәзірі Сеппинс демалыста болғандықтан, Далия әпкесі танымал психиатр сэр Родерик Глоссопты оның орнына "Свордфиш" деген лақап атпен жұмысқа алады, сондықтан ол Уилберттің мінез-құлқын бақылап, оған есеп бере алады. Берти Уилбертті Филистен алыстатуға тырысады. Хат арқылы Дживис Бертиге Вилли Кремнің клептоман екенін айтады. Том ағаның күміс түсті сиыр кремін жоғалтып алады. Боби жоқ болған кезде Киппер Бринкли Кортқа келеді. Ол Боббимен тұрмысқа шығып, бірақ Берти мен Боббидің неке туралы хабарландыруды көргеннен кейін бұл аяқталды деп санайды. Берти оған хабардың жалған екенін айтқанда, ол жеңілдеді. Глоссоп Уилберт Кремнің бөлмесін сыер қаймағы үшін іздеп, Бертимен байланысады. Боби Кипперге жазған қызу хатты оқығаннан кейін, ол алғашқы рет неке туралы хабарландыруды көрген кезде жазған хатты оқып, Бертиге үйленетінін жариялайды. Берти оған үйленгісі келмейді, бірақ жеке кодексі кез-келген әйелді бас тартуға жол бермейді, сондықтан ол Джівстен көмек алу үшін Херн шығанағына барады. Джівс Бертимен Бринклиге оралуға келіседі. Бобби Киппердің хатын кешіреді, бірақ Киппер Боббиге ренжітіп, Филиспен қайтпақ болады. Далия әпке Бертиге Уилберт Крем сиырдың кремін ұрламағанын айтады. Том аға оған оны сатып жіберді. Осы арада Апжон Киппердің газетін жала жабу үшін сотқа беруді жоспарлап отыр. Оның шолу негізінен заңды болған кезде, кішкентай жамандау бөлігі жасырын түрде Боби қосылды. Кешірім сұрай отырып, Боби Киппермен татуласады. Глоссоп Кипперді Апжонды суға батудан құтқарып, жұмысын сақтап қалуға кеңес береді. Берти мен Бобби жақын маңдағы көлге Апджонды итермелемей қалғаннан кейін, Берти мен Филистің иті Поппет құлап түседі. Киппер Бертиге көмектесу үшін суға түседі, оны Апджон деп қате қабылдайды, ал Уилберт Филистің иті Поппетке көмектесу үшін суға түседі. Филис Уилбертпен тұрмысқа шығады. Бұл бастапқыда Далия әпкеге ренжітеді, бірақ Уилберт шынымен де атақты Бродвей Уилли емес екені анықталады: бұл оның кіші інісі Уилфред. Апджон Киппердің қатал сын жазғанын біледі және сол үйде тұрудан бас тартады. Jeeves Upjohn үшін пакеттер, Upjohn-ның басуды ұмытып, сөйлеуді басу. Джівстен баспаға жазылған мәтінді алғаннан кейін, Бобби оны қайтарып берместен бұрын, Апжонды оның жала жабу ісіне тартуға мәжбүр етеді. Уилберт оны ұрлады деп ойлап, Глоссоп сиырдың қаймағын тартып алды. Адела Крем Глоссоптың бөлмесінен сүт қаймағын тауып, оны ұрлады деп ойлайды. Бір қате түсінікті болдырмау үшін Глоссоп өзінің шынайы кәсібі туралы айтып берді. Джівстің кеңесіне сәйкес Глоссоп Бертиді бақылауға әкелгенін және Бертидің бөлмесінен сиырдың кремін тапқанын мәлімдеді. Берти Крем отбасы оны клептоман деп ойлағанына ренжіді, бірақ Дживс Бертиге өзінің ағасына көмектесуден қанағат алатынын айтып, оны тыныштандырады. Берти, мектепте оқыған кезінде Том ағадан сыйлықтар алғандығын еске түсіріп, былай деп жауап береді: "Сен қаншалықты дұ�...

Стиль

Вудхаус комедиялық эффект үшін сленгті формальды тілмен қатар қояды. Мұның бір жолы – Берти цитатаны еске түсіруге тырысқанда немесе Дживс оны жатқа айтқанда, ал Берти сол цитатаны көбірек сөйлеу тілімен қайталайды. Мысалы, 11-тарауда Берти мен Дживс Шекспирдің «Макбет» және «Гамлет» шығармаларына сілтеме жасайды:

«[Поппеттің] соғысқандық көзқарасы қарапайым – «Дауыс пен ашу ештеңені білдірмейді, мырза?» – «Сол, таза мақтан. Бірнеше сыпайы сөз айтсаң, ол сізді қысып алады. Мен сіздің қандай сөзді қолданғаныңызды естідім? – «Менің жаныма темір шеңбермен байлап ала ма?» – «Бірінші екі минутта». Берти Дживстен әдеби сілтемелерді ғана емес, көптеген сөздер мен тіркестерді, әсіресе латын терминологиясын үйренеді. Бұл Дживстің Бертиге тигізетін әсерін көрсетеді және Бертидің Дживстің формальды тілін күлкілі түрде қайталауына әкеледі. Мысалы, Берти Дживстен үйренген «nolle prosequi» латын фразасын, Боббиге түсіндіргенде Киелі кітапқа сілтеме жасап, Балаамның есегінің, Жүністің есегінің емес, жағдайымен әйгілі болғанын айтқанда, күлкілі эффект туады:

«Дживс.» – «Мырза?» – «Бәс тігу үшін, Балаамның есегі «nolle prosequi» ішіне кірген жоқ па?» – «Иә, мырза». Берти Дживстен үйренген сөзді немесе тіркесті қолданғанда, ол әдетте Дживстің сол немесе алдыңғы оқиғада бұрын қолданған сөзі болады. Алайда, кейде Берти Дживстен сөз немесе тіркес алғанын айтады, бірақ Дживс бұл сөздерді серияның басында ешқашан қолданған емес. Мұндай жағдай 1-тарауда болады, Берти «альтруистік» сөзін қолданғанда: «Сіз бұл сөзді білмейсіз, бірақ мен Дживстің айтқанын естідім. Бұл – мүддесін ойламай, өзгеге қызмет ететін адамды айтуға қолданылады». Вудхаус кейде Бертидің ауыстырылған эпитеттерді қолдануын көрсетеді, әдетте сөйлемнің грамматикалық объектісін қосымша сөзбен өзгертеді, сөйлемнің етістігін өзгерту үшін тиісті етістікті қолданудың орнына. (Мысалы: «Ол қазір қайғылы темекі шегіп, соққының түсуін күтіп отырды»). Кем дегенде бір жағдайда Вудхаус сөйлемнің грамматикалық тақырыбын тиісті адамның сезімін сипаттау үшін қосымша сөзбен өзгертіп, ауыстырылған эпитет қолданады. Бұл 2-тарауда айтылған: «Мен оны шайқалтқаным анық болды. Оның көздері кеңейді, және таң қалған тост қолынан түсті».

Өмірбаян

Ұлыбританияда басылған романның атауларында "келіп жатқанда" деген сөз қолданылып, жақын арада немесе жақын арада болатын нәрсені сипаттайды. Романның ең ертедегі жазбалары, Вудхаус 1956 жылы қарашада жазған, ол әже Далия мен Том ағаның Америкада, ал Агата апа мен Лорд Ворплздон Бринкли Кортта тұрып жатқандығын көрсетті. Бұл алдын ала сюжетте американдық миллионер және күміс сиырдың кремі ұрланған, соңғы оқиғаға ұқсас, сондай-ақ Берти газетте біреумен некелесу туралы оқиды, бірақ ол ешқашан кездеспеген қызға. Ескертпелер Вудхаустың кейіпкерлердің аттары орнына орын ұстаушылар ретінде нақты кейіпкерлерді таңдамас бұрын сюжетінің кейбір негізгі бөліктерін анықтағанын көрсетеді, мысалы келесі жазбада: "X Y-ге үйленгісі келеді, B-ге ол engd деп айтуды айтады. Y-ге дейін . Өте жақсы ана" деп жазған. 1956 жылдың желтоқсанында жобаны тоқтатқаннан кейін, Вудхаус 1958 жылдың басында қайтадан жұмыс істей бастады. 1958 жылдың тамызында ол кейіпкерлер тізімін құрастырды, оған кітаптың соңғы нұсқасында жоқ бірнеше кейіпкерлер кіреді. Бұл кейіпкерлерге Том ағаның әпкесі, Джудсон Кокер (Водхаустың 1924 жылғы "Билл Жеңімпаз" романындағы кейіпкер) және Эдвин Скаут (Флоренс Крейдің қиындыққа толы жас ағасы) кіреді, ол детектив ретінде әрекет еткен болар еді. Романның сақталған соңғы жобасында Бертидің тілін күлкілірек және күрделірек ету үшін Вудхаус жасаған кейбір кішігірім өзгерістер көрсетілген. Мысалы, "Оның қан қысымы жоғары болды [, оның көзі олар жақсы маза деп аталатын нәрседе айналды], және ол өлім болды, қайда сіздің ешкімнің ісі сияқты тістеу", - деген сөйлемде жақшадағы сөйлем енгізілген. Jeeves and the Feudal Spirit сияқты, кітапта 1936 жылы шыққан Thank You, Jeeves! фильмінде Берти Вустердің рөлін соққан актер Дэвид Нивен туралы сөз бар. Романда Берти күдікті плейбой Уилберт Кремді Дэвид Нивенге ұқсайтынын айтады.

Жариялану тарихы

Бұл әңгіме "Сіз қаншалықты дұрыссыз, Дживс" деген атпен үш журналда жарияланды. Біріншіден, әңгіме 1959 жылғы 29 тамыздан 19 қыркүйекке дейін британдық John Bull журналында Ричард О. Розаның суреттерімен бөлім-бөлім жарық көрді, содан кейін 1960 жылғы ақпанда Билл Шарматц суреттерімен американдық Playboy журналында және соңғы рет 1960 жылғы 23 сәуірде Джерри Сивиер суреттерімен канадалық Star Weekly журналында жарияланды. "Сіз қаншалықты дұрыссыз, Дживс" деген атпен әңгіме 1976 жылы жарық көрген Jeeves, Jeeves, Jeeves жинағына енді, оған сонымен қатар "Stiff Upper Lip, Jeeves" және "Jeeves and the Tie That Binds" деген екі роман да кірді.

Қабылдау

Чарльз Пур, The New York Times (28 маусым 1960): "Ол жылдам және жеңіл, бірақ адам тәжірибесінің ерекшеліктеріне толы, көбінесе ұяттан қызарып ұсынылады. Мистер Вудхаустың сюжеттері Кейп-Канавералдағы ең күрделі механизмдердің лақтырылуына қарағанда қарапайым көрінеді. Бринкли Холлдағы мәселенің бір шешімі пайда бола сала, одан да жағымсыз салдар туындайды. Тек теңдесі жоқ Джівс теңіздегі қысқа демалысынан оралғанда ғана тәртіп орнатуға бастайды". Дж. М. Ричардсон, Birmingham Daily Post (16 тамыз 1960): "Өзгерістер мен белгісіздікпен сипатталатын әлемде уақытқа бағынбаған және өзгермейтін нәрселерге ерекше құрметпен қаралады. П. Г. Вудхаус 1916 жылы алғашқы Джівс әңгімесін жазып, осымен үлкен танымалдыққа ие болды, және қазір, қырық жылдан асып, алпыс романнан кейін, Джівс әлі де таңғы ас үстеліне қуырылған жұмыртқа мен б. әкеп келеді – және одан да қызықты. Ешкім мұндай жиі кездесетін элементтерден ерекше юмор құрастыра алмады. Жаңа Джівс шынымен де құнды, бірақ Джівс өзі көбінесе болмайды, ол креветка аулау үшін Херн Бэйге демалысқа кеткен, содан ол уақытында Бертиді құтқару үшін deus ex machina ретінде оралып келеді".

Бейімделулер

Бұл әңгіме «Жиз және Вустер» эпизодтарының біріне бейімделмеген. «Audible» компаниясы Иан Кармайкл оқыған толық аудиокнигасын шығарды.