Кіріспе

Оңтүстік-Батыс Африкадағы (қазіргі Намибия) бұрынғы Бантустан – Ованболанд, сондай-ақ Овамболанд деп те аталады, ол Бантустан және кейіннен Оңтүстік-Батыс Африкадағы (қазіргі Намибия) Овамбо халқының өкілдік билігі болды. Апартеид үкіметі оның Овамбо халқының өзін-өзі басқаруға тиіс отаны болуын мақсат еткенін мәлімдеді. Бірақ іс жүзінде, апартеид үкіметі оны қозғалысты шектеу арқылы оларды арзан еңбекке салуға арналған резервация ретінде қарастырды; Овамбо еркектері 16 айлық еңбек шартына қол қоймаса, Ованболандтан шығуға рұқсат алмайтын, ал әйелдерге мүлдем рұқсат берілмейтін. Бұл термин бастапқыда Намибияның солтүстігінде Овамбо этносы қоныстанған аймақтарды білдірді, атап айтқанда, Онданга, Онганджера және Оукваньяма сияқты Овамбоның дәстүрлі патшалықтарының колониалдық және ерте колониалдық дәуірде бақылауында болған жерлерді. Оның өзіндік атауы – Ovambo ~ Owambo.

Өмірбаян

1960 жылдары Оңтүстік Африка, Ұлттар Лигасының мандаты бойынша Оңтүстік-Батыс Африканы басқарып отырған, қара нәсілді көпшілікке қараған ақ нәсілді азшылық үстемдігіне байланысты халықаралық қысымды күшейтті. Оңтүстік Африка көздеген шешім – Одендаал жоспары – ақ және ақ емес халықты бөлу, оқшауланған қара халықтарға өздерін-өздері басқару құқығын беру және осылайша елдің қалған кең аумағында ақ адамдардың басымдығын орнату еді. Бұдан бөлек, әрбір этникалық топты бөліп, адамдарды заңмен белгіленген шектеулі аймақтарда ұстау арқылы нәсілдік дискриминация автоматты түрде жойылатыны күтілді. Белгіленген аумақтар бантустан деп аталды, ал қалған жерлер Полиция аймағы деп танылды. Осымен бірге, Полиция аймағында жұмыс істейтін барлық ақ емес адамдар көшіп-қонушы жұмыс күшіне айналды, бантустанға кіру және шығуды реттеу үшін арнайы заңдар қабылданды. Осыдан кейін, жергілікті атауларда фин текті көптеген есімдер кездеседі, мысалы, Марта, Тойво, Онни, Хельми және Марти. 1920 жылдары фин университеттерінің өкілдері Ованболандты Финляндияның алғашқы колониясы ету жобасын қарастырған, бірақ ол жоба іске аспады.

Бантустан (1968-1980 жылдар)

1968 жылы құрылған Овамболанд Оңтүстік-Батыс Африкадағы алғашқы толыққанды бантустан болды. Овамбо халқы осы жерде бұрыннан тұрғандықтан, жаңадан қоныстандыру қажет болмады. Аймақта дәстүрлі билік органдары арқылы басқару жүйесі де бар еді. Бірақ халық екі топқа бөлінді: үйлеріне жақын шаруашылықпен айналысатындар мен бантустанның шегінен тыс кен орындарында, фабрикаларда, шаруашылықтарда және үй шаруасында жұмыс істейтіндер. 1973 жылы өзін-өзі басқару құқығы берілді. Овамболанд Оңтүстік Африка шекаралық соғысы кезінде Намибия Халықтық Азаттық Армиясы (PLAN) жүргізген ұзаққа созылған көтеріліс ошағы болды.

Өкілді орган (1980-1999)

Турнхолл конституциялық конференциясынан кейін 1980 жылы бантустан жүйесі тек этникалық принцип бойынша жұмыс істейтін және географиялық жағынан анықталған аумақтарға байланысты емес Өкілді Органдармен ауыстырылды. Овамболардың Өкілді Билігі атқарушы және заң шығару құзыретіне ие болды, сайланған Заң шығару жиналыстарынан тұрады, олар төрағалары басқаратын Атқару комитеттерін тағайындайтын. Орталық және жергілікті билік арасындағы аралық деңгей ретіндегі екінші деңгейдегі билік органдары жерді пайдалану, ауыл шаруашылығы, бастауыш білім беру, мұғалімдерді даярлау, денсаулық сақтау, әлеуметтік көмек және зейнетақы мәселелеріне жауапты болды, ал олардың Заң шығару жиналыстары Ережелер деп аталатын заңдарды қабылдауға құқылы болды.

Намибия тәуелсіздік алғаннан бері

Ованболанд, Оңтүстік-Батыс Африкадағы басқа да отандар сияқты, 1989 жылдың мамыр айында тәуелсіздікке көшудің бастапқы кезеңінде таратылды. Аймақ қазір көбінесе Солтүстік деп аталады, бірақ Ованболанд атауы әлі де қолданыста. Намибияның жалпы аумағының 6 пайызында халықтың жартысынан астамы тұрады.