Николас Грюницкий – 2-ші Того президенті (1963-1967). Биографиясы, саяси мансабы, Силванус Олимпио төңкерісінен кейінгі президенттікке тағайындалуы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Тогоның 2-ші президенті (1963–1967)
2nd President of Togo (1963–67)
Николас Груницкий (nikɔla gʁynitski; 5 сәуір 1913 – 27 қыркүйек 1969) Тогоның екінші президенті және оның үшінші мемлекет басшысы болды. Ол 1963 жылдан 1967 жылға дейін президент қызметін атқарды. Груницкий 1956 жылдан 1958 жылға дейін Тогоның премьер-министрі болды, француз колониялық «лей кадр» жүйесінде, ол колониялық иеліктерінде шектеулі «ұлттық» үкімет құрды. Ол 1956 жылы, әлі француз басқаруында болған Тогоның премьер-министрі болып сайланды. 1963 жылғы төңкерісте, ұлтшыл саяси қарсыласы және қайын інісі Сильванус Олимпио қаза болғаннан кейін, Груницкий төңкеріс жасаған әскери комитет тарапынан Тогоның екінші президенті етіп таңдалды.
Nicolas Grunitzky (nikɔla gʁynitski; 5 April 1913 – 27 September 1969) was the second president of Togo and its third head of state. He was President from 1963 to 1967. Grunitzky was Prime Minister of Togo from 1956 to 1958 under the French Colonial loi cadre system, which created a limited "national" government in their colonial possessions. He was elected Prime Minister of Togo —still under French administration— in 1956. Following the 1963 coup which killed his nationalist political rival and brother in law Sylvanus Olympio, Grunitzky was chosen by the military committee of coup leaders to be Togo's second President.
Өмірбаян
Ол 1913 жылы Атакпамеде неміс әкесі мен тоголық анасынан (йоруба патшалығынан) дүниеге келді. Ол Париждегі ESTP-де азаматтық инженерияны оқып, жеке компания құру үшін жұмыстан кеткенге дейін мемлекеттік қызметкер болып жұмыс істеді. Ол Того прогресс партиясының бас хатшысы болды және 1951 жылы Того өкілдер ассамблеясына сайланды. Грунитцки сондай-ақ 1951 жылдан 1958 жылға дейін Франция Ұлттық ассамблеясында қызмет етті, 1951 және 1956 жылғы сайлауларда жеңіске жетті. Францияның қолдауымен 1956 жылдың 12 қыркүйегінде Того Республикасының премьер-министрі болды. PTP және оның солтүстік одақтасы – Солтүстік басшылар мен халықтар одағы, 1958 жылдың 16 мамырында Сильван Олимпионың Того бірлігі комитеті (CUT) және олардың ұлтшыл одақтастары Ювентодан сайлауда жеңіліске ұшырады, содан кейін Грунитцки елден қуылды. CUT/JUVENTO үкіметі 1960 жылдың 27 сәуірінде Тогоның тәуелсіздігін жариялады, ал Олимпио (Грунитцкидің басты саяси қарсыласы және қайнағасы) тәуелсіз Тогоның тұңғыш президенті болып сайланды. 1963 жылы президент Олимпионың қазасымен аяқталған төңкерістен кейін Грунитцки Еммануэль Боджоле басқарған «Қарсылық комитеті» тарапынан президенттік лауазымға тағайындалды. Бұл тәуелсіздік алғаннан кейін Батыс Африкадағы алғашқы әскери төңкеріс болды және сержант Этьен Гнассингбе Еядема басшылығымен сарбаздар тобы ұйымдастырды. Грунитцки өзінің үкіметіне бірнеше саяси партияларды қосып, елді біріктіруге тырысты. Алайда, ол қазіргі лейтенант-полковник Этьен Гнассингбе Еядема басқарған қан төгілмейтін әскери төңкеріспен құлатылып, Парижге жер аударылды. Кот-д'Ивуарда автокөлік апатында жарақат алды және 1969 жылы Париждегі ауруханада туындаған аурулар салдарынан қайтыс болды.
He was born in Atakpamé in 1913 to a German father and a Togolese mother (of Yoruba royalty). He studied civil engineering at the ESTP in Paris and was a public administrator before leaving to form his own company. He was the secretary general of the Togolese Party of Progress and was elected into the Togolese Representative Assembly in 1951. Grunitzky also served in the French National Assembly from 1951 to 1958, winning elections in 1951 and 1956. Supported by France, he became the Prime Minister of the Republic of Togo on September 12, 1956. The PTP and its northern ally, the Union of Chiefs and Peoples of the North, were defeated in elections held on May 16, 1958 by Sylvanus Olympio's Committee of Togolese Unity (CUT) and their nationalist allies Juvento, and Grunitzky subsequently went into exile. The CUT/JUVENTO government declared Togo's independence on April 27, 1960, and Olympio (Grunitzky's chief political rival and brother in law) was elected the first president of independent Togo. Following a coup d'état in 1963 that ended with the assassination of President Olympio, Grunitzky was appointed president by the "Insurrection Committee" headed by Emmanuel Bodjollé. This was the first military coup in Western Africa following independence, and was organized by a group of soldiers under the direction of Sergeant Étienne Gnassingbé Eyadema. Grunitzky attempted to unify the country by including several political parties in his government. He was, however, toppled in a bloodless military coup led by now Lt. Col Étienne Gnassingbé Eyadema and was exiled to Paris. He was injured in a car accident in Côte d'Ivoire, and died from complications in a hospital in Paris in 1969.