Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нильс Густав Норденшельд (12 қазан 1792 – 2 ақпан 1866) – фин минералогі және саяхатшы. Ол минералог және полярлық саяхатшы Адольф Эрик Норденшельдтің әкесі болды.
Nils Gustaf Nordenskiöld (October 12, 1792 – February 2, 1866) was a Finnish mineralogist and traveller. He was the father of Adolf Erik Nordenskiöld, a mineralogist and polar explorer
Өмір
Норденсхольд 1792 жылғы 12 қазанда, сол кезде Швеция Корольдігінің құрамында болған Оңтүстік Финляндиядағы Мэнтсала қаласында дүниеге келді. Хельсинкиде (бұрынғы Хельсингфорс) және Швецияда минералогияны оқығаннан кейін, Норденсхольд Финляндиядағы кендерді тексеруші болып тағайындалды. Осы уақытқа дейін Финляндия Ресейге автономиялы Ұлы Герцогтық ретінде өткен. 1819 жылғы 3 қазанда Норденсхольд Ресей Ғылым академиясының корреспондент-мүшесі болып сайланды. Академия Ресей Петрі I-нің 1724 жылғы 28 қаңтардағы (8 ақпан) Сенат Жарлығымен құрылған. 1853 жылы ол Швед Корольдік Ғылым академиясының шетелдік мүшесі болып сайланды. Норденсхольд Финляндия мен Ресейде бұрын белгісіз болған бірнеше минералдарды сипаттап, ашты. 1820 жылы Норденсхольд фин минералдары туралы алғашқы ғылыми нұсқаулық ретінде танымал трактат жариялады. Ол сондай-ақ шетелдік журналдарда бірқатар мақалалар жариялады, бұл оны Скандинавиядан тыс жерлерде де танымал етті. Келер жылдары ол өзінің ұлы Адольф Эрик Норденсхольдке осы білімді беруге және оның өз құқығымен танымал саяхатшы болуына көмектесті. Норденсхольд 1823 жылы Финляндияға оралды және 1828 жылы Хельсингфорста жаңадан құрылған Тау-кен басқармасының басшысы болып тағайындалды, ол 1865 жылы қайтыс болғанға дейін осы лауазымда қызмет етті.
Nordenskiöld was born on October 12, 1792, in Mäntsälä in southern Finland, which was then part of the Kingdom of Sweden. After studying mineralogy in Helsingfors, now better known as Helsinki, and in Sweden, Nordenskiöld was appointed an inspector of mines in Finland. Finland had by now been transferred to Russia, as an autonomous Grand Duchy. On October 3, 1819, Nordenskiöld was elected a corresponding member of the Russian Academy of Sciences. The Academy had been established pursuant to the order of the Peter I of Russia by the Decree of the Ruling Senate dated January 28 (February 8), 1724. In 1853, he was also elected a foreign member of the Royal Swedish Academy of Sciences. Nordenskiöld described and discovered a number of minerals previously unknown in Finland and Russia. In 1820, Nordenskiöld published a treatise, which was renowned as the first scientific handbook on Finnish minerals. He also published a number of articles in foreign journals, which brought him to notice far beyond Scandinavia. In future years, he was to ensure that his son, Adolf Erik Nordenskiöld, shared this knowledge and became renowned as an explorer in his own right. Nordenskiöld returned to Finland in 1823 and in 1828 was appointed superintendent of the newly established Mining Board in Helsingfors, a post he held until his death in 1865.
Асыл тастар табылған жерлер
Көпшілік арасында кең тараған, бірақ даулы әңгімеге сәйкес, александритті Норденшёльд 1834 жылғы 17 сәуірде, tsarevitch Александрдың он алтыншы туған күнінде тапқан және болашақ Ресей императоры Александр II құрметіне оны александрит деп атады. Александритті тапқан – Норденшёльд болғанымен, оны Александрдың туған күнінде тапқан және атын берген жоқ. Норденшёльдтің алғашқы жаңалығы граф Лев Алексеевич Перовскийден (1792–1856) алған, жаңадан табылған минерал үлгісін зерттеу нәтижесінде болды, ол бастапқыда оны изумруд деп санайды. Оның жоғары қаттылығы оны шатастырды, сондықтан ол зерттеуді жалғастыруға шешім қабылдады. Кейін сол күні кешке шам жарығымен үлгіні қарап отырғанда, тастың жасыл емес, құлпынай қызылына айналғанын көріп таң қалды. Содан кейін ол хризоберилдің жаңа түрін ашты және оны "диафанит" (грек тілінен "di" – екі, "aphanes" – көрінбейтін немесе "phan" – көріну, көрсету) деп атауды ұсынды. Алайда Перовскийдің өзіндік жоспары болды, ол сирек кездесетін үлгіні императорлық отбасының ықыласына бөлену үшін болашақ императорға сыйлап, 1834 жылғы 17 сәуірде оның құрметіне александрит деп атады. Бірақ түсі өзгертін хризоберилдің сипаттамасы алғаш рет 1842 жылы александрит деген атпен жарияланды.
According to a widely popular but controversial story, alexandrite was discovered by Nordenskiöld, on the tsarevitch Alexander's sixteenth birthday on April 17, 1834 and named Alexandrite in honor of the future Tsar — Alexander II of Russia. Although it was Nordenskiöld who discovered alexandrite, he could not possibly have discovered and named it on Alexander's birthday. Nordenskiöld's initial discovery occurred as a result an examination of a newly found mineral sample he had received from Count Lev Alekseevich Perovskii (1792–1856), which he identified it as emerald at first. Confused with the high hardness, he decided to continue his examinations. Later that evening, while looking at the specimen under candlelight, he was surprised to see that the color of the stone had changed to raspberry red instead of green. Later, he confirmed the discovery of a new variety of chrysoberyl, and suggested the name "diaphanite"(from the Greek "di" two and "aphanes", unseen or "phan", to appear, or show). Perovskii however had his own plans and used the rare specimen to ingratiate himself with the Imperial family by presenting it to the future Tsar and naming it Alexandrite in his honor on April 17, 1834, but it wasn't until 1842 that the description of the color changing chrysoberyl was published for the first time under the name of alexandrite.