Кіріспе

Малай архипелагында кең таралған музыкалық аспап. Ребана немесе тербаган – Оңтүстік-Шығыс Азияда, әсіресе Индонезияда, Малайзияда, Брунейде және Сингапурда исламдық діни музыкасында қолданылатын дабыл. Ребананың үні көбінесе зикір сияқты исламдық ғұрыптармен бірге ойнатылады. «Ребана» атауы араб тіліндегі «Роббана» («Біздің Раббымыз») деген сөзден келген. Ребана Камбоджаның чам халқы тарапынан да қолданылады, сондай-ақ Шри-Ланканың сингаль халқы қолданатын Рабана аспабының пайда болуына себеп болды. Оны Оңтүстік Африканың Кейптаун қаласындағы Кейп малайлары да қолданады.

Қазақстан

Ребана Камбоджадағы чам және малай этностарының арасында да қолданылады. Камбоджаның Йике театрында ребананың үлкен түрі қолданылады, онда ол skor yike ស្គរយីកេ (немесе йике барабаны) деп аталады.

Индонезия

Индонезиядағы ребана, әсіресе Явадағы Понорагандықтар, Суматрадағы Минангтар және Джакартадағы Бетави сияқты мұсылман қауымдарымен байланысты.

Понорого

Понорогода "Компанг" деп аталатын ребана 15-шы ғасырдан бері қолданылып келеді, бұл будда барабанынан өзгерген нұсқа. Компанг исламдық музыкалық аспап ретінде қолданылады, әлемдегі ең үлкен домбыра Понорогода табылған. Компанг Понорого Ява аралының түрлі қалаларына тараған, себебі көптеген студенттер Понорогодағы дәстүрлі Песантрен ислам мектеп-интернаттарында білім алады. Компанг Понорого ислам мектеп-интернатының белгілі Песантрен иесінің ұлы Селангор сұлтанының қызына үйленген соң Малайзия аймағына жеткен. Сол тойда Понорого делегациясы жиналған қауымға Компанг өнерін көрсетті. Компанг Понорого Селангор және оның көршілес мемлекеттері – Джохор, Риау, Паттани, Бруней және Сабах халқының ұнауына ие болды.

Суматра

Батыс Суматраның минанг халқы дәстүрлі билерінде ребана қолданады. Редеп немесе редап – Оңтүстік Суматрадағы Палембангтан шыққан ребананың бір түрі. Ол әдетте қызыл, қара және алтын түстермен боялады, бұл Палембанг өнерінде кең таралған түс. Редеп оңтүстік Суматраның кулитанг ансамблінің құрамына кіреді, кейде серунай (қос қамыспен тартатын обо сияқты аспап) және скрипкамен бірге орындалады. Мұндай үйлесімдер буддалық, индуистік, португалдық, малайлық, Батыс Азия және араб мәдениеттерінің әсерін көрсетеді. Батыс Азия музыкасы оңтүстік Суматраға 16 ғасырдың басында, Палембангте жаван-араб қаны аралас мұсылман сұлтанаты билік еткен кезде ықпал еткен.

Жакарта

Жакартадағы ребана ерекше түрде Бетави мұсылман қауымымен байланысты, көбінесе Орталық және Оңтүстік Жакартада кездеседі. Жакартадағы әрбір кампонгтың өзіндік ребанасы бар, мысалы, Ребана Бурда Кунинган Барат Келураханында (Мампанг Прапатан ауданы), ал Ребана Маухид Пежатен Келураханында (Пасар Минггу ауданы) табылады. Ребана неке тойында немесе сүндеттеу рәсімінде қолданылуы мүмкін. Ребана Бианг – диаметрі 90 сантиметр болатын ірі, қоңыраусыз ребана. Ребана Бианг әлі де Жакартаның оңтүстік аймағында, мысалы, Циганджур, Цижантунг, Какунг, Цисеенг, Парунг, Пондок Раджег, Боджонг Геде және Ситаямда кездеседі. Пондок Чина және Бинтаро аймақтарында Ребана Бианг дәстүрі болған, бірақ қалануға байланысты ол жоғалып кеткен. Ребана Бианг сондай-ақ Ребана Геде, Ребана Салун, Гембюнг және Тербанг Семаг деп те аталады. Ребана Биангтың ерекшелігі – оның металл қоңырауларының болмауы және барабанның қабығы (немесе вангки) шегелердің орнына клиндермен бекітіледі (Малукудан шыққан Тифадан ешқандай айырмасы жоқ). Ребана Бианг Индонезияға ислам діні келгенге дейінгі кезеңде пайда болған деп есептеледі. Ребана Бианг ансамбльде басқа, кіші ребаналарды сүйемелдеуі мүмкін. Оның үлкен өлшеміне байланысты, ребананы қолдау үшін аяқтар мен тізелер пайдаланылуы мүмкін, сонымен қатар оның дыбысын басқаруға да болады. Ребана Бурда – диаметрі 50 сантиметр болатын ребана. Бурда атауы әдетте Ребана Бурда ансамблімен орындалатын Аль Бурда каидасынан (қаида – араб поэзиясының бір түрі) немесе Ребана Бурда ансамблінің жетекшісі, араб тегінен шыққан Саид Абдулла Бамардың есімінен алынған. Ребана Бурда Кунинган Саратта (Мампанг Прапатан ауданы) орналасқан. Ребана Маухид – Пежатен, Пасар Минггу ауданындағы диаметрі 40 сантиметр болатын ребана. Ребана Маухид көбінесе Хадрамауттан шыққан және Пежатенде тұратын ұрпақтары бар Абдулла Әлхададтың әніне сүйемелдейді. Ребана Кетимпрингтің корпусында үш жұп қоңырау бар. Ребана Кетимпринг ансамблінде үш орындаушы болады, әрқайсысы 20-25 сантиметрлік үш ребананы ұстайды, олар тиісінше ребана тига, ребана эмпат және ребана лима деп аталады. Ребана Лима орталыққа қойылып, ансамбльдің жетекшісі болып табылады. Ребана Кетимпринг неке тойында (нгарак деп аталады) немесе сүндеттеу рәсімі немесе бала туғаннан кейін (маулид деп аталады) бата сұрау рәсімдерінде қолданылады. Ребана Дор – оны ұстауды жеңілдету үшін бүйірінде кішкентай тесіктер бар ребана. Ребана Касида немесе Касида – әншісі көбінесе әйел болатын Ребана Дордың жаңартылған түрі. Ребана Касида – ең танымал ребана түрі, тек Жакартада ғана 600-дан астам Rebana Kasidah тобы бар және ол поп музыкасы болып саналады.

Малайзия

Малайлық ребананың ең ірі түрі – ребана уби, ол Келантан және Теренггану штаттарының шығыс жағалауында кеңінен қолданылады. Бұл аспап араб мәдениетінің элементтерінен туындаған. Алайда, жергілікті аңыздарға сәйкес, музыкалық аспап – компанг, дәл Селангор жеріне Ява аралынан, Пондороғодағы Пондок Тегалсари медресесінің отбасылық сүйіспеншілігіндегі ұлы ғалым Дато Хасан Бесари әкелген. Явалық делегация Малайя Селангор патшасының қызына үйленетін Дато Зайнал Абидиннің тойын қызықты етуді мақсат еткен. Селангор патшасы қайтыс болғаннан кейін, Селангор тағына Заэнал Абидин отырды және осы лауазым ұрпақтан ұрпаққа беріліп келеді. Малай халқы үйлену тойында күйеу жігіт пен қалыңдыққа құрмет көрсету үшін кіші ребаналарды, сондай-ақ компангты да жиі пайдаланады. Ребана Хадра Жохор штатынан шыққан. Ребана Малайзияның 1 сен монетасының бір бетіне бейнеленген.

Оңтүстік Африка

Кейптаун қаласындағы кейп малайлары этникалық тобы, Голландиялық Шығыс Үндістан компаниясының Голландиялық Кейп колониясында құлдарды пайдалануы нәтижесінде пайда болды, олар өздерінің дәстүрлі музыкасында ребананы, сондай-ақ "ребанна" деп те жазады, қолданады.