Кіріспе

Янн Мартельдің кітабы. «Хельсинки Роккаматиолары және басқа да әңгімелер туралы деректер» – канадалық автор Янн Мартельдің әңгімелер жинағы. 1993 жылдың көктемінде Knopf Canada баспасынан алғаш рет қағаз түрінде жарық көрген бұл кітап, Мартельдің жүлделі «Пи өмірі» әлемдік деңгейде танымал болғаннан кейін ғана, 2004 жылға дейін Канададан тыс жерлерде көп назар алмады, содан кейін адамдар автордың туындыларына қызығушылық танытты. Кітапта төрт әңгіме бар. 2004 жылғы Canongate Books басылымы автордың түсіндірмесімен толықтырылған, онда Мартель «Бұл төрт әңгімені оқырман қауымға қайта ұсынуға қуаныштымын, олар сәл өңделген, жастық шақтағы шектен тыс айтуға құштарлық басылған, прозадағы ұсақ кемшіліктер, менің ойымша, түзетілген» деп жазады. «Өлім салты» әңгімесінен басқа барлық әңгімелерде автобиографиялық сипат көрінеді, басты кейіпкер – өмірлік дағдарысқа тап болған жас, ақ нәсілді университет студенті. Осы әңгімелерде, әсіресе алғашқы екеуінде, «Кішкентай ханзада» және «Алмаердің қателігі» сияқты басқа мәдени ескерткіштерге сілтемелер байқалады. Бұл жастық туындыларда талқыланған көптеген тақырыптар «Пи өмірі» романының ішкі құрылымында қолданылады.

Хельсинки Роккамациосының артында тұрған фактілер

Атаулық әңгімеде, АҚТҚ-дан қайтыс бола жатқан жас досымен бірге, уақытты өткізу үшін Финляндияның Хельсинки қаласында тұратын итальяндық иммигранттар отбасы туралы әңгімелер құрастыратын бір адамның тарихы баяндалады. Олардың ерекше көркемдік тәжірибелерінің сюжетін ұйымдастыру үшін 1901 жылдан бастап 1986 жылға дейінгі жылдар бойынша «Британника энциклопедиясынан» алынған үзінділерді метафоралық түрде әр тарауды жазуға пайдаланады. Бұл әңгіме 1991 жылы Канаданың «Саяхат» сыйлығын жеңіп алды. Мартель авторлық түсіндірмесінде «Хельсинки» пьеса ретінде де, фильм ретінде де қойылғанын хабарлайды.

Американдық композитор Джон Мортонның "Мен жеке жауынгер Дональд Ранкиннің бір дискордент скрипкасы бар струндық концертін естіген кезім"

Бұл әңгіме Вашингтон қаласына досына қонаққа баратын жас жігіт туралы. Оның досы PricewaterhouseCoopers компаниясында жұмыс істейді және талапкер жұмысының көптігінен қонағына уақыт таба алмайды. Жас жігіт кездейсоқ түрде Вьетнам соғысының ардагерлерінен классикалық музыка орындалысын көріп, композитордың шеберлігіне қатты әсерленеді. Әңгіме композитормен көркемдік құштарлық, жұмыс және өмір туралы терең әңгімемен аяқталады.

Өлімнің түрлері

Бұл эпистолярлық романды Кантос түзеу мекемесінің бастығы Гарри Парлингтон мырза, миссис Барлоуға оның ұлы Кевиннің түрмеде өлімге келуін және соңғы сәттерін қалай бастан өткергенін сипаттап жазады. Бірақ бірнеше хат оның "өлу" жолдарын толыққанды түрліше баяндайды. Мысалы, тараулардың атаулары: "Өлудің 985-ші жолы", "Өлудің 760-шы жолы". Кевин Барлоудың нақты қайсы "өлу жолынан" (егер болған болса) өткені немесе анасына қайсысы жіберілгені (егер болған болса) белгісіз. Олар нақтылықсыз, ықтимал және көбінесе қайшылы мүмкіндіктер ретінде ұсынылады. Бұл оқиға Джереми Питер Алленнің "Өлудің жолдары" атты фильміне негіз болды. 1986 жылы Малайзияда Кевин Барлоу деген австралиялық азамат аз мөлшерде героин сақтағаны үшін дарға асылды. Бұл Австралия мен Малайзия арасында он жылдық шиеленіске себеп болды.

"Vita Æterna Mirror Company": Патшалық келгенше созылатын айналар

Жас жігіт сөйлеуге жақын әжесіне қонаққа барып, шатырында қарастырып, май, құм, күміс және естеліктерден айна жасауға арналған машинаны табады. Әжесі оған машинаны көрсеткенде, ол оның өткендегі жарақатты оқиғалары туралы естеліктер арқылы біледі.