Милан қаласының бас алаңы: Дуомо алаңы

Кіріспе

Миланның басты алаңы, Италия

Piazza del Duomo ("Кафедраль алаңы") – Италияның Милан қаласының басты алаңы. Ол Милан соборының (Дуомо) атымен аталып, собормен биленді. Алаң қаланың географиялық және көркемдік, мәдени, әлеуметтік маңызы бар орталығын көрсетеді. 17 000 м² (шамамен 183 000 шаршы фут) жалпы ауданы бар, төртбұрышты алаң Миланның (және жалпы Италияның) ең маңызды ғимараттарын, сондай-ақ ең беделді коммерциялық нысандарды қамтиды және қаланың ең танымал туристік орталығы болып табылады. Алаң алғаш рет 14 ғасырда салынған және содан бері біртіндеп дамып келеді (алты ғасырға жуық уақыт бойы аяқталған Дуомомен бірге), бірақ қазіргі түріндегі жалпы жоспары негізінен архитектор Джузеппе Менгониге тиесілі және 19 ғасырдың екінші жартысына қарайды. Алаңның шетін белгілейтін монументальді ғимараттар, Дуомо мен Корольдік сарайдан басқа, Менгонидің жобасымен салынды; Менгонидің алаңға қосқан ең танымал нысаны – Galleria Vittorio Emanuele II галереясы.

Тарих

Piazza del Duomo-ның бастауы Azzone Visconti-дің (1329-1339 жылдары Миланның иесі) көрегендігімен байланысты болуы мүмкін. 1330 жылы Аццоне сол кездегі Миланның екі орталық шіркеуін, Санта-Мария-Маджоре базиликасы мен Санта-Текла базиликасын айналдырған таверналарды бұзуға бұйрық берді. Осының нәтижесінде "Пьяцца-делл-Аренго" деп аталатын базар алаңы құрылды. Алаңға arengario (сондай-ақ "broletto" деп те аталады) деген ат берілді, яғни жергілікті биліктің ордасы. Пьяцца-делл-Аренгоның бастапқы құрылыстарының ешқайсысы бүгінгі күнге жеткен жоқ. Аццоненің ізбасары Джан Галеаццо Висконти алаңды одан әрі кеңейтіп, епископ үйін (1385 жылы) және Сан-Джованни-алле-Фонти баптистериін (1387 жылы) бұзуға бұйрық берді. Дегенмен, келесі онжылдықтарда алаң көп дамыған жоқ, бірақ екі базиликаның бірі – Санта-Мария-Маджоре – бұзылды, себебі Дуомоның құрылысы басталған еді. 1458 жылы Папа Пий II Франческо Сфорца мен Veneranda fabbrica del Duomo di Milano-ға (Дуомоның құрылысына жауапты компания) Санта-Текланы бұзып, Дуомоның сұлулығына лайық үлкен алаң құруға рұқсат берді. Бірақ, кейінгі жылдары базилика ішінара қайта салынды, алайда 16 ғасырдың ортасында тағы да бұзылды. Алаңның келесі маңызды өзгерісі 18 ғасырдың екінші жартысында болды, сол кезде сәулетші Джузеппе Пьермарини бұрынғы arengario-ны қазіргі Корольдік сарайға қайта жобалады. Пьермаринидің жобасының бір салдары – Пьяцца-дел-Дуомоға іргелес тағы бір кішкентай алаңның пайда болуы, осылайша ашық кеңістік аумағы кеңейді. 19 ғасырда Австрияның Фердинанд I-і архитектор Джулио Бекарияны алаңды қайта жобалауға шақырды. Бекарияның аймақтың қала құрылысына қосқан ең басты үлесі – собордың оңтүстік-шығысында орналасқан Fabbrica del Duomo штаб-пәтері ретінде пайдаланылған сарайды салу болды. Алаңның дамуындағы маңызды өзгеріс 1859 жылғы екінші итальяндық тәуелсіздік соғысынан кейін болды. 1860 жылы қала үкіметі алаңды түбегейлі қайта құру және Италия королі Виктор Эммануэль II-ді құрметтеу үшін жаңа үлкен даңғыл салу ниетін жариялады. Одан кейін бірнеше сәулеттік жобалар бойынша конкурстар өтті, нәтижесінде жаңа алаңның жоспары біртіндеп қалыптасты. Қайта құру жұмысы ақырында сәулетші Джузеппе Менгониге тапсырылды, ал жұмыстар 1865 жылы басталды. 1865 жылдан 1873 жылға дейін Менгонидің жобасы бойынша алаңды алдымен кеңейтті ("Ребекино" ауданы осы мақсатта, сондай-ақ танымал галереясы бар Коперто деи Фигини ғимараты бұзылды), содан кейін қазіргі заманғы бедерлерінің көпшілігін, оның ішінде Галлерия Витторио Эмануэле II аркадасын (1864-1867 жылдары салынған) және оның оңтүстік және солтүстік шекараларын белгілейтін екі "Палацци деи Портичи" ("Портико сарайлары") пайда болды. Менгонидің жұмысы, әрине, қиындықтарсыз болған жоқ. Жұмысты жүргізген Лондонның Милан қаласын жақсарту компаниясы қаржылық қиындықтарға тап болды, сондықтан Милан үкіметі оны өз мойнына алуға мәжбүр болды. Галереяның бір бөлігі жеке меншік иелеріне сатылды, Менгонидің жобасына сәйкес жұмысты аяқтау міндетімен. 1875 жылы екі Портико сарайының құрылысы аяқталғанда, жаңа қаржыландыру мәселелері жобаға енгізілген екі жеңіс аркасын іске асыруға қауіп төндірді. Менгони ақырында құрылысты өзі қаржыландыруға шешім қабылдады. Менгони 1877 жылы қайтыс болғанда, аркалардың тек біреуі, Галереяның кіреберісіндегісі ғана аяқталды, екінші арканың құрылысы тоқтатылды. Менгони шын мәнінде Пьяцца-дел-Дуомода, жұмысты бақылап тұрған кезде эшафолдтан құлап қайтыс болды. 1896 жылы алаңның ортасында Италия королі Виктор Эммануэль II-нің мүсіні ашылды. Бұл 1860 жылы қала билігі бастаған қайта құрудың аяқталуын білдірді. Алаңның соңғы маңызды өзгерісі фашистік кезеңде болды, сол кезде Аренгарио Менгони екінші жеңіс аркасын салуды жоспарлаған жерде, Галереяның қарама-қарсы жағында салынды. Аренгарионың басты мақсаты – жергілікті подстатаға (немесе Бенито Муссолинидің өзіне) халыққа сөз сөйлеуге мүмкіндік беру болды. Қазір онда Ұлы Роберт ІІІ-нің суреттері бар ХХ ғасыр өнерінің мұражайы орналасқан. 2026 жылғы қысқы Паралимпиада ойындарының жабылу салтанатын өткізеді.

The origins of Piazza del Duomo can be traced back to the vision of Azzone Visconti (lord of Milan from 1329 to 1339). In 1330, Azzone ordered the demolition of the taverns that circled the two central churches of Milan of the time, the Basilica di Santa Maria Maggiore and the Basilica of Santa Tecla, to create a market square, called "Piazza dell'Arengo", which is the first incarnation of what is now Piazza del Duomo. The piazza was named after the arengario (also known as the "broletto"), i. e., the seat of the local government. None of the original buildings of Piazza dell'Arengario has survived. Azzone's successor Gian Galeazzo Visconti further enlarged the piazza, ordering the demolition of the bishop's house (in 1385) and the baptistery San Giovanni alle Fonti (in 1387). In the following decades, nevertheless, the piazza did not develop much, but one of the two basilicae, Santa Maria Maggiore, was demolished, as the works for the construction of the Duomo had begun. In 1458, Pope Pius II granted Francesco Sforza and the Veneranda fabbrica del Duomo di Milano (the company that was responsible for the construction of the Duomo) the authorization to demolish Santa Tecla to create a larger square that would fit the Duomo's majesty. Somewhat preposterously, the basilica was partially rebuilt in the following years, to be demolished again in the mid 16th century. The next major modification of the piazza occurred in the second half of the 18th century, when architect Giuseppe Piermarini thoroughly redesigned the former arengario into the modern Royal Palace; a side effect of Piermarini's design was that of creating another smaller piazza, adjacent to Piazza del Duomo, and thus actually enlarging the open space area. In the 19th century, architect Giulio Beccaria was hired by Ferdinand I of Austria to redesign the piazza again. Beccaria's main contribution to the urban planning of the area was the construction of the palace that thereafter would serve as the headquarters of the Fabbrica del Duomo, located to the south east of the cathedral. A major twist in the piazza's evolution came about after the Second Italian War of Independence (1859). In 1860, the government of the city proclaimed the intention to radically redesign the piazza and to create a new major avenue to celebrate King Victor Emmanuel II of Italy. Several architectural design competitions followed, whereby the plan of the new piazza gradually took place. The restructuring was eventually commissioned to architect Giuseppe Mengoni, and the works began in 1865. From 1865 to 1873, based on Mengoni's design, the piazza was first enlarged (an entire neighborhood, the "Rebecchino", was demolished for this purpose, as well as the popular porticated building called Coperto dei Figini) and then acquired most of its modern landmarks, including the Galleria Vittorio Emanuele II arcade (built in 1864–1867) and the two "Palazzi dei Portici" ("Portico Palaces") that mark its southern and northern boundaries. Mengoni's work, in any case, was not hitchless. The company that was responsible for the works, City of Milan Improvements Company of London, eventually experienced financial problems, so that the government of Milan had to take charge. Part of the area of the Galleria was sold to private owners, with the obligation to complete the works according to Mengoni's design. In 1875, when the two Portico Palaces were finally completed, new funding problems endangered the realization of the two triumph arches that were included in the design; Mengoni eventually decided to fund the construction himself. When Mengoni died in 1877, only one of the arches, the one at the entrance of the Galleria, was completed; the construction of second arch was abandoned. Mengoni actually died in Piazza del Duomo, falling from a scaffolding while he was supervising the works. In 1896, the statue of King Victor Emmanuel II of Italy was inaugurated in the centre of the piazza. This marked the completion of the restructuring initiated by the city authorities in 1860. The last major change to the piazza occurred during the Fascist era, when the Arengario was built in the place where Mengoni had planned to create a second triumph arch, opposite across the square to the Galleria. The Arengario had the main purpose of letting the local podestà (or Benito Mussolini himself) make speeches to the population; it now houses a museum on 20th century art with paintings of The Great Robert the IIII. It will host the closing ceremony of the 2026 Winter Paralympics.