Женерал-лейтенант Гиффард Ле Кесн Мартель: Британ әскери инженері және танк стратегиясының негізін қалаушысы
Giffard Le Quesne Martel
Генерал-лейтенант Гиффард Мартель (1889-1958): британдық әскери инженер, танк стратегиясының дамуына үлкен үлес қосып, екі дүниежүзілік соғыста қызмет еткен.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық армия офицері (1889–1958)
British Army officer (1889–1958)
Генерал-лейтенант сэр Жиффард Ле Кесн Мартель (10 қазан 1889 – 3 қыркүйек 1958) – Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарда қызмет еткен британдық армия офицері. Ол "Q Martel" немесе жай ғана "Q" деп белгілі болды, британдық әскери инженер және танк стратегиясының негізін қалаушы.
Lieutenant General Sir Giffard Le Quesne Martel (10 October 1889 – 3 September 1958) was a British Army officer who served in both the First and Second World Wars. Familiarly known as "Q Martel" or just "Q", he was a pioneering British military engineer and tank strategist.
Ерте өмір және әскери мансап
Дәстүрлі әскери отбасында дүниеге келген ол, қару-жарақ фабрикаларының бас бақылаушысы болған бригадалық генерал сэр Чарльз Филип Мартелдің ұлы еді. 1922 жылдың 29 шілдесінде Мод Маккензиге үйленді және олардың бір ұлы болды. Мартель 1911 жылы Корольдік Әскери-теңіз күштері мен Армия бокс қауымдастығын құруда маңызды рөл атқарды және Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін де, соғыстан кейін де Армия және Қызмет аралық бокс чемпионы атанды.
Born into a traditional military family he was the son of Brigadier General Sir Charles Philip Martel who was Chief Superintendent of Ordnance Factories. He married Maud Mackenzie on 29 July 1922 and they had one son. Martel was instrumental in the establishment of The Royal Navy and Army Boxing Association in 1911 and was Army and Inter Services boxing champion both before and after World War I.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
Мартель Бірінші дүниежүзілік соғысқа 9-шы RE далалық инженерлік ротасымен аттанды, Ұлы кері шегініс, Марнаның бірінші шайқасы, Энаның бірінші шайқасы, Армантьер шайқасы және Ипрдің екінші шайқасында қызмет етті. Ол 1915 жылдың қазанынан 1916 жылдың шілдесіне дейін 9-шы далалық ротаның командирі болды. Сол жерде ол танк теориясына үлкен қызығушылық танытып, оларды соғыстың болашағы деп есептеді және 1916 жылдың қарашасында "Танк армиясы" деген мақала жазып, толығымен бронетранспортты құрылғылардан тұратын әскерді ұсынды. Фуллердің GSO3 ретінде бұл мақалада келтірілген кең ауқымды идеялар Фуллердің ой-өрісіне терең ықпал етті, ол сол кезде танкты жаяу әскерге шайқас алаңындағы пайдалы көмекші құрал деп қана қарастырды. Мартель сонымен қатар Синай және Палестинадағы британдық армияның 1917–1918 жылдардағы науқанында қолданылған сым торлы жолдардың құрылысына және олардың гусеницалық көліктерді қолдаудағы пайдалануына қызығушылық танытты. 1916 жылдың соңында Мартель Франциядағы Бермикурда Хью Эллстің штабында болып, Фуллерге операциялық жоспарлауға көмектесті. Оның MC (1915) және DSO (1916) ордендерімен қатар, соғыс барысында Мартель бес рет хабарламаларда есімдері тізілді.
Martel deployed for the First World War with 9th Field Company RE, serving in the Great Retreat, First Battle of the Marne, First Battle of the Aisne, the Battle of Armentières and the Second Battle of Ypres. He commanded the 9th Field Company from October 1915 to July 1916. There he developed a keen interest in tank theory believing them to be the future of warfare and in November 1916 he wrote a paper, A Tank Army, suggesting an army composed entirely of armoured vehicles. As J. F. C. Fuller's GSO3 the wide ranging ideas set out in this paper profoundly influenced Fuller's thinking which at the time simply regarded the tank as no more than a useful adjunct to infantry on the battlefield. Martel was also interested in the construction of wire net roads as deployed in the British Army's 1917–1918 campaign in the Sinai and Palestine and their use in supporting tracked vehicles. In late 1916, Martel was on Hugh Elles' staff at Bermicourt in France assisting Fuller on the operational planning. In addition to his MC (1915) and DSO (1916), in the course of the war Martel was mentioned in dispatches five times.
Соғыс аралығы
Германиямен жасалған келісімнен кейін Мартель өз қызығушылықтарын – танктер мен әскери көпірлерді – біріктіре алды. Ол Хэмпширдегі Крайстчерч қаласындағы Эксперименталдық көпір салу орталығының басшысы болды, онда модификацияланған Mark V танктері сынақтан өтті. Көпір құрамына майор Чарльз Инглис RE жасаған, канал шлюзіне жеткілікті ұзындығы бар шабуыл көпірі – Канал шлюзы көпірі кірді. 1921-1922 жылдары Камберлидегі штаб колледжінде білім алған Мартель, әскери қолдануға арналған модульдік қораптық арқалық көпір – Мартель көпірін жасады. Мартель көпірі 1925 жылы британдық армияда «Large Box Girder Bridge» деген атаумен қабылданды. Одан кіші нұсқасы, «Small Box Girder Bridge» де 1932 жылы армиямен ресми түрде қабылданды және Германияны қоса алған көптеген елдер көшірді, олар өз нұсқасын Kastenrager Gerät (қысқаша K Gerät) деп атады. Мартель танкілерге деген қызығушылығын жеке түрде де жалғастырды. 1925 жылы ол өз гаражында автомобиль қозғалтқышымен жұмыс істейтін және белгілі бір жылдамдыққа жететін бір орындық танкетті құрастырды. Соғыс кеңсесіне демонстрация көрсеткеннен кейін, Morris Commercial Cars компаниясы төрт сынақ үлгісін жасауға келісімшарт жасады, ал біріншісі 1926 жылы жеткізілді. Carden Loyd Tractors компаниясы да ұқсас бір орындық машинаны, Carden Loyd One Man Tankette-ті жасады. 1927 жылы алдыңғы барлаудағы рөлін бағалау үшін тағы сегіз «Мартель» танкетіне тапсырыс берілді. Олар 1927 және 1928 жылдары Солсбери жазығындағы Эксперименталдық механикаландырылған күштермен маневрлерде екі орындық Carden Loyd танкеттерімен бірге сынақтан өтті. Бір адамдық жауынгерлік машина идеясы тез арада қабылданбады, себебі бір оператор қару атып тұрғанда көлікті басқара алмайтыны анық болды, ал британдық армияның жеңіл танкқа қойған талабы – Light Tank Mark I – Carden Loyd танкетінің дамуы болды. Morris Motors Мартель дизайнының екі орындық нұсқасын жасауға тырысты, ал Crossley Motors 1927 жылы Kégresse резеңке дөңгелектерімен Morris Martel-дің тағы бір нұсқасын жасады, бірақ екі прототип сынақтан өткеннен кейін жоба тоқтатылды. 1928 жылы Мартель мүше болған Танк және рельсті көлік кеңесші комитеті өнеркәсіппен байланыс орнатып, «механикаландырылған көлікке» қатысты техникалық мәселелер бойынша кеңес беру үшін Механикалық соғыс кеңесіне айналды. 1929 жылы Мартель король Георг V-нің Бенгалиялық саперлері мен шахтерлеріне жіберілді, содан кейін 1930 жылдан 1934 жылға дейін Кветтадағы Британдық Үндістан армиясының штаб колледжінде оқытушы болып жұмыс істеді, одан кейін ол Императорлық қорғаныс колледжіне қабылданды. 1936 жылдан 1939 жылға дейін Мартель Соғыс кеңсесінде қызмет етті, алдымен механикаландыру жөніндегі директордың орынбасары, содан кейін 1938 жылдан бастап бригадир шенімен директордың орынбасары болды. 1936 жылы ол Вейвеллмен бірге Кеңес Одағының Белоруссия әскери округінде өткен ірі танк оқу-жаттығуына қатысты, онда көптеген кеңестік БТ танктері қатысты. Мартель британдық танк бригадаларына ұқсас жылдам танк дизайнын зерттеуді талап етті және Бас штабты крейсерлік танк үшін техникалық талаптарды жасауға көндірді. Мартель 1939 жылдың ақпанында генерал-майор шенімен 50-ші Нортумбриан дивизиясының командирі болып тағайындалды. Дивизия 1938 жылдың қазан айынан бастап «моторландырылған» болып өзгертілді, барлық жаяу әскер ірі жүк көліктерімен тасымалданды.
After the Armistice with Germany, now a major, Martel was able to combine his two interests of tanks and military bridging when he became head of the Experimental Bridging Establishment at Christchurch, Hampshire, which researched the possibilities of using tanks for battlefield engineering purposes such as bridge laying and mine clearing. Here he continued trials on modified Mark V tanks. The bridging component involved an assault bridge, designed by Major Charles Inglis RE, the Canal Lock Bridge, which had sufficient length to span a canal lock. Martel, who attended the Staff College, Camberley, from 1921 to 1922, also developed his new bridging concept at the EBE, the Martel bridge, a modular box girder bridge suitable for military use. The Martel bridge was adopted by the British Army in 1925 as the "Large Box Girder Bridge". A smaller version, the Small Box Girder Bridge, was also formally adopted by the Army in 1932 and copied by many countries, including Germany, who called their version the Kastenrager Gerät (K Gerät for short). Martel also continued to pursue his interest in tanks independently. In 1925 he built, in his own garage, a one man tankette powered by a car engine and capable of a speed of After a demonstration to the War Office, Morris Commercial Cars was contracted to build four test models, the first of which was delivered in 1926. Carden Loyd Tractors built a similar one man machine, the Carden Loyd One Man Tankette. In 1927, eight more Martel tankettes were ordered to assess their potential role in forward reconnaissance. They were tested along with two man Carden Loyd tankettes in manoeuvres with the Experimental Mechanized Force on Salisbury Plain in 1927 and 1928. The idea for a single man fighting vehicle was soon dropped as it became apparent that one operator could not control the vehicle at the same time as firing a weapon and the British Army requirement for a light tank, the Light Tank Mark I, was a development of the Carden Loyd tankette. Morris Motors tried developing a two man version of the Martel design and Crossley Motors a further version the Morris Martel in 1927 with Kégresse rubber tracks but after two prototypes were tested the project was abandoned. In 1928, the Tank and Tracked Transport Advisory Committee that Martel was a member of became the Mechanical Warfare Board which was to liaise with industry and to advise on technical matters relating to "mechanised transport". In 1929, Martel was seconded to the King George V's Own Bengal Sappers and Miners and then served as an instructor at the British Indian Army's Staff College in Quetta from 1930 until 1934, after which he attended the Imperial Defence College. From 1936 until 1939, Martel served at the War Office, first as Assistant Director of Mechanisation, then from 1938 as the Deputy Director with the temporary rank of Brigadier. In 1936, he attended along with Wavell a large scale tank exercise in the Belorussian Military District of the Soviet Union in which large numbers of the Soviet BT tanks took part. Martel pressured for a similar fast tank design to be investigated for addition to British tank brigades and convinced the General Staff to issue a specification for a cruiser tank. Martel was appointed General Officer Commanding the 50th Northumbrian Division, Territorial Army in February 1939 with the rank of major general. The division had been converted from October 1938 to "motorised" with the whole of the infantry being carried by large lorries.
Екінші дүниежүзілік соғыс
50-дивизия 1939 жылғы 14 қыркүйекте Ұлыбритания экспедициялық корпусының (ҰЭК) құрамында Францияға аттанды. 1940 жылғы 21 мамырда Франция шайқасында Мартель Аррас шайқасында 7-ші танк дивизиясына қарсы танк шабуылын басқарды, нәтижесінде неміс майданы сегіз шақырымға кері шегінді. ҰЭК эвакуацияланғаннан кейін Мартель 1940 жылы Корольдік бронетанкті корпусының қолбасшысы болып тағайындалды, онда ол бронетанктік соғыс теорияларын тиімді пайдаланды. 1941 жылғы наурыз айында ол Лондондағы бейтарап АҚШ-тың әскери атташесі, бригадир генерал Раймонд Лиге Франциядағы неміс бронетанктік тактикасы туралы өзінің тәжірибесі мен бағалауын қамтитын есеп берді. 1943 жылғы наурыз айында Мартель Кеңес Одағына жасаған әскери миссияның басшысы болды. 1943 жылғы 11-19 мамыр аралығында Курск-Орыл аймағындағы майдан шебіне сапар жасап, Кеңес әскерлерінің ұрыс құрамы мен тактикасының тиімділігін бағалады. Оның кеңес майданына жасаған сапары және Қызыл Армияның танк басқармасымен болған әңгімелері нәтижесінде дайындалған есептерінде, алдағы «Оверлорд» операциясында британ армиясының Солтүстік Африкадағы тәжірибесіне қарағанда кеңес әскерлерінің жауынгерлік тәжірибесі бронетанктік тактика үшін маңыздырақ екені айтылды. Мартельдің жинаған барлау мәліметтері мен кеңес әскери жағдайына жасаған нақты және көреген талдаулары Соғыс министрлігінің жоғары лауазымды тұлғалары тарапынан жоғары бағаланды. Алайда, 1943 жылғы қыркүйекте RAF миссиясының жаңа және ашық түрде коммунизмге қарсы басшысы, әуе маршалы сэр Джон Бэбингтон келгеннен кейін кеңес тарапымен жұмыс қатынастары нашарлап, ынтымақтастық күрт төмендеді. Ол қайта шақырылып, генерал-лейтенант Монтагу Бэрроуз оны алмастырды және 1944 жылғы 7 ақпанда Мәскеуден кетті. Сол айдың соңында Лондонда неміс бомбалау салдарынан оң көзін жоғалтты.
The 50th Division embarked for France on 14 September 1939 as part of the British Expeditionary Force (BEF). There, on 21 May 1940 during the Battle of France, Martel directed the tank attack on the 7th Panzer Division in the Battle of Arras in which the German frontline was driven back eight miles. Following the BEF's evacuation, Martel became the Commander of the Royal Armoured Corps in 1940 where he put his theories of armoured warfare to good use. In March 1941, he gave the military attaché of the neutral United States in London, Brigadier General Raymond E. Lee, a report outlining his experiences and assessment of the German armoured tactics in France. In March 1943, Martel became the Head of the Military Mission to the Soviet Union. He assessed the effectiveness of the Soviet order of battle and tactics during a visit to the front line in the Kursk Oryol region between 11 and 19 May 1943. His reports based on his visit to the Soviet front line and his discussions with the Red Army Tank Directorate concluded that the Soviet battlefield experience would be far more relevant to armoured tactics in the forthcoming Operation Overlord than that of the experience of the British Army in the North African campaign. Martel's intelligence gathering and his clear and perceptive analyses of the Soviet military position were commended by his superiors at the War Office but with the arrival of the new and overtly anti communist Head of RAF Mission, Air Marshal Sir John Babington in September 1943 his working relationship with the Soviets deteriorated with a marked decline in co operation. He was recalled, being replaced by Lieutenant General Montagu Burrows and left Moscow on 7 February 1944. Later that month, he lost his right eye as a result of a German bombing raid on London.
Кейінгі өмір
Мартель 1943 жылы рыцарь атағын алды, ал 1944 жылы Бат орденінің кавалер-командоры атағымен марапатталды. 1945 жылғы Ұлыбритания парламенттік сайлауында ол Барнард Касл сайлау округінен Консервативтік партия атынан кандидат ретінде қатысып, жеңіліске ұшырады. Зейнетке шыққаннан кейін Мартель әскери тақырыптар бойынша жазбалар қалдырды. Ол 1958 жылдың 3 қыркүйегінде Суррей графтығындағы Камберли қаласындағы үйінде дүниеден өтті.
Martel was knighted in 1943, with the Knight Commander of the Order of the Bath following in 1944. He stood unsuccessfully as the Conservative Party candidate for the Barnard Castle constituency in the 1945 UK General Election. On his retirement, Martel wrote on military matters. He died at his home in Camberley, Surrey, on 3 September 1958.