Қызыл бояу халықтары – Солтүстік Американың ежелгі мәдениеті (3000-1000 ж.б.э.). Қорғандарындағы қызыл охрдан алынған аты, дәстүрлері мен өмір салты туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қызыл бояулы халық – Солтүстік Американың Жаңа Англия және Атлантикалық Канада аймақтарының жергілікті, Колумбтан бұрынғы мәдениеті, бәлкім Теңіздік Архаикалық мәдени кешенінің бір бөлігі.
The Red Paint People are a Pre Columbian culture indigenous to the New England and Atlantic Canada regions of North America, probably a subset of the Maritime Archaic cultural complex.
Сипаттама
Олар өлгендердің денелерін және қабір заттарын жабу үшін көбінесе қызыл түсті үлкен мөлшерде охр қолданған жерлеу орындарының атымен аталған. Кейде олар Лоренциан дәстүрінің Мурхед кезеңі немесе оларды ғалымдар назарына кеңінен жеткізген Уоррен К. Мурхедтің есімімен Мурхед жерлеу дәстүрі деп те аталады. Олар б.з.д. 3000-1000 жылдары гүлденген. Балама ретінде, олар өмір сүрген кезең бойынша "Теңіз архаикасы" (жағалау және теңізшілдік мәдениетін баса назар аударатын) немесе "Кейінгі архаика" (уақытты баса назарға алып, маусымдық түрде ішкі аймақта өмір сүру мүмкіндігін ашық қалдыратын) деп аталуы мүмкін, бірақ бұл терминдер көбінесе б.з.д. 7000 жылдан б.з. 1000 жылға дейінгі ұзақ мерзімді қамтиды. Кейінгі халықтардың олардың ұрпақтары болуы мүмкін деген бірнеше гипотеза бар, бірақ ешбір гипотезаны қолдайтын археологиялық дәлелдер аз. Олардың жерлеу мәдениеті сол аймақтағы кез келген кейінгі мәдениетке қарағанда күрделірек болды. Олардың ареалының оңтүстік бөлігінде керамика қолданған Сусквехана мәдениеті олардың орнын басып, олардың тас өңдеу техникасының ешқандай іздері табылған жоқ.
They were named after their burials, which used large quantities of ochre, normally red, to cover both the bodies of the dead and grave goods. Sometimes they are known as the Moorehead Phase of the Laurentian Tradition or the Moorehead burial tradition after Warren K. Moorehead who brought them widely to the attention of scientists. They flourished between 3000 BCE and 1000 BCE. Alternatively, they can be called by the period in which they lived, either the "Maritime Archaic" (emphasizing a coastal and seafaring culture) or "Late Archaic" (emphasizing time and leaving open the possibility of living inland seasonally), although these terms often cover the longer period from 7000 BCE to 1000 CE. Multiple hypotheses exist as to which if any later peoples might be their descendants and there is little archaeological evidence to support any hypothesis. Their burial culture was more elaborate than any subsequent culture in the area. In the southern portion of their range, they were succeeded by the Susquehana culture which used pottery, and no evidence of their stoneworking techniques is found in that culture.
Өмір салты мен технология
Қызыл бояулы халық теңіз жағалаулары мен өзендер бойында өмір сүрді, балық аулап, аң терісіне аң аулап күшін бақты. Жағалаудағы кейбір орындар жыл бойы қоныстанғандығын көрсетеді, бұл олардың жазда жағалауда, қыста ішкі аймақтарда көшіп-қонып жүрген маусымдық көшпелілер болған деген бұрынғы теорияны жоққа шығарады. Олардың тағамына теңіз балығы, көшпенді балықтар, моллюскалар, ет, жидектер, емен жаңғақтары, жаңғақтар және тамырлар кірген. Қызыл бояулы халықтың тас және сүйек құралдары, сондай-ақ қылыш балық аулауға қабілетті қайықтары болған. Осы мәдениетке байланысты табылған орындарда қыш ыдыстар мен металл құралдарға кездеспеген. Олардың сауда аймағы Лабрадордан Нью-Йорк штатындағы Шамплен көліне дейін жеткені белгілі.
The Red Paint People lived, fished, and hunted along the coasts and rivers. Some coastal sites show evidence of year round occupation, discrediting an older theory that these people were seasonal nomads, living the summers on the coast and the winters inland. Their diet included sea and migratory fish, shellfish, meat, berries, acorns, nuts, and roots. The Red Paint People had stone and bone tools, as well as boats capable of catching swordfish. No pottery or metal tools have been found in sites associated with this culture. Their trading range is known to have extended from Labrador to the New York side of Lake Champlain.
Ғылыми зерттеулер
Қызыл бояумен салынған қабірлер 1840 жылдары-ақ белгілі болған, бірақ алғашқы ғылыми зерттеуді 1892 жылы Гарвард университетінің Пибоди археология және этнология мұражайының қызметкері Чарльз Вилоуби жүргізді. Вилоуби 1893 жылы Чикагодағы Дүниежүзілік Колумбия көрмесінде қазбаның масштабты моделін көрсетті. Бұл Мурхедтің назарына түсті, ол 1912 жылдан 1920 жылдарға дейін қосымша қазба жұмыстарын жүргізіп, олардың есептерін жариялады. Ол бұл халықты аймақтағы басқа мәдениеттерден көне деп сипаттады. Бұл күмәндану тудырды, бірақ радиометриялық талдау Мурхедтің дұрыс екенін көрсетті. 1930 жылдары олардың жоғалу себебі ретінде Қызыл бояу халқының жағалаудың шөгуінен пайда болған цунами салдарынан қаза тапқаны туралы теория болды. Алайда, қазір бұл теория қолдау таппайды.
The graves with red paint were known as early as the 1840s, but the first scientific examination was undertaken in 1892 by Charles Willoughby of the Peabody Museum of Archaeology and Ethnology at Harvard University. Willoughby exhibited a scale model of the dig at the World's Columbian Exposition in Chicago in 1893. It caught the attention of Moorehead, who carried out more excavations and published their site reports from 1912 to the 1920s. He described the people as older than other cultures of the area. This was disputed until radiometric dating proved Moorehead correct In the 1930s, one theory for their disappearance was that the Red Paint People had been killed by tsunamis caused by coastal subsidence. This is no longer believed .