Кіріспе

Неміс туған композитор және дирижер

Сэр Джулиус Бенедикт (27 қараша 1804 – 5 маусым 1885) – Германияда туған композитор және дирижер, өмірінің көп бөлігін Англияда өткізді.

Өмір және музыка

Бенедикт Штутгартта еврей банкирінің ұлы ретінде дүниеге келді. 1820 жылы Ваймарда Иоганн Непомук Хуммельден, ал 1821 жылы Дрезденде Карл Мария фон Веберден композицияны оқыды. 1823 жылдың 5 қазанында Вебер оны Венада Бетховенмен таныстырды. Сол жылы ол Венадағы Кэрнтнертор театрының капельмейстері болып тағайындалды, екі жылдан кейін, 1825 жылы Неапольдегі Сан-Карло театрының капельмейстері болды. Ол онда жас дарын иесі Теодор Дёлерге фортепиано сабақтарын берді. Неапольде оның алғашқы операсы «Жасинта эд Эрнесто» 1827 жылы көрсетілді, ал 1830 жылы туған қаласына арналған тағы бір операсы, «Гоадағы португалдар» сол жерде қойылды. Екеуі де үлкен жетістікке жете алмады, сондықтан 1834 жылы ол Парижге кетті, ал 1835 жылы Мария Малибранның ұсынысымен Лондонға кетіп, өмірінің соңына дейін сонда тұрды. 1836 жылы оған Лицей театрында опералық жобаны басқару тапсырылды, сондай-ақ бұрын Неапольде қойылған «Un anno ed un giorno» атты қысқа операсын қойды. 1838 жылы ол Майкл Уильям Балфтың үлкен танымалдылығы кезінде Корольдік театрда ағылшын операсының дирижері болды. Ол онда «Жипсидің ескертуі» (1838), «Венецияның қалыңдықтары» (1844) және «Крестоносцы» (1846) операларын қойды. 1848 жылы ол Эксетер-холлда Феликс Мендельсонның «Илия» операсын жүргізді, бұл Джени Линдтің ораториядағы тұңғыш рет пайда болуы болды, ал 1850 жылы Линдтің Америкаға гастрольдік сапарында аккомпаниатор және дирижер болды. 1852 жылы оралғаннан кейін ол Джеймс Генри Мейплсон басқаруымен «Енді патша театрында» (кейін Дрюри-Лейнде) музыкалық дирижер болды, сондай-ақ сол жылы Гармоникалық одақтың дирижері болды. Оның шағын шығармаларының бірі – 1858 жылы жазылған концерттина мен фортепианоға арналған Андантино. Бенедикт 1860 жылы Вебердің «Оберон» операсының итальян тіліндегі нұсқасын қою үшін речитативтер жазды (сол кезде Англияда неміс операларын итальян тілінде орындау қалыпты жағдай еді). Сол жылы оның «Ундейн» кантатасы Норвич фестивалінде қойылды, онда Клара Новелло соңғы рет жұрт алдында пайда болды. Оның ең танымал операсы – Дион Бусиконың «Коллин Бэун» пьесасының желісімен Джон Оксенфордтың либреттосына жазылған «Килларниң лилиясы» 1862 жылы Ковент-Гарденде қойылды. Оның «Песня невесты» опереттасы 1864 жылы сахнаға шығарылды. Бенедикт 1863 жылы Уэльс ханзадасы Альберт Эдуард пен Дания патшасы Александраның үйлену тойына арнап марш жазды. «Сент-Сесилия» ораториясы 1868 жылы Норвич фестивалінде орындалды, «Сент-Петр» – 1870 жылы Бирмингем фестивалінде, «Гразиелла» кантатасы – 1882 жылы Бирмингем фестивалінде берілді, ал 1883 жылдың тамызында опералық түрінде Кристалл сарайында қойылды. Сол жерде оның 1873 жылғы симфониясы да орындалды. 1875 жылдың күзінде Бенедикт У. С. Гилбертпен бірлесіп комедиялық опера жазу туралы хат алмасты, бірақ Гилберттің көптеген жобалары болды және идеясы тасталды. Бенедикт 1845 жылдан 1878 жылға дейін барлық Норвич фестивальдерін және 1875 жылдан 1880 жылға дейін Ливерпуль филармониясының концерттерін жүргізді. Ол Лондондағы «Дүйсенбідегі танымал концерттерде» басталғаннан бері тұрақты сүйемелдеуші болды және кейбір ерекше жағдайларды қоспағанда, осы концерттердің дирижері болды. Ол Вебердің өмірінен қызықты деректерді Ұлы музыканттардың өмірбаяндары сериясына қосты. 1871 жылы ол рыцарь атағын алды, ал 1874 жылы Австрияның Франц-Иосиф I және Вюртембергтің Фредерик I ордендерінің кавалер-командующийы болды. 1884 жылы достары оған қаржылай көмек көрсету үшін қайырымдылық қоры құрды. Ол 1885 жылдың 5 маусымында Лондондағы резиденциясында қайтыс болды және Кенсал Грин зиратында жерленді. Бенедиктің алғашқы әйелі Терезадан үш қызы (Аделин, Георгина және Элис) және екі ұлы (Эрнест пен Джулиус) болды. Тереза мен оның кіші ұлы Джулиус 1851 және 1852 жылдар аралығында, бір жылдың арасында қайтыс болды. Бенедикт өмірінің бір кезеңінде христиан дінін қабылдады; оның балаларының білім алуы Рим-католик діни ассамблеясының құрметіне кірді. Лондон округтік кеңесінің көк тақтасы Бенедикті еске алады, ол Мэрилебондағы 2 Манчестер скверінде өмір сүрді және қайтыс болды.

Хорлық және вокалды

1822 – L'amor timido, кантата (алғашқы орындалуы: Штутгарт, 1822 ж. тамыз)
1860 – Undine, кантата (алғашқы орындалуы: Норвич фестивалі, 1860)
1863 – Ричард Coeur de Lion, кантата (алғашқы орындалуы: Норвич фестивалі, 17 қыркүйек 1863)
1866 – Қасиетті Сесилия туралы аңыз, кантата (алғашқы орындалуы: Норвич фестивалі, 1 қараша 1866)
1870 – Санкт-Петер, оратория (алғашқы орындалуы: Бірмингем фестивалі, 2 қыркүйек 1870)
1882 – Graziella, кантата (алғашқы орындалуы: Бірмингем фестивалі, 29 тамыз 1882)
1883 – Мэри Стюарттың қоштасуы, контральто және оркестр үшін сцена (алғашқы орындалуы: Филармониялық қоғам, Лондон, 25 сәуір 1883)

Опералық

1827 – Джасинта мен Эрнесто (fp. Театро дель Фондо, Неаполь, 31 наурыз 1827)
1830 – Гоадағы португалдар (fp. Штутгарт, 1830; Театра Сан-Карло, Неаполь, 28 маусым 1830)
1836 – Бір жыл мен бір күн (fp. Театро дель Фондо, Неаполь, 19 қазан 1836)
1838 – Циганның ескертуі (fp. Дрюри Лейн театры, Лондон, 19 сәуір 1838)
1844 – Венеция келіндері (fp. Дрюри Лейн театры, Лондон, 22 сәуір 1844)
1845–46 – Кресташылар (fp. Дрюри Лейн театры, Лондон, 26 ақпан 1846)
1861–62 – Килларнидің лилиясы (fp. Ковент Гарден театры, Лондон, 10 ақпан 1862)
1864 – Әннің қалыңдығы, оперетта (fp. Ковент Гарден театры, Лондон, 3 желтоқсан 1864)

Қосымша музыка

1882 – Ромео мен Джульетта (алғашқы қойылым, Корольдік лицей театры, Лондон, 1882 жылдың мамыр айы)