Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс физигі (1898–2003)
German physicist (1898–2003)
Артур Роберт фон Гиппель (19 қараша 1898 – 31 желтоқсан 2003) – неміс-американдық материалдар ғалымы және физик. Фон Гиппель диэлектриктер, ферромагниттік және ферроэлектрлік материалдар, жартылай өткізгіштерді зерттеуде пионер болды және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде радарды әзірлеуге үлес қосты.
Arthur Robert von Hippel (November 19, 1898 – December 31, 2003) was a German American materials scientist and physicist. Von Hippel was a pioneer in the study of dielectrics, ferromagnetic and ferroelectric materials, and semiconductors and was a codeveloper of radar during World War II.
Ерте өмір
Фон Хиппель 1898 жылғы 19 қарашада Мекленбург-Швериндегі Росток қаласында дүниеге келді және Роберт фон Хиппельдің ұлы болды. Ол Геттинген университетінде физика мамандығы бойынша бітірді, онда Дэвид Гильберт, Ричард Курант, Роберт Поль, сондай-ақ Нобель сыйлығының лауреаттары Питер Дебай, Макс Борн және Густав Герц математика мен физикадан оқытушылары болды. Ол 1924 жылы Нобель сыйлығының лауреаттары Джеймс Франк басшылығымен физика ғылымдарының кандидаты дәрежесін алды, ал 1930 жылы Франктің қызы Дагмарға үйлену арқылы оның қайын атасы болды.
Von Hippel was born in Rostock, Mecklenburg Schwerin, on November 19, 1898, and was the son of Robert von Hippel. He graduated in physics from the University of Göttingen, where David Hilbert, Richard Courant, Robert Pohl, and the Nobel Prize winners Peter Debye, Max Born, and Gustav Hertz were among his teachers in mathematics and physics. He received his Ph. D. in physics in 1924 under the Nobel Prize winner James Franck who in 1930 became his father in law by marriage with Franck's daughter Dagmar.
Еңбек жолы мен жетістіктері
1933 жылы нацистер Германияда билікке келгеннен кейін фон Гиппель басқа елге көшуді шешті, себебі оның әйелі еврей болған, сонымен қатар жаңа режимге қарсы саяси көзқарасы да болды. 1934 жылы ол Түркияның Стамбул қаласындағы университетке жұмысқа орналасты, содан кейін бір жыл Данияда, Копенгагендегі Нильс Бор институтында жұмыс істеді. 1936 жылы Карл Комптонның шақыруын қабыл алып, фон Гиппель тағы да көшіп, осы жолы Америка Құрама Штаттарына барды және Массачусетс технология институтында ассистент-профессор болды. Осы кезеңде ол жоғары кернеулі газ разрядтарының қасиеттерін және мінез-құлқын, фотопленкаға түсірілген оң және теріс Лихтенберг фигураларын пайдалана отырып зерттеді. 1940 жылы ол изоляцияны зерттеу зертханасын құрды, ол көп ұзамай әлемдегі осы саладағы маңызды зерттеу және білім беру орталықтарының біріне айналды. MIT радиациялық зертханасымен бірге фон Гиппель және оның әріптестері соғыс жылдарында радар технологиясын дамытуға көмектесті. 1948 жылы АҚШ президенті Гарри Трумэн оған Президенттік құрмет грамотасын табыс етті. Ол сондай-ақ барий титанатының (BaTiO3) ферроэлектрлік және пьезоэлектрлік қасиеттерін ашқаны үшін де танымал болды. Соғыс кезінде изоляцияны зерттеу зертханасы алған диэлектриктерге қатысты нәтижелер құпия ақпарат ретінде сақталды. Соғыстан кейін бұл нәтижелер жариялануға дайындалды. 1954 жылы фон Гиппель «Dielectrics and Waves» еңбегін жариялады және 22 серіктесімен бірлесіп «Dielectric Materials and Applications» жинағын құрастырды. Изоляцияны зерттеу зертханасы бірнеше техникалық есептерді де жариялады. Артур 1956 жылы материалдардың қоспалары мен дислокациялары және кемшіліктерді пайдалану туралы мақаласында, материалдарды қолданылатын мақсатқа сәйкес қасиеттерімен жобалау идеяларын, яғни молекулалық инженерияны ұсынды. Ол 1959 жылы «Молекулалық ғылым және молекулалық инженерия» жинағын редакциялады. Материалдарды зерттеу қоғамының басты сыйлығы оның құрметіне аталған.
In 1933, with the ascension of Nazis to power in Germany, von Hippel decided to move to another country, mainly because his wife was Jewish, but due also to his political stance against the new regime. In 1934 he was able to secure a position with the University at Istanbul, Turkey, then spent a year in Denmark, working at the Niels Bohr Institute in Copenhagen. In 1936, accepting an invitation by Karl Compton, von Hippel moved again, this time to the United States, and became an assistant professor at the Massachusetts Institute of Technology. During this time, he studied the properties and behavior of high voltage gas discharges, using positive and negative Lichtenberg figures recorded on photographic film. In 1940 he founded the Laboratory for Insulation Research, which soon became one of the most important research and education centers in this area in the world. Together with the MIT Radiation Laboratory, von Hippel and his collaborators helped to develop radar technology during the war. He was awarded the President's Certificate of Merit in 1948 by U. S. President Harry Truman. He became famous also for his discovery of ferroelectric and piezoelectric properties of barium titanate (BaTiO3). During the war the results on dielectrics obtained by the Laboratory for Insulation Research were classified information. After the war these results were prepared for publication. In 1954 von Hippel published Dielectrics and Waves and assembled Dielectric Materials and Applications with 22 collaborators. The Laboratory for Insulation Research also published several technical reports. Arthur introduced his ideas of designing materials with properties prescribed for the purpose at hand, or molecular engineering, in 1956 in an article that discussed impurities and dislocations in materials, and the use of imperfections. He edited the volume Molecular Science and Molecular Engineering (1959). The premier award of the Materials Research Society is named in his honor.
Кейінгі өмірі
Ол 2003 жылы 105 жасында дүниеден өтті. Оның ұлы Франк Н. фон Хиппель – теориялық физик және Принстон университетінің қоғамдық саясат профессоры. Тағы бір ұлы Эрик фон Хиппель – MIT Sloan School of Management мектебінің профессоры, ол пайдаланушылардың жаңаруы (инновациялары) саласындағы алғашқы зерттеулерді жүргізді. Оның әйелінің інісі, Эуген фон Хиппель, оның атымен аталатын фон Гиппель-Линдау ауруының бір бөлігі – офтальмологиялық гемангиомаларды сипаттаған.
He died at 105 years of age, in 2003. His son, Frank N. von Hippel is a theoretical physicist and professor of Public Policy at Princeton University. Another son, Eric von Hippel, is a professor at the MIT Sloan School of Management who has done pioneering research on user innovation. His uncle, Eugen von Hippel, described the ophthalmic hemangiomata that are part of Von Hippel–Lindau disease, which bears his name.
Тарихи көркем әдебиетте
Фон Хиппель Айше Кулиннің "Елсіз" тарихи романында нацистік Германиядан қашып келген түрік ғалымдарының бірі ретінде қысқаша еске алынады.
Von Hippel is briefly mentioned in Ayşe Kulin's historical novel Without a Country as one of the German scientists who took an academic position in Turkey while fleeing Nazi Germany.