Кіріспе
Клондар қаласы – қаланың басты көшесі немесе басқа да маңызды сауда аймақтарында желілік дүкендер басым болғандықтан, сол қала басқа қала орталықтарынан айырылып тұрмайтын жағдайды білдіреді. Бұл терминді 2004 жылы «Британияның клондар қалалары» есебінде британдық зерттеу орталығы – New Economics Foundation (NEF) енгізді. Есепте берілген анықтамада «клондар қалалары» – «дүкендердің ерекшелігі жоғалып, әлемдік және ұлттық желілердің біртекті қатарымен алмастырылған» орын, ал «Туған қала» – «оны тұрғындары да, келушілер де ерекше, танымал және өзінің мінезін сақтайтын жер» деп түсіндіріледі. 2005 жылы NEF жүргізген сауалнама бойынша, Ұлыбританиядағы қалалардың 41%-ы және Лондон ауылдарының 48%-ы клондар қаласы деп есептелуі мүмкін, және бұл көрсеткіштер артып келеді. Балама ретінде, клондар қаласы бөлшек сауда нарығының даму кезеңі ретінде қарастырылуы мүмкін, яғни қала сыртындағы сауда парктері мен сауда орталықтарынан бастап, тізбекті дүкендердің басымдығын көрсететін клондар қалаларына дейін.
Clone town is a term for a town where the High Street or other major shopping areas are significantly dominated by chain stores, thus making that town indistinct from other town centres. The term was coined by the New Economics Foundation (NEF), a British think tank, in the 2004 report on "Clone Town Britain". The report further elaborates the definition as follows: 'Clone towns' occur where 'the individuality of high street shops has been replaced by a monochrome strip of global and national chains' as opposed to 'Home Town' which is a 'place that retains its character and is individually recognizable and distinct to the people who live there, as well as those who visit'. A survey conducted by the NEF in 2005 estimated that 41% of towns in the UK and 48% of London villages could be considered clone towns, with the trend rising. Alternatively, clone town can also be looked upon as a stage of growth of retail market i. e. from out of town retail parks and shopping centers to so called clone towns dominated by chains.
Дау
NEF баяндамасында клондар қалаларының таралуы қоғамға зор зиян келтіреді, себебі әртүрлілік жойылады: Баяндамада сонымен қатар көптеген жеткізушілер, мысалы фермерлер, тізбекті саудагерлерді жазалаудан қорқады, өйткені саудагерлер олардың тауартөлемін қысқартып, бизнестен шығаруға мүмкіндік алады. Жоғарыда айтылған екі факторға байланысты аймақтық ерекшеліктердің жоғалу қаупі де бар. Мысалы, NEF баяндамасы Шотландиядағы көптеген супермаркет филиалдарында шотландтық аймақтық басылымдардың болмағаны немесе сатылмағаны анықталды. NEF баяндамасында сондай-ақ тізбекті дүкендер мен супермаркеттердің құрылуы, ішінара, Ұлыбританияда бөлшек саудадағы жер иелігінің бірігуіне жауап ретінде көрсетілген. Саудагерлердің бірігуіне мәжбүр болуының себебі – жер иелерінің алдын ала біріккендігіне қарсы тұру үшін күш жинау қажеттігі.
Мысалдар
2005 жылғы сауалнамада Эксетер Ұлыбританиядағы көшірме қалалардың ең нашар мысалы деп танылды, қаланың орталық көшесінде бар болғаны бір ғана тәуелсіз дүкен болды және басқа қалалармен салыстырғанда (дүкендердің түрлері бойынша) әртүрлілігі ең аз болды. 2019 жылға қарай, бұл соңғы тәуелсіз дүкен де жабылды. Англиядағы тағы да бірнеше көшірме қалалардың қатарында Стаффорд, Миддлсбро, Уэстон-супер-Мэр және Винчестер бар.