Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мотагуа өзені аңғары Мотагуа жарылысын да көрсетеді, ол Солтүстік Америка және Кариб плиталарының арасындағы тектоникалық шекара болып табылады. Мотагуа жарылысы Гватемалада бірнеше күшті жер сілкіністеріне себеп болған.
The Motagua River valley also marks the Motagua Fault, the tectonic boundary between the North American and the Caribbean Plates. The Motagua fault has been the source of several major earthquakes in Guatemala.
Тарих
Өзен Мезоамерикада жадеиттің (жадтың) жалғыз белгілі көзі орналасқан аңғарда ағып жатыр. Ольмек халқы қолданған сирек көгілдір жасыл жад 2002 жылы өзеннің солтүстігінде қайта табылды. Майя тайпасы шамамен б.з.д. 2000 жылы Мотагуа өзенінің аңғарында қоныстанған. Олар жасыл жадты әшекейлер мен амулеттер жасауға пайдаланған. Бұл заттар көбінесе діни қағидалар үшін немесе байлықты көрсететін белгі ретінде қолданылған. Сауда жолы тауарлардың, идеялардың және тіпті адамдардың тасымалын жеңілдетуде маңызды рөл атқарды. Өзен бойында тұратын адамдарға ластанған суды ішуге, тамақ дайындауға немесе тазалыққа пайдалануға тыйым салынды. Су сапасын реттеу саясаты көбінесе үкімет пен жекелеген ведомстволар арасындағы жауапкершілікті нақты анықтамайды және әкімшілік деңгейде тиісінше іске асырылмайды немесе үйлестірілмейді. Өзен Гватемала қаласынан Río Las Vacas саласы арқылы келген тазартылмаған канализация, өнеркәсіптік қалдықтар, тонналай шөгінділер (қоқыс) және қара сумен қатты ластанған. Бұл әлемдегі ең ластанған өзендердің бірі және әлемдік мұхитқа түсетін пластиктің шамамен екі пайызы осыдан шығады. Өзен бойында тұратын халық та ластануға себепкер болады, себебі әр адам күніне орташа есеппен 1,15 фунт қоқыс шығарады.
The river runs in a valley that has the only known source of jadeitite (jade) in Mesoamerica. The rarer blue green jade, used by the Olmec people, was re discovered further north of the river in 2002. The Maya likely settled in the Motagua River valley in around 2000 BC. They used the green jade to make beads and amulets. These objects were often used for religious rituals or to signify wealth. The trade route played a role in facilitating the transfer of goods, ideas, and even people. Those living along the river were instructed not to use the contaminated water for drinking, cooking, or cleaning. Water quality regulation policy also often fails to dictate responsibilities between the government and individual departments, and has not been adequately implemented or coordinated at the administrative level. The river is highly polluted with untreated sewage, industrial waste, tons of sediment (garbage) and blackwater from Guatemala City carried by the Río Las Vacas tributary. It is one of the world’s most polluted rivers and accounts for about two percent of plastic emissions into the world’s oceans. Those living along the river also contribute to the pollution, as each person disposes, on average, 1.15 pounds of waste each day.
Қорғау
Гватемалада қауіпсіз ауыз суға қол жеткізу құқығы заңмен бекітілгенімен, нашар қалдықтарды басқару ережелері мен мемлекеттік араласудың шектеулі болуы оған кедергі келтіреді. Олар Стокгольмдегі Халықаралық су институтымен бірлесіп Гватемаладағы Ұлттық су және санитария саясатын іске асырды, онда реттеуді және қорғауды жақсартуға бағытталған бірнеше мақсат көзделген. 4ocean’s Project Guatemala сияқты қорғау жобалары жергілікті билік пен қоғамдық мүшелерді мұхитқа қалдықтардың таралуын шектеуге басымдық беруге тартуға ұмтылады. Ocean Cleanup та осы өзенді өзінің тәжірибелік "Interceptor Trashfence" (қалдық ұстағыш қоршауы) сынақ алақаны ретінде таңдады, ол өзенмен ағып келе жатқан қатты ластаушы заттарды сүзуге бағытталған.
Though the right to safe drinking water is mandated in Guatemala, it is obstructed by poor waste management regulations and limited government intervention. They have also worked with the Stockholm International Water Institute to implement the National Water and Sanitation Policy in Guatemala, which outlines a number of objectives to improve regulation and conservation. Conservation projects such as 4ocean’s Project Guatemala seek to involve local government and community members in prioritizing limiting waste from reaching the ocean. The Ocean Cleanup also chose the river as the test site for its experimental "Interceptor Trashfence," which attempts to filter out solid pollutants as they flow downriver.