Ежелгі Египет құдайлары: Хор әулетінің төрт ұлы – қабірдегі ағзаларды сақтаған, мумиялаумен байланысты маңызды тұлғалар. Есімдері, бейнелері туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ежелгі Мысыр құдайлары
Ancient Egyptian gods
Хордың төрт ұлы – ежелгі Мысыр дініндегі төрт құдайдың тобы, олар өлген адамдарды өмірден кейінгі өмірде қорғайды деп сенді. Мысыр тарихының Бірінші аралық кезеңінен бастап (б.з.д. 2181–2055 ж.), Имсети, Хапи, Дуамутеф және Кебехсенуэф, әсіресе, денесінен алынып тасталған ішкі мүшелерді сақтаған төрт канопалық құмырамен байланысты болды. Көбінесе Имсети бауырды, Хапи өкпелерді, Дуамутеф асқазанды, ал Кебехсенуэф ішектерді қорғады, бірақ бұл үлгі жиі өзгерді. Канопалық құмыралардың қақпақтары Хор ұлдарының бас бейнесімен жасалған. Олар бастапқыда адам түрінде бейнеленгенімен, Жаңа Мемлекеттің соңғы кезеңінде (б.з.д. 1550–1070 ж.) ең ерекше иконографиясын алды, онда Имсети адам, Хапи бауыры, Дуамутеф шақал, ал Кебехсенуэф сұңқар түрінде бейнеленді. Төрт ұл аспандағы жұлдыздармен, Мысыр аймақтарымен және тараптармен де байланысты болды. Хор ұлдарына табыну көбінесе жерлеу рәсімдерімен шектелді. Олар алғаш рет Ескі Мемлекеттің соңында (б.з.д. 2686–2181 ж.) Пирамида мәтіндерінде айтылған және ежелгі Мысыр тарихы бойында жерлеу мәтіндерінде кездесе берді. Олардың канопалық құмыралармен байланысы Бірінші аралық кезеңде орнатылды, содан кейін канопалық сандықтарды, табыттар мен саркофагтарды безендіруде кеңінен қолданыла бастады. Ішкі органдармен тығыз байланысты болғатымен, олар канопалық құмыраларды қолдану тоқтатылған Птолемей кезеңінде де (б.з.д. 303–30 ж.) жерлеу жинақтарында кездесіп, б.з. 4 ғасырында ежелгі Мысыр жерлеу дәстүрінің жойылуымен бірге жоғалып кетті.
The four sons of Horus were a group of four deities in ancient Egyptian religion who were believed to protect deceased people in the afterlife. Beginning in the First Intermediate Period of Egyptian history ( 2181–2055 BC), Imsety, Hapy, Duamutef, and Qebehsenuef were especially connected with the four canopic jars that housed the internal organs that were removed from the body of the deceased during the process of mummification. Most commonly, Imsety protected the liver, Hapy the lungs, Duamutef the stomach, and Qebehsenuef the intestines, but this pattern often varied. The canopic jars were given lids that represented the heads of the sons of Horus. Although they were originally portrayed as humans, in the latter part of the New Kingdom ( 1550–1070 BC), they took on their most distinctive iconography, in which Imsety is portrayed as a human, Hapy as a baboon, Duamutef as a jackal, and Qebehsenuef as a falcon. The four sons were also linked with stars in the sky, with regions of Egypt, and with the cardinal directions. The worship of the sons of Horus was almost entirely restricted to the funerary sphere. They were first mentioned late in the Old Kingdom ( 2686–2181 BC) in the Pyramid Texts and continued to be invoked in funerary texts throughout ancient Egyptian history. Their connection with the canopic jars was established in the First Intermediate Period, and afterward they became ubiquitous in the decoration of canopic chests, coffins, and sarcophagi. Although they were increasingly closely associated with the internal organs, they continued to appear in burial equipment even after the use of canopic jars was abandoned in the Ptolemaic Period (303–30 BC), disappearing only in the fourth century AD with the extinction of the ancient Egyptian funerary tradition.
Атаулары мен шығу тегі
Имсети (jmstj), Хапи (ḥpy), Дуамутеф (dwꜣ mwt. f) және Qebehsenuef (qbḥ snw. f) алғаш рет Ежелгі Патшалықтың соңында (б.з.д. 24 және 23 ғасырлар) ежелгі Мысырдың ең ерте жерлеу мәтіндерінде, Пирамида мәтіндерінде айтылады. Көптеген дереккөздерде, мысалы Пирамида мәтіндерінің 541-ші сиқырында, олар Мысыр пантеонының маңызды құдайларының бірі Горус балалары деп көрсетіледі. Кейбір мәтіндерде олар Атум құдайының, Геб құдайының немесе Нут құдайының балалары деп аталады. Орта Патшалық (б.з.д. 2055–1650) дәуіріндегі табыт мәтіндерінде олар Изида құдайының ұрпағы және Хорус Ағасы деп белгілі Хорустың бір түрі екені айтылады. Пирамида мәтіндерінде Хорус ұлдары қайтыс болған патшаға өмірден кейінгі әлемде көмектеседі делінеді. Мысалы, 688-ші сиқырлы сөзде олар патшаның аспанға көтерілуі үшін "бағананы бекітеді", ал 338-ші сиқырлы сөзде оны аштықтан және шөлден қорғайды. Египтологтар көбінесе олардың негізгі рөлі – қайтыс болғандарды қорғау деп есептейді, бірақ Мартен Рейвен төрт ұлдың бастапқыда аспан құдайлары ретінде пайда болғанын, себебі Пирамида мәтіндері оларды жиі аспанмен байланыстырады және Горус өзі де аспан құдайы болғандығын атап көрсетеді. Дуамутеф есімі "Анасын мақтайтын" дегенді білдірсе, Кебехсенуэф "Ағасын құйымдау арқылы тазартатын" дегенді білдіреді. Египтолог Джеймс П. Аллен Хапи есімін "Жылдамдық" деп, ал Имсети есімін "Дил" деп аударады; тағы бір египтолог, Джошуа Роберсон, Имсети осы шөптің бейнесі ретінде туған деп санайды. Имсети есімі египеттік "бауыр" (mjst) сөзімен ұқсас, сондықтан ол бауырмен байланысты болған болуы мүмкін. Имсети есімі египет грамматикалық жұп түрін (ty немесе wy) қамтиды, ал Хапи есімі де бастапқыда солай болған, бірақ кейін жоғалған w әрпін қамтыған болуы мүмкін. Осы себепті египтолог Джон Тейлор бұл екі ұл бастапқыда екі ер және әйел құдайлар жұбы болған деп санайды.
Imsety (jmstj), Hapy (ḥpy), Duamutef (dwꜣ mwt. f), and Qebehsenuef (qbḥ snw. f) are first mentioned in the Pyramid Texts, the earliest ancient Egyptian funerary texts, in the late Old Kingdom (24th and 23rd centuries BC). In numerous sources, such as Spell 541 of the Pyramid Texts, they are stated to be the children of Horus, one of the major deities of the Egyptian pantheon. In a few of these texts they are instead called the children of the god Atum, the god Geb, or the goddess Nut. A passage in the Coffin Texts from the Middle Kingdom ( 2055–1650 BC) says they are the offspring of the goddess Isis and a form of Horus known as Horus the Elder. In the Pyramid Texts, the sons of Horus are said to assist the deceased king in the afterlife. In Spell 688, for example, they "make firm a ladder" for the king to ascend into the sky, while in Spell 338 they protect him from hunger and thirst. Egyptologists often treat the protection of the deceased as their primary role, though Maarten Raven argues that the four sons originated as celestial deities, given that the Pyramid Texts frequently connect them with the sky and that Horus himself was a sky deity. The name of Duamutef means "He who praises his mother", while Qebehsenuef means "He who purifies his brother by means of libation". The Egyptologist James P. Allen translates Hapy's name as "He of Haste" and Imsety as "He of the Dill"; another Egyptologist, Joshua Roberson, believes Imsety originated as a personification of this herb. Imsety's name also resembled the Egyptian word for "liver" (mjst), which may be the reason why he became specifically linked with the liver. The name of Imsety incorporates the Egyptian grammatical dual ending ( ty or wy), and the name of Hapy may have originally done so as well, incorporating a w that was later lost. For this reason, the Egyptologist John Taylor argues that these two sons were originally two male and female pairs of deities.
Қайтыс болғандардың қорғаушылары
Кейінгі дәуірлердегі мәтіндер Хорустың ұлдарын өмірден кейінгі қорғаныш үшін Пирамидалық мәтіндер сияқты шақыруды жалғастырады. Көптеген мәтіндерде олар мифологиялық өлім мен қайта тірілуінің ежелгі Мысырдың жерлеу рәсімдерінің үлгісі болған Озиристі қорғады деп айтылған. Кейбір мәтіндерде олар тіпті Хордың емес, Озиристің ұлдары деп аталады. Орта патшалық дәстүрінде, драмалық Рамсеум папирусында жазылған, Хорустың ұлдары Озириске өлімнен кейін қайта жаңғыруға көмектеседі, оның жауы Сеттің ізбасарларымен күреседі және жоғалған Хорустың көзін әкелеріне қайтарады. Жаңа патшалықтағы Өлілер кітабының (1550–1070 ж.б.) 137-ші сиқыры оларға: "Сендер өздеріңнің әкеңіз Озирис Хентиаментьюге қорғанышыңды жайып бергендей, [өлген адамға] да қорғанышыңды жайып беріңдер" дейді. Жаңа патшалық кітабының оныншы бөлімінде, жер асты әлемін егжей-тегжейлі суреттейтін жерлеу мәтіні, төрт ұлды "wmmtj жыландары" деп аталатын зұлым жандарды байлайтын шынжырларды ұстап тұрғандай суреттеледі. Төрт ұл қайтыс болған адамның ішкі мүшелерімен ерекше байланыс орнатты. Мумификация кезінде төрт ішкі мүше – өкпе, бауыр, асқазан және ішек – денесінен алынып, әдетте, денеден бөлек жерлеуге орналастырылар алдында кептіріледі. Ежелгі патшалықтың соңында бұл мүшелер канопиялық құмыралар деп аталатын құмыралар жиынтығына орналастырыла бастады, ал Бірінші аралық кезең (б.з.д. 2181–2055) кезінде құмыраларға Хорустың ұлдарын шақыратын мәтіндер жазылды. Ешбір мәтінде ұлдарының қайсысы қай мүшені қорғағаны нақты айтылмаған. Құмыралар мен мүшелер сақталған жерлеулер Imsety-дің бауырды, Hapy-дің өкпені, Duamutef-тің асқазанын және Qebehsenuef-тің ішегін күзету үшін ең көп таралғандығын көрсетеді, бірақ көптеген өзгерістер белгілі. Мысалы, кейбір жағдайларда Hapy асқазанды, ал Duamutef өкпені қорғады. Хордың ұлдары төрт әйел құдайдың қорғауында деп саналған, әдетте Изида – Imsety, Nephthys – Hapy, Neith – Duamutef және Serqet – Qebehsenuef. Орта патшалықта бұл схема әр түрлі болуы мүмкін және кейде басқа құдайларды қамтиды, сондықтан Sendjet Duamutef-ті, ал Renenutet Qebehsenuef-ті күзетеді. Орта патшалықтағы табыттардағы кейбір жазуларда құдайлар "сенің [өлген адамның] ішінде жатқан" Хорус ұлын қорғауға шақырылады, бұл ұлдардың ішкі мүшелермен теңестірілгенін және оларды қорғаушылар екенін көрсетеді.
Texts from later periods continue to invoke the sons of Horus for protection in the afterlife as the Pyramid Texts do. In many texts they were said to protect Osiris, the funerary deity whose mythological death and resurrection served as the template for ancient Egyptian funerary practices. Some texts even refer to them as the sons of Osiris rather than Horus. In a Middle Kingdom ritual, recorded in the Dramatic Ramesseum Papyrus, the sons of Horus aid Osiris in his rejuvenation after death, fight the followers of his enemy Set, and restore the lost Eye of Horus to their father. Spell 137 of the Book of the Dead from the New Kingdom ( 1550–1070 BC) says to them, "as you spread your protection over your father Osiris Khentiamentiu, so spread your protection over [the deceased person]". In the tenth section of the New Kingdom Book of Gates, a funerary text that depicts the underworld in detail, the four sons are portrayed holding chains that bind the malign beings called "wmmtj snakes". The four sons developed a specialized connection with the internal organs of the deceased. During the mummification process, four internal organs—the lungs, liver, stomach, and intestines—were removed from the body and dried before being placed in the burial, usually separately from the body. In the late Old Kingdom, these organs began to be placed in a set of jars known as canopic jars, and during the First Intermediate Period ( 2181–2055 BC), the jars began to be inscribed with texts invoking the sons of Horus. No text specifies which of the sons protect which organ. Burials in which the jars and organs survive show that the most common arrangement was for Imsety to guard the liver, Hapy the lungs, Duamutef the stomach, and Qebehsenuef the intestines, but many variations are known. For instance, in some cases Hapy protected the stomach and Duamutef the lungs. The sons of Horus themselves were thought to be under the protection of four goddesses, usually Isis for Imsety, Nephthys for Hapy, Neith for Duamutef, and Serqet for Qebehsenuef. In the Middle Kingdom, this scheme could vary and sometimes included different goddesses, so that Sendjet guarded Duamutef and Renenutet guarded Qebehsenuef. In some inscriptions from Middle Kingdom coffins, the goddesses are invoked to protect the son of Horus "who is in you [the deceased]", suggesting that the sons were equated with the internal organs as well as being their protectors.
Космостың бағыттары мен аймақтары
Хорустың ұлдары да аспанмен немесе мысырлықтардың соны елестеткен ғаламның бөліктерімен байланысты болды. Жаңа патшалық кезінде оларды кейде солтүстік аспандағы жұлдыздар немесе әлемнің төрт бұрышына ұшып бара жатқан құстар деп есептеген. Бернард Матье олардың Орион шоқжұлдызының төрт бұрышындағы төрт жұлдызымен (Саиф, Бетельгейзе, Беллатрикс және Ригель) және Үлкен Аюдағы төрт жұлдызымен (Мегрез, Фекда, Мерак және Дубхе) теңестірілгенін айтады. Бірнеше египтологтар төрт ұлдың египеттік космологияда аспанды тіреген төрт бағанамен теңестірілгенін болжайды. Олар Мысырдың аймақтарымен де байланысты болды: оларды кейде Нехен мен Пе рухтарымен теңестірді, бұл Оңтүстік Мысырдың және Солтүстік Мысырдың династиялық дәуірге дейінгі билеушілерін білдіретін құдайлар тобы. Хапи мен Дуамутеф Төменгі Мысырдың Буто қаласымен, ал Имсети мен Кебехсенуэф Жоғарғы Мысырдың Нехен қаласымен байланысты болды. Мысырлықтардың сенімдері адам денесі мен ғалам арасындағы аналогияларды көрсетті, және бұл аналогиялар жерлеу рәсімдерінде ерекше көзге түсті. Орта патшалықтағы жерлеулерде денелер бастары солтүстікке, аяқтары оңтүстікке қаратылып қойылды. Осы кезеңде табыттарды безендірген мәтіндер кейбір құдайларды тұрақты орындарға орналастырды, осылайша оларды нақты бағыттармен байланыстырды. Имсети мен Хапи табуттың басында, Имсети сол жақта, Хапи оң жақта орналастырылды, осылайша Имсети солтүстік-шығыста, ал Хапи солтүстік-батыста болды. Дуамутеф пен Кебехсенуэф табуттың аяғында, Дуамутеф сол жақта, Кебехсенуэф оң жақта орналастырылды, осылайша Дуамутеф оңтүстік-шығыста, ал Кебехсенуэф оңтүстік-батыста болды. Сол кездегі канопалық сандықтарда әр құдай да сол орында орналастырылды. Бұл бағыттар Хор ұлдарының Мысыр ғаламының төрт бұрышымен байланысты екенін көрсетеді. Олардың бағыты әрбір мүшенің орналасуымен байланысты болуы мүмкін: өкпе мен бауыр денеде жоғары орналасқан, сондықтан Имсети мен Хапидің солтүстікке қарай орналасуына сәйкес келеді, ал асқазан мен ішек төменде, Дуамутеф пен Кебехсенуэфтің оңтүстікке қарай орналасуына сәйкес келеді. Жаңа патшалық кезінде ұлдардың орны өзгерді, қабірлердің бастары батысқа, аяқтары шығысқа қаратылып қойылды. Кейбір табыттарда Имсети мен Хапи басында, Дуамутеф пен Кебехсенуэф аяғында қалды, бірақ әр жұпта бұрын сол жақта болған құдай оңға жылжытылды және керісінше. Басқа жағдайларда, Хордың әрбір ұлы табуттың немесе канопалық сандықтың бүйір қабырғасында пайда болды: Имсети оңтүстікте, Хапи солтүстікте, Дуамутеф шығыста және Кебехсенуэф батыста. Соңғы орналасу, Хор ұлдары төрт бұрышта емес, төрт жақта болғандықтан, төрт құдайды ғаламның бұрыштарына емес, негізгі бағыттармен байланыстырады. Екі бағыт жүйесінің бір мезгілде болуы мысырлықтардың төрт бұрышты төрт бағыттан айқын ажыратпағанын көрсетеді.
The sons of Horus were also connected with the sky or parts of the cosmos as the Egyptians envisioned it. In the New Kingdom, they were sometimes thought of as stars in the northern sky or as birds flying to the four corners of the world. Bernard Mathieu suggests that they were equated with the four stars at the corners of the constellation Orion (Saiph, Betelgeuse, Bellatrix, and Rigel) and with four of the stars in Ursa Major (Megrez, Phecda, Merak, and Dubhe). Several Egyptologists have suggested that the four sons were equated with the four pillars that supported the vault of the sky in Egyptian cosmology. They were also connected with regions of Egypt: they were sometimes equated with the Souls of Nekhen and Pe, a set of deities that represented the Predynastic rulers of Upper Egypt in the south and Lower Egypt in the north. Hapy and Duamutef were linked with the Lower Egyptian city of Buto, and Imsety and Qebehsenuef with the Upper Egyptian city of Nekhen. Egyptian beliefs drew analogies between the human body and the cosmos, and these analogies were particularly visible in burial customs. In Middle Kingdom burials, bodies were laid out with the head to the north and the feet to the south. The texts that decorated coffins in this period placed some deities in consistent locations, thus linking them with particular directions. Imsety and Hapy were invoked at the head of the coffin, with Imsety on the left and Hapy on the right, thus placing Imsety in the northeast and Hapy in the northwest. Duamutef and Qebehsenuef were invoked at the foot of the coffin, with Duamutef on the left and Qebehsenuef on the right, thus placing Duamutef in the southeast and Qebehsenuef in the southwest. Canopic chests of the time placed each deity in equivalent positions. These orientations suggest that the sons of Horus were linked with the four corners of the Egyptian cosmos. Their orientation may be related to the positions of each organ: the lungs and liver sit higher in the body, thus fitting the northerly position of Imsety and Hapy, while the stomach and intestines are lower down, matching the southerly position of Duamutef and Qebehsenuef. The sons' positions shifted in the New Kingdom, when burials came to be laid out with the head to the west and the feet in the east. On some coffins, Imsety and Hapy remained at the head and Duamutef and Qebehsenuef at the foot, but in each pair, the deity who had been on the left side was moved to the right, and vice versa. In other cases, each of the sons of Horus appeared on a side wall of the coffin or canopic chest: Imsety in the south, Hapy in the north, Duamutef in the east, and Qebehsenuef in the west. The latter placement, with the sons of Horus on four sides rather than four corners, links the four deities with the cardinal directions rather than the corners of the cosmos. The coexistence of the two systems of orientation suggests that the Egyptians did not sharply distinguish the four corners from the four directions.
Иконография
Қанапостық құмыралардың қақпақтары Бірінші аралық кезеңнің соңында, құмыралардың жазуларында Горус ұлдары шақырыла бастаған кезде бас пішінде мүсінделе бастады. Сондықтан бұл қақпақтар органдардың қайтыс болған иесінің емес, төрт ұлдың бейнесі болуы мүмкін. Ең ерте мысалдардың кейбірінде қақпақтарда бүркіттің басы бейнеленген, бірақ Орта патшалықта адам басы қалыпты жағдайға айналды. Кейбір жағдайларда, қалғандарынан өзгеше, Имсети әйел ретінде көрсетілген. Он сегізінші династияда (б.з.д. 1550–1292 жж.) бірнеше канопиялық құмыраларға әртүрлі бас пішіндері берілді: Имсети адам, Хапи бабуин, Дуамутеф шакал және Кебехсенуэф бүркіт ретінде бейнеленді. Бұл иконография б.з.д. XIII ғасырда Рамсес II билік еткен кезде стандартқа айналып, ежелгі Египет тарихының соңына дейін сақталды, бірақ Үшінші аралық кезеңде жануарлар пішіндері жиі шатастырылды. Мысалы, Дуамутеф көбінесе бүркіт, ал Кебехсенуэф шакал ретінде суреттелді. Осы төрт ұлдың бейнесі құмыралар мен сандықтардың өзінде, сондай-ақ басқа да жерлеу заттарында қолданылды. Өлілер кітабының 125-ші сиқырына қоса берілген виньеткада олар Озирис тағының алдында лотос гүлінің үстінде тұрған кішкентай тұлғалар ретінде бейнеленген. Ерекше мысал ретінде, WV23 қабырғалық безендіруінде, он сегізінші династияның соңына жататын Айдың қабірінде төрт ұл толыққанды адамдар ретінде көрсетілген, Имсети мен Хапи Төменгі Египеттің қызыл тәжін, ал Дуамутеф пен Кебехсенуэф Жоғарғы Египеттің ақ тәжін киген.
The lids of canopic jars began to be sculpted in the shape of heads at the end of the First Intermediate Period, at the same time that the jars' inscriptions began to invoke the sons of Horus. These lids are therefore probably meant to represent the four sons rather than the organs' deceased owner. In some of the earliest examples, the lids have falcon heads, but in the Middle Kingdom, human heads became the norm. In some of these cases, Imsety, unlike the others, is portrayed as a woman. In the Eighteenth Dynasty ( 1550–1292 BC), a few canopic jars were given varying heads: Imsety was portrayed as a man, Hapy as a baboon, Duamutef as a jackal and Qebehsenuef as a falcon. This iconography became standard during the reign of Ramesses II in the thirteenth century BC and remained so for the rest of ancient Egyptian history, although in the Third Intermediate Period the animal forms were frequently confused. For instance, Duamutef was often portrayed as a falcon and Qebehsenuef as a jackal. In addition to the jars themselves, the four sons were often portrayed on the canopic chests that housed the jars, as well as on coffins and other burial equipment. In the vignette that accompanies Spell 125 of the Book of the Dead, they appear as small figures standing on a lotus flower in front of the throne of Osiris. In an exceptional portrayal, in the wall decoration in WV23, the tomb of Ay from the late Eighteenth Dynasty, the four sons are portrayed as fully human, with Imsety and Hapy wearing the red crown of Lower Egypt and Duamutef and Qebehsenuef wearing the white crown of Upper Egypt.
Дін
Төрт ұл Мисырдың басты құдайларына арналған дәстүрлі құлшылықты қабылдамады, олар тек жерлеу контекстінде ғана кездеседі. Олар драмалық Рамсеум папирусының ритуалдарындағы маңызсыз рөл атқарады, оның мақсаты белгісіз, бірақ жерлеу рәсімдерімен ортақ белгілері бар, бірақ олар көбінесе қабірдің ішінде табылған. Орта патшалықтан бастап, олар әдетте табыттардың, саркофагтардың және канопалық жабдықтардың әшекейлеуінде бейнеленген немесе шақырылған. Жаңа патшалықтың соңында, шабтилер, кең таралған жерлеу фигуралары сақталатын құмыралар Хорустың ұлдарының бастарының пішініндегі қақпақтармен жабдықталды, бұл канопалық құмыралардың қақпақтарына ұқсас. Жаңа патшалықтың жиырмасыншы династиясында (б.з.д. 1189–1077 жж.) бальзамалаушылар Хорустың ұлдарының балауыз мүсіндерін дене қуысының ішіне орналастыруды бастады. Одан көп ұзамай, үшінші аралық кезеңнің басында, мысырлықтар ағзаларды канопалық құмыраларға сақтауды тоқтатып, әрбір ағзаны жеке бальзамдап, оларды сәйкес балауыз мүсіндерімен бірге орап, дене қуысына қайта орналастырды. Бай жерлеулерде ағзалары жоқ канопалық құмыралар да қолданыла берді. Осы кезеңнің соңында төрт ұл мумияның сыртқы орамасына бекітілген фаянс амулеттерінде бейнеленді. Осы кезеңде адам пішінді табыттарды әшекейлеуде төрт ұл мумияның ішкі жағына, табыттың айналасына таратудың орнына орналастырылды, бұл олардың ішкі органдармен байланысы олардың басқа рөлдерін басып озғанын көрсетеді. Канопалық құмыраларды қолдану Птолемей кезеңінің басында (б.з.д. 303–30 жж.) тоқтатылды, ал канопалық сандықтарды қолдану сол кезеңнің ортасында тоқтатылды. Дегенмен, Птолемей және Рим дәуірінде Хорустың ұлдары басқа жерлеу заттарында да кездеседі, мысалы, оралған мумиялардың әшекейлі штукатурлық қаптамаларында. Бірінші немесе екінші ғасырға жататын бальзамалау процесі туралы нұсқаулар жинағында, марқұмның қолы оралғанда, төрт ритуалшының Хорустың ұлдарының рөлін атқаруы талап етіледі. Хорустың ұлдары туралы соңғы мәліметтер біздің заманымыздың төртінші ғасырына, ежелгі Мысырдың жерлеу дәстүрінің соңына жақын жатады.
The four sons did not receive the regular cultic worship that major Egyptian deities did, and they appeared exclusively in funerary contexts. They play a minor role in the ritual from the Dramatic Ramesseum Papyrus, whose purpose is uncertain but has commonalities with funerary rites, but they were found most commonly in the tomb itself. From the Middle Kingdom onward, they were almost always portrayed or invoked in the decoration of coffins, sarcophagi, and canopic equipment. During the late New Kingdom, jars that contained shabtis, a common type of funerary figurine, were given lids shaped like the heads of the sons of Horus, similar to the lids of canopic jars. In the Twentieth Dynasty of the New Kingdom (1189–1077 BC), embalmers began placing wax figurines of the sons of Horus inside the body cavity. Soon afterward, at the beginning of the Third Intermediate Period, Egyptians ceased to store organs in canopic jars and instead embalmed each organ separately, wrapping them together with the corresponding wax figurines and returning them to the body cavity. Wealthy burials continued to include canopic jars with no organs inside. Toward the end of this period, the four sons were also portrayed in faience amulets attached to the exterior wrappings of the mummy. During this period, the decoration of human shaped coffins placed the four sons near the abdomen of the mummy rather than distributing them around the coffin, a sign that their connection with the internal organs was overshadowing their other roles. The use of canopic jars ceased in the early Ptolemaic Period (303–30 BC), and the use of canopic chests died out in the middle of that period. Yet in Ptolemaic and Roman times, the sons of Horus continued to appear on other burial goods, such as decorated stucco casings on wrapped mummies. A set of instructions for the embalming process, dating to the first or second century AD, calls for four officiants to take on the role of the sons of Horus as the deceased person's hand is wrapped. The last references to the sons of Horus in burial goods date to the fourth century AD, near the end of the ancient Egyptian funerary tradition.