Кіріспе

Бейресми музыкалық шара

Джем-сессия – музыканттардың, әдетте аспапшылардың, әндер мен күйлерде, сондай-ақ аккордтар тізбегінде импровизациялық сололар орындап, бір-біріне үйлесім табатын салыстырмалы түрде бейресми музыкалық шара, процесс немесе іс-әрекет. "Джем" – музыканттардың кеңінен дайындалмай немесе алдын ала белгіленбеген аранжировкасыз музыка орындауы, бірақ егер топ белгілі джаз стандарттарын немесе танымал әндердің кавер нұсқаларын ойнаса, онда басқаша. Түпнұсқа джем-сессиялар, сондай-ақ "еркін ағын сессиялары" деп те аталады, музыканттарға жаңа материал (музыка) жасау және қолайлы аранжировка табу үшін жиі қолданылады. Екі стиль де әлеуметтік жиын немесе бірлескен жаттығу сессиясы ретінде пайдаланылуы мүмкін. Джем-сессиялар қолданыстағы әндерге немесе формаларға негізделуі мүмкін, бір қатысушы ұсынған келісілген аккордтар тізбегіне немесе схемаға сүйенуі мүмкін, немесе толыққанды импровизациялық болуы мүмкін. Джем-сессиялар әуесқойлардың еркін жиналысынан бастап, джем-сессияны ұйымдастырушының немесе жүргізушінің "қақпашы" рөліндегі сахнаға тиісті деңгейдегі орындаушыларды шақыруына дейін, сондай-ақ кәсіби музыканттардың радио немесе теледидарда тікелей эфирде немесе монтаждалып, көпшілыққа таратылатын күрделі импровизациялық жазба сессияларына дейін өзгеруі мүмкін.

Жаз

"Джем-сессия" деген сөздің бір түбірі 1920 жылдары ақ және қара музыканттардың тұрақты төленетін концерттерінен кейін жиналып, өздері ойнамайтын джазды ойнауға мүмкіндік алғанда пайда болды. Бинг Кросби осы сессияларға келгенде, музыканттар ол "ритмді жамдап" (ритммен шайқасып) тұр деп айтар еді, себебі ол бірінші және үшінші соққыда қол шапалақтайтын. Осылайша бұл сессиялар "джем-сессиялар" деп атала бастады. Мец Меззроу да осыған ұқсас, егжей-тегжейлі және жеке тәжірибесіне негізделген сипаттама береді, ол Three Deuces деп аталатын джаз спикидегі тәжірибесінен алынған: Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Нью-Йорк сахнасы түнгі джем-сессияларымен танымал болды. Ең танымалдарының бірі – 1940-шы және 1950-ші жылдардың басында Нью-Йорктегі Минтон ойын үйіндегі тұрақты түнгі джем-сессиялар еді. Минтон ойын үйіндегі джем-сессиялар Бен Вебстер және Лестер Янг сияқты белгілі солистер үшін де, ал жақын арада бибоп қозғалысының жетекші өкілдеріне айналатын жас джаз музыканттары үшін де өнімді кездесу орны болды, олардың ішінде Thelonious Monk (Минтон ойын үйінің штаттағы пианинісі), саксофоншы Чарли Паркер және трубашы Диззи Гиллеспи болды. Минтон ойын үйіндегі джем-сессияларда бәсекелестік "импровизация жарыстары" өтті, онда солистер үй тобымен бірге ойнауға тырысып, импровизация шеберлігімен бір-бірінен озуға ұмтылған.

Афро-кубалық музыка

Жаздың ықпалымен Куба музыкасында 1940-шы жылдардағы filin қозғалысы кезінде импровизацияланған джем-сессиялар пайда болды, онда болэро, соне және басқа да ән түрлері descarga деп аталатын ұзартылған формада орындалды. 1950-ші жылдары осы descarga-лар Хюлио Гутьеррес және Качао сияқты музыканттардың бастамасымен джаздың айқын ықпалымен монтуноға негізделген импровизациялық джемдердің жаңа жанрының негізіне айналды. 1960-шы жылдары descarga-лар сальсаның, әсіресе сальса-дура стилінің дамуында маңызды рөл атқарды.

Қатты

1960 және 1970 жылдары рок музыканттарының аспаптық шеберлігі артып, сахнадағы джем-сессиялар – еркін импровизация – рок музыкасының қалыпты құрауына айналды. Pink Floyd, Cream, The Rolling Stones, Jimi Hendrix Experience, Deep Purple, The Who, Grateful Dead, AC/DC, Led Zeppelin, Santana, King Crimson, Lynyrd Skynyrd, Steely Dan және Allman Brothers Band сияқты топтар тікелей эфирде 10-20 минутқа немесе одан да ұзаққа созылатын импровизациялық өнер көрсетулерін ұсынатын. Осы ретте, джем-сессиялар – бұл жай ғана кездейсоқ жиын емес, ал репетицияланған концерттік бағдарламаның импровизацияланған бөліктері.

Жақсылық топтары

Grateful Dead көбінесе 1965 жылдан бастап Merry Pranksters-тің Acid Tests-терінде еркін импровизация жасаған алғашқы джем-топ деп есептеледі. 60-шы жылдардың соңындағы басқа топтар Cream сияқты тікелей эфирде джем тақырыбын қолданды, бірақ Grateful Dead және Allman Brothers "джем-топқа" жеке жанрға айналуына жол берді; олардың жолын жалғаған жақындағы топтарға Phish, moe., Umphreys Mcgee және Widespread Panic кіреді, олардың барлығы ұзақ импровизациялық сессияларды ұсынады. Red Hot Chili Peppers сияқты басқа топтар да жиі тікелей эфирде джем сессияларын өткізеді.

Көк шөп

Блюграсс музыкасында да джем сессияларын өткізу дәстүрі бар. Блюграсс джемдері блюграсс фестивальдарының тұрақтарында және кемпингтерінде, музыка дүкендерінде, барларда, мейрамханаларда және сахналарда өтеді. Блюграсс джемдері көбінесе музыканттардың шеберлігіне қарай бөлінеді. Жаңа бастаушылар үшін баяу темптегі джемдер бастауға көмектеседі. Ашық блюграсс джемдеріне барлығы қатыса алады, бірақ мұндай джемге қатысушылардан белгілі бір деңгейдегі дағды талап етіледі. Аккордтарды есту және ритмді сақтау қабілеті маңызды, сонымен қатар әуеннің үлгісін сақтайтын импровизациялық соло ойнау да ыңғайлы. Күрделі музыкалық дағдыларды талап ететін джемдер көбінесе жеке шаралар болып өтеді, тек шақыру арқылы.

Жан-жануарлар

Soulquarians мүшелері, 1990-шы жылдардың соңынан 2000-шы жылдардың басына дейін белсенді болған, балама көзқарастағы қара музыка ұжымы, Electric Lady студиясында жеке-жеке альбомдарын жазғанда джем-сессиялар өткізді. Бұл 1997 жылы әнші Д'Анджело мен барабаншы-продюсер Questlove (The Roots) студияда оның Voodoo (2000) альбомын жазуға дайындалғанда басталды. Келесі бес жылдағы олардың сессиялары The Roots тобының Things Fall Apart (1999) және Phrenology (2002) альбомдарын, әнші Эрика Бадудың Mama's Gun (2000) екінші альбомын, рэпер Common-ның Like Water for Chocolate (2000) және Electric Circus (2002) альбомдарын, сондай-ақ әнші Билалдың 1st Born Second дебюттік альбомын жасауға әкелді. Баду «Mama's Gun альбомындағы материалдың көбісі джем-сессияларда туындады» деді. Билал екінші альбомын, Love for Sale, Electric Lady студиясында жазған кезде импровизациялық джем-сессиялар өткізді, бірақ оның эксперименталдық бағыты лейблінің оны шығарудан бас тартуына себеп болды, ал кейіннен ақпараттың жария болуы оның ұзақ мерзімге тоқтатылуына әкелді. Common-ның сондай-ақ эксперименталдық болған Electric Circus альбомы көңіл көншілік тудырды, бұл Common және The Roots тобының лейблі болған MCA Records компаниясын студиядағы шығармашылық еркіндік атмосферасын сақтап қалудан бас тартты.