Кіріспе

19 ғасырдағы испандық генерал және мемлекет қайраткері Рамон Мария Нарваез и Кампос, Валенсияның 1-ші герцогы (1800 жылдың 5 тамызы – 1868 жылдың 23 сәуірі) – Испанияның генералы және мемлекет қайраткері, Изабелла II патшалығы тұсында бірнеше рет премьер-министр қызметін атқарған. Испанияда оны «Ложаның үлкен қылышы» деп те атады.

Өмірбаян

Ол Гранаданың Лоха қаласында, Канад Альтаның 1-графы Хосе Мария де Нарваез и Порсельдің және оның әйелі Мария Рамона де Кампос и Матеостың ұлы болып дүниеге келді. Ол ерте жаста әскерге қабылданды және 1822 жылы Каталонияда Франсиско Эспоз-и-Минаның басшылығымен активті қызмет атқарды. Ол консерваторлық көзқараста болды және Фердинанд VII-ге қарсы радикалдық оппозицияны толық қолдамады, оған ол қалпына келтірілгеннен кейін қызмет етті. 1833 жылы король қайтыс болғанда Нарваез Изабелла II-нің консервативті қолдаушыларының бірі болды. Ол 1836 жылғы қарашада Аркос де ла Фронтера маңындағы Маясейт шайқасында карлист генералы Мигель Гомес Дамасты жеңіп, зор танымалдылыққа ие болды. 1838 жылы Ла-Маншаны қарақшылардан тазартқаннан кейін ол Ескі Кастилияның генерал-капитаны және резервтік армияның бас қолбасшысы болып тағайындалды. 1840 жылы Севильяда Балдомеро Эспартеро, Лукана графына және Прогрессист партиясына қарсы болған көтеріліске қатысқандығы үшін Францияға қашуға мәжбүр болды. Ол Мария Кристинамен бірлесіп 1843 жылғы экспедицияны жоспарлады, ол Эспартероның құлатылуына әкелді. 1844 жылғы 3 мамырда Нарваез 26-шы премьер-министр болды, 1844 жылғы 1 шілдеде 21 тамызға дейін 102-ші Сыртқы істер министрі, 1845 жылғы 18 қарашада фельдмаршал және Валенсия герцогы болды, бірақ оның саясаты ұзаққа төзімділік танытуға тым реакциялық болды және ол 1846 жылғы 12 ақпанда лауазымынан кетуге мәжбүр болды. Содан кейін ол Парижде елші қызметін атқарды, бірақ 1847 жылы Мария Кристинамен түсініспеушіліктер оның министрлік лауазымынан кетуіне әкелді. 1847 жылғы 19 қазанда ол премьер-министр болып тағайындалды. Бірақ, келесі күні, 1849 жылғы 20 қазанда, ол 36-шы премьер-министр ретінде қайта тағайындалды. Ол 1851 жылдың 10 қаңтарына дейін лауазымда қалды. Ол 1848 жылы Таурат және Қылыш орденінің 58-ші Ұлы кресі болды. Оның лауазымын генерал Леопольдо О’Доннельдің лауазымы қысқа мерзімге, 1856 жылғы 12 қазан мен 1856 жылғы 15 қазан аралығында 45-ші премьер-министр ретінде алмастырды, ал ол 1864 жылғы 16 қыркүйек пен 1865 жылғы 19 мамыр аралығында 52-ші премьер-министр ретінде бірнеше айға билікке оралды. Ол 1866 жылғы 11 шілдеде О’Доннельдің орнын басып, 54-ші премьер-министр болды және 1868 жылғы 22 сәуірде Мадридте қайтыс болған кезде әлі де лауазымда болды. Өлім төсегінде ол дұшпандарын кешіруді өтінді. Оның жауабы әйгілі болды, ол «Мен жауларымды кешірудің қажеті жоқ, мен олардың бәрін атып өлтірдім» деді. Ол 1844 жылғы 22 шілдеде корольдік Мария Луиза орденінің 369-шы ледиі, француз Мари Александрин де Ташерге үйленді. Оның лауазымын ағасы Хосе де Нарваез и Кампостың ұлы, 2-ші граф Канад Альта, және оның әйелі мен туысы Эпифания Порсель и Вальдивия, Хосе Мария де Нарваез и Порсель (1890), Валенсияның 2-ші герцогы, 1-ші маркиз Окендо, 3-ші граф Канад Альта және 2-ші виконт Алиатар, Джозефа Мария дель Агила и Севаллоске (1888), 13-ші маркиза Эспея, Луис Рамон дель Агила и Альварадоның қызы, 12-ші маркиз Эспея, және Джозефа Мануэла Петра де Севаллос и Альварес де Фарияның қызы (де Севаллос де Guerra (1759-1838) және оның әйелі Хосефа Хуана Альварес де Фария и Санчес, Мануэль де Годостың анасы), және олардың балалары болды.