Екінші дүниежүзілік соғыста қашқан голланд теңізшісі Фрэнсис Стейнмец

Кіріспе

Голланд теңізші офицері және Колдицтен қашқан адам Фрэнсис Штайнметц (20 қыркүйек 1914 – 2 қаңтар 2006) – Голландия Корольдік Әскери-теңіз күштерінің офицері, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германияның тұтқын лагері Колдиц замкісінің IV C Oflag лагерінен қашып, қауіпсіздікке "үйге қарай" жеткен.

Ерте өмір

Штайнметц 1914 жылдың 20 қыркүйегінде Голландияның Батавия қаласында дүниеге келді. 1932 жылдың қыркүйегінде Голландия Корольдік теңіз флотына қабылданды. Әртүрлі кемелерде қызметтен кейін, ол су асты кемелер тобына жіберілді. 1940 жылы Амстердамда неміс әскерлері тарапынан тұтқындалды. Бастапқыда Германияның Зост қаласындағы тұтқын лагеріне жіберілген Штейнметц кейін Силезиядағы соғыс тұтқындары лагеріне ауыстырылды. Германияға қарсы кез келген жауынгерлік әрекеттен бас тартатынын айтып, неміс келісіміне қол қоюдан бас тартты және Колдиц қамалындағы IVC арнайы лагеріне (Sonderlager) ауыстырылды.

Кольдицтен қашу

Колдицте голландтық қашудың барлық әрекеттерін голландтық қашу офицері капитан Махиел ван ден Хьювел үйлестірді, британдықтар оны "Вэнди" деп атады. Ван ден Хьювел жаттығулар паркінің мүмкіндіктерін тез мойындады және көп ұзамай өзінің алғашқы қашу жоспарын жасады. 1941 жылдың 15 тамызында Штайнметц пен Ханс Лариве регби шарпылысының арасында, люк астына жасырынып, көзге түспеуге тырысты. Кейін лейтенант Геррит Дамс тікенді сымды кесіп, алаңдатушылық тудырды, содан кейін өзін ұстауға рұқсат берді, ал ойдан шығарылған қашушыларға қашуға бұйрық берді, осылайша немістер жоғалған офицерлердің қашқандығын ойлады. Ларив пен Штайнметц бірнеше сағат бойы жасырынып жүрді. Люк ауыр бұрандамен бекітілген, бірақ Ван ден Хьювел оны шыныдан жасалған жалған бұрандамен ауыстырды. Қараңғы түскеннен кейін екі адам люкті төменнен ашып, бұзылған шыны бұранданы бастапқысына ауыстырды. Содан кейін олар қамалдан шығып кетті. (Осы қашу әдісі 1941 жылдың 20 қыркүйегінде тағы екі голланд офицері, К. Гибель мен О. Л. Драйбер тарапынан қайталанды.). Лейснигте Штайнметц пен Ларив пойызға мініп, Нюрнбергке барды, онда жақын маңдағы саябақта келесі пойызды күтті. Көзге түспеу үшін олар бір-біріне жақын, сүйісіп отырған жұп болып көрінді, Штайнметц шорттарының үстінен көрпе жамылып, оны юбка сияқты көрсетті. Олар 1941 жылдың 18 тамызында Швейцария шекарасын өтті. Швейцарияның бейтараптық заңына сәйкес олар елден шығуға құқылы емес еді, сондықтан Голландия елшілігі оларды Кубаға бара жатқан қант плантаторлары ретінде сипаттаған жалған құжаттармен қамтамасыз етті. Олар Франция арқылы Испанияға өте алатын жабық вагонда саяхаттады. Барселонада олар Гаванаға бағытталған бейтарап кеме, "Исла-де-Тенерифеге" отырды. Кеме Гибралтар бұғазында Корольдік теңіз күштерінің катерімен тоқтатылды, және екі адам 4 қарашада Гибралтарға жетті. Содан кейін олар HNLMS O 21 су асты кемесімен Англияға аттанып, 1941 жылдың 17 желтоқсанында Лондонға келді. Британдықтардың сұрақтарынан кейін Штайнметц моторлы торпедалық қайықтарда қызмет етті, MTB 222-ні Батыс Үнді аралдарына жеткізді. Кейіннен ол Қиыр Шығыста голландтық моторлы торпедалық қайықтарға қолбасшылық етті.

At Colditz all Dutch escapes were coordinated by the Dutch escape officer Captain Machiel van den Heuvel, known as "Vandy" by the British. Van den Heuvel quickly recognised the possibilities of the exercise park and soon had his first escape plan ready. On 15 August 1941 Steinmetz and Hans Larive hid under a manhole cover under the cover of a rugby scrum. Lieutenant Gerrit Dames then created a diversion by cutting a hole in the barbed wire fence, before allowing himself to be caught, shouting to imaginary escapers to run, so that the Germans would think that the missing officers had already escaped. Larive and Steinmetz hid for several hours. The cover was fixed with a heavy bolt, which Van den Heuvel had replaced with a fake made of glass. Once it was dark the two men forced the manhole cover open from below, and replaced the now broken glass bolt with the original one. They then made their way out of the castle. (This escape method was repeated on 20 September 1941 by two other Dutch officers, C. Giebel and O. L. Drijber.). At Leisnig Steinmetz and Larive took a train to Nuremberg where they waited for their next train in a nearby park. To avoid attracting unwanted attention, they pretended to be a courting couple, with Steinmetz pulling a blanket down over his shorts so it looked like a skirt. They crossed the Swiss border on 18 August 1941. Under Swiss neutrality law they were not allowed to leave the country, so the Dutch Legation provided false papers describing them as sugar planters on their way to Cuba. They travelled on a sealed train in which neutrals were able to pass through France into Spain. At Barcelona they boarded the neutral ship, Isla de Teneriffe, sailing for Havana. The ship was intercepted by a Royal Navy cutter in the Strait of Gibraltar and the two men were taken off and arrived in Gibraltar on 4 November. They then sailed to England aboard the submarine HNLMS O 21 and arrived in London on 17 December 1941. After interrogation by the British, Steinmetz served on motor torpedo boats, taking MTB 222 to the West Indies. He later commanded Dutch motor torpedo boats in the Far East.

Соғыстан кейінгі мансап

Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Штайнметц Голландияға оралып, Хилверсумдағы теңіздік жаттығу лагерінде қызмет етті. 1950 жылдың желтоқсанында ол Голландиялық Жаңа Гвинеяда "Боэро" мина тазартқышының командирі болды, ал кейін Вооршотендегі теңіздік жаттығу орталығына оралды. Штайнметц соңынан "De Bitter" мина тазартқышы мен "De Zeeuw" фрегатына қолбасшылық етті, одан кейін Голландияның Теңіз істері министрлігіне қосылды. Оның соңғы кемесі "Лимбург" эсминеці болды. Зейнетке шыққаннан кейін Штайнметц Даниядағы Оле Андерсон үшін жұмыс істеп, желдеткіш пернелерін жасады.

Отбасы

Штайнметц екі рет үйленді, алғаш 1946 жылы Регина Генриетта Норенге (1974 жылы қайтыс болғанға дейін); кейін Пегги Джорджқа, ол одан бұрын қайтыс болды. Бірінші некесінен бір ұлы болды, екінші некесінен екі келіншегі болды.