Кіріспе
Британдық композитор (1943 жылы туған)
Фрэнк Деньер (12 сәуір 1943 жылы Лондонда туған) – композитор. Оның музыкасында дәстүрлі аспаптармен қатар жаңа, ерекше және құрылымдық өзгерістерге ұшыраған аспаптар қолданылады. Көп жағдайда ол Батыс емес музыканы зерттегендігінің нәтижесінде, Деньердің көптеген шығармалары микротонды болып келеді.
Өмірбаян
Деньер Кентербери соборында хор әншісі болған, кейіннен Лондонның Гильдхоллде оқыған. 1966 жылы ол Лондонның Шепардс Буш қаласында жаңа музыка, сурет салу, поэзия және театр үшін өнер клубы – Гермес қоғамын құрды және директоры болды. Ол «Гермес аузы» атты топты құрып, басқарды, ол жаңа және эксперименттік музыкалық формаларға арналған кәсіби аспаптық ансамбль болды. Ансамбльмен бірге ол 1974 жылға дейінгі жылдары Еуропа, Скандинавия және Ұлыбританияда кеңінен гастрольде болып, жаңа композицияларды ұсынды. Осы кезеңде ол Хорнси өнер колледжінде Композиция және 20 ғасыр зерттеулері бойынша лекция оқыды. Бұл ерте кезең 1973 жылы Франциядағы Орлеан фестивалінде танымал композитор/орындаушы ретінде көзге түсуімен аяқталды. 1974 жылы ол өзінің «музыкалық саяхаттары» деп атаған ісін бастау және батыс Азия мен Солтүстік Үндістандағы Кулу аңғарындағы алғашқы этномузыкологиялық далалық жұмыстарын жүргізу үшін Ұлыбританиядан уақытша кетті. 1974 жылғы жазда ол Үндістанның Ахмадабад қаласындағы Ұлттық дизайн институтында қонақ лекторы болды. 1974-1977 жылдары Коннектикут штатындағы Веслиан университетінде этномузыкология бойынша докторантураны бітірді. Содан кейін ол Найроби университетінің Африка зерттеулер институтында Африка музыкасы бойынша ғылыми қызметкер, ал кейін Найробидегі Кения университетінің колледжінде Этномузыкология бойынша лекция оқыды. Бұл зерттеулердің оның келесі музыкалық шығармашылығына тигізген әсері зор, бірақ Дениер ешқашан музыканы араластыруға немесе «кроссоверге» қызығушылық танытқан жоқ. 1981 жылы Англияға оралғаннан кейін ол Девон қаласындағы Дартингтон өнер колледжінде оқытушылық қызметін бастады, онда колледж 2010 жылы Фалмут университетінің колледжімен біріккенге дейін Композиция профессоры болды. 1990 жылы Джеймс Фулкерсонмен бірлесіп Амстердамда американдық эксперименталды музыканы және өзінің композицияларын орындау үшін Бартон шеберханасын құрды; Мортон Фельдман, Галина Уствольская, Кристиан Вольф, Джон Кейдж, Джерри Хант, Джеймс Тенни, Альвин Люсьер және басқалардың соло фортепиано музыкасы мен ансамбльдік шығармаларын жаздырғаны кеңінен мойын соқты. Дениердің музыкасы музыкалық сәннен тәуелсіз болды. 1970 жылдары мелодияға деген қызығушылығы оның шығармашылығының ерекшелігі болып қала берді (мысалы, оның шакухачиге арналған шығармаларында, 2007 жылғы «Шакухачиге арналған музыка» CD-сінде жиналғандай, ең экстремалды түрінде көрінеді [дискографияны қараңыз]). Оның музыкасы тембрге және акустикалық дыбыстардың жаңа комбинацияларына ерекше сезімталдық көрсетеді. Оның ірі масштабты алғашқы туындысы – «Маймылдың лапы» (1990 жылы Дармштадтта алғаш рет орындалды; дискографияны қараңыз) оны анық көрсетеді. Соңғы уақытта өте тыныш дыбыстарға деген қызығушылық бірнеше шығармаларында байқалады, соның ішінде «Түрме әні», «Әлсіз іздер», «Сынақ ойлар», «Үнсіз дауыстар» (жалпысынан оның 1999–2003 жылдардағы «Түрме трилогиясын» құрайды).
Дискография
Тынышталған дауыстар. Mode, 2008 (ішінде Woman, Viola and Crow; Two Beacons; Ghosts Again; Tentative Thoughts, Silenced Voices)
Шакухачи үшін музыка. Another Timbre, 2007 (ішінде On, on it must be so; Quite White; Wheat; Unnamed)
Азғыр іздер. Mode, 2005 (ішінде Бұзылған көлеңкелер 1; Бұзылған көлеңкелер 2; Азғыр іздер; Екі орындаушыға арналған музыка; Ойын; Өткелдер)
Шығын қала. Tzadik, 2002 (ішінде Қараңғылыққа қарай; Шығын қаланың астында; Жылдам, жылдам, Тамберен келеді; Асқан скрипкашы; Ежелгі күнәлардың резонанстары; Түрме әні)
Қалдықтарда пана табу. Etcetera, 1998 (ішінде Қалдықтарда пана табу; Квартет; Бақа; Археология; Ажарлы бақта; Билеген кездегі тирандардың нәзік қайғысы)
Контрабас саксофоны. Earup, 1996 (ішінде Ежелгі күнәлардың резонанстары)
Konink & Andriessen: 94-жазба. Walpurgis, 1994 (ішінде Шығын қаланың астында)
Маймылдың табаны. Continuum, 1991 (ішінде Stalks; After the Rain; A Fragile Thread; A Monkey's Paw; Winged Play)
Wheat: Фрэнк Деньердің музыкасы. Orchid Records, 1984 (ішінде On, On, it must be so; I Await the Sea’s Red Hibiscus; Wheat; Quick, Quick, the Tamberan is Coming; Quite White; Voices)
Music for Shakuhachi. Another Timbre, 2007 (includes On, on it must be so; Quite White; Wheat; Unnamed)
Faint Traces. Mode, 2005 (includes Out of the Shattered Shadows 1; Out of the Shattered Shadows 2; Faint Traces; Music for Two Performers; Play; Passages)
Fired City. Tzadik, 2002 (includes Towards the Darkness; Beneath the Fired City; Quick, Quick, the Tamberan is Coming; The Hanged Fiddler; Resonances of Ancient Sins; Prison Song)
Finding Refuge in the Remains. Etcetera, 1998 (includes Finding Refuge in the Remains; Quartet; Frog; Archeology; Contained in a Strange Garden; The Tender Sadness of Tyrants as They Dance)
The Contrabass Saxophone. Earup, 1996 (includes Resonances of Ancient Sins)
Konink & Andriessen: Notes 94. Walpurgis, 1994 (includes Beneath the Fired City)
A Monkey's Paw. Continuum, 1991 (includes Stalks; After the Rain; A Fragile Thread; A Monkey's Paw; Winged Play)
Wheat: The Music of Frank Denyer. Orchid Records, 1984 (includes On, On, it must be so; I Await the Sea’s Red Hibiscus; Wheat; Quick, Quick, the Tamberan is Coming; Quite White; Voices)