Кіріспе

Британдық ғалым Клара Коллет (10 қыркүйек 1860 – 3 тамыз 1948) – британдық экономист және мемлекеттік қызметкер. Ол Лондон университетінен бітірген алғашқы әйелдердің бірі болды және ХХ ғасырдың басында әйелдердің еңбек жағдайларын және төлемақысын жақсартуға бағытталған көптеген реформаларда маңызды рөл атқарды. Ол сонымен қатар Лондон мен Англияның басқа аймақтарындағы жұмыс істейтін әйелдер мен кедей адамдардың өмірі туралы статистикалық және сипаттамалық мәліметтерді жинауымен де белгілі.

Білім

Оның унитариандық әкесі Коллет Добсон Коллет оны сол кездегі қыздар үшін ең азаттық беретін мектептердің бірі болған Солтүстік Лондон колледждік мектебіне жіберді. 1878 жылы Колледж мектебінде білімін аяқтаған соң, мектептің негізін қалаушы Фрэнсис Басс оны Лестердегі жаңадан ашылған Уайггстон қыздар мектебінде ассистент-мұғалім ретінде жұмыс істеуге ұсынды, кейін ол Регент колледжіне айналды. Оның жалақысы 80 фунт болды және ол грек тілі мен қолданбалы математикадан ұлдар гимназиясының мұғалімдерінен жеке сабақтар алды. Коллетт сондай-ақ Лондон университетінің колледжіне қабылданды және 1880 жылы бакалавр дәрежесін алып, Лондон университетінің алғашқы әйел түлектерінің қатарына енді. 1885 жылдың қазан айында Коллетт Гордон алаңындағы Колледж Холлға көшіп, психология мен экономиканы да қамтитын Моральдық және саяси философия бойынша магистрлік дәреже алуға кірісті. Лондон университетінде оқып жүргенде ол мұғалімдік диплом алды. 1886 жылы ол Генри Хиггспен бірлесіп саяси экономикадан Джозеф Юм стипендиясын жеңіп алды. Коллеттке 1887 жылы магистр дәрежесі берілді.

Әйелдер жұмысының құжатталуы

Магистрлік дәрежесін бітіргеннен кейін ол Чарльз Бутқа жұмыс істеді, оның 19 ғасырдың соңындағы Лондондағы жағдайды зерттеу жұмысына көмектесті. Осы мақсатта ол 1888 жылдың күзінде Шығыс Лондонда тұруға көшті. Ол Буттың "Лондон халқының өмірі мен еңбегі" атты еңбегінде әйелдер еңбегі туралы тарауды дайындады. Бут бұл зерттеуінде әйелдер еңбегіне арналған бөлімді жоспарлаған еді. 1887 жылы Элис Стопфорд Грин әйелдер еңбегі мен жалақысын зерттеуді бастады, бірақ 1888 жылдың қарашасында Буттың жобасынан бас тартты. Бут Беатрис Уэббтен әйелдер еңбегін зерттеуді 1889 жылдың наурызына дейін аяқтау мүмкіндігін сұрады. Уэбб еврей қауымын зерттеумен айналысып, оны ақпан айында аяқтауға тиіс болды. Деректерге сәйкес, Колетт әйелдер еңбегін зерттеу жұмысына қараша айының соңында кірісті. Колетт Буттың командасына қалай қабылданып алынғаны туралы мәлімет жоқ. Уэбб пен Колетттің ортақ досы Элеонора Маркс болды, ал Колетт 1887 жылы Буттың да қатысқан әйелдер еңбегі мен жалақысы тақырыбындағы Тойнби-холл конференциясына қатысты. Колетт 1888 жылдың соңында Бутпен ресми түрде жұмысқа орналасып, Гриннің Шығыс Лондондағы әйелдер еңбегін зерттеуін жалғастырды және Грэм Балфурдың Баттерси көшесін зерттеуіне үлес қосты. 1890 жылы ол Буттың кедейлер заңдары бойынша жұмыс істеуі үшін Эшби де ла Зуч жұмыс үйін зерттеді. Колетт күнделігінде "Бұл зерттеу жұмысының көптеген кемшіліктері бар. Мен одан бас тартамын және экономика бойынша дәрістер арқылы 60 фунт стерлинг табу мүмкіндігі туғанда оны тастаймын" деп жазды. Буттың қызметінде ол қыздарға оқытушылық жасады және кейде Тойнби-холлда экономика бойынша дәріс оқу үшін Генри Хиггстің орнын басты. Колетт Бутпен 1892 жылы жұмысын аяқтады. Ол Бутпен және бұрынғы әріптестерімен жақын қарым-қатынаста болды. 1904 жылы ол бұрынғы әріптестерімен бірге Буттың мерекелік кешкі асына қатысты. 1931 жылы ол Хьюберт Льюэллин Смиттің "Лондон өмірі мен еңбегінің жаңа зерттеуіне" үй шаруашылығы қызметі туралы деректерді ұсынды.

Мемлекеттік қызметтегі мансап

Колле мемлекеттік қызметке қабылданып, Сауда кеңесімен бірге көптеген реформаларды жүзеге асыру үшін жұмыс істеді, оның ішінде қарттарға зейнетақы тағайындау және еңбек биржаларын (жұмыс орталықтарын) құру да болды. Осы жылдары ол Дэвид Ллойд Джордж, Рамзи Макдональд, Уильям Беверидж және Уинстон Черчилль сияқты танымал саясаткерлермен бірге жұмыс істеді. Чарльз Буттың қолдауымен ол бастапқыда Еңбек жөніндегі Корольдік комиссияның көмекші комиссары ретінде мемлекеттік қызметке кірді. 1893 жылы ол Сауда кеңесінің Еңбек департаментінде әйелдер өнеркәсібі бойынша аға зерттеуші лауазымына тұрақты жұмысқа орналасты. Коллет 1920 жылы мемлекеттік қызметтен зейнетке шығып, Корольдік экономикалық қоғам мен Корольдік статистикалық қоғамның белсенді мүшесі болды.

Жеке өмір

Оның отбасы Карл Маркспен танысты, ал Клара оның қызы Элеонора Маркспен ерекше жақын дос болды. Колле Джордж Гиссингтің өмірінің соңғы он жылында оның досы болды (олар алғаш рет 1893 жылдың шілдесінде кездесті), және ол оның екінші әйелі Эдит қайтыс болғаннан кейін қаржылық жағдайын күтіп ұстауда қиындыққа тап боларын білген соң, оның екі ұлының қамқоршысы болуға келісті. Осы кезде ол Г. Уэллспен Гиссингтің өлімінен кейін жарық көрген "Веранильда" романының кіріспесіне қатысты ұзақ дауға түсті.