Кіріспе

Лидстегі ұсынылған транзиттік жүйе, Англия. 1959 жылға дейін жұмыс істеген бірінші буын трамвайлар.

Лидстегі «Супертрамвай» – Англиядағы Лидс және Батыс Йоркширде жоспарланған жеңіл рельстік/трамвай жүйесі. Бұл үш желілі, 50 стансадан тұратын жүйе болжанып отырған. 2001 жылы үкіметтен алдын ала мақұлдау алды және бұл жүйе қазіргі ауыр рельс желісімен жеткіліксіз қамтылған бағыттарға арналған еді. «Супертрамвай» жобасының 75% мемлекеттік сектор есебінен қаржыландырылуы тиіс болған, ал құрылыс жөніндегі соңғы келісімшарттар мен 27 жылдық пайдалану желісі 2003 жылы тапсырылуға белгіленген. 2004 жылы өсіп келе жатқан шығындарға байланысты алаңдаушылық туып, жоба қысқартылды және 2005 жылы Көлік министрі Алистер Дарлинг бұл жобаны тоқтатты. Солтүстік тармағы университеттерге және Хединглиге қызмет көрсетуі тиіс еді, ол Лаунсвудтағы тұраққа дейін созылатын. Шығыс тармағы Сеакрофт пен Уинмурға, ал оңтүстік тармағы Хунслет, Белл-Айл және Миддлтонға қызмет көрсетуі тиіс еді, сондай-ақ M621 тас жолының жанында қосымша тұрақ қарастырылған. Қала орталығында трамвайлар автобус және теміржол станцияларымен, сондай-ақ сауда орталықтарымен байланысуы тиіс еді. Жолдың көп бөлігі екі рельстік және бөлектелген болар еді.

Airelink: (Arriva, Siemens, Anglian Water, Morrison Construction)
Leeds Tramways: (Stagecoach, John Mowlem, WS Atkins)
Leeds Tram Link: (Amey, Bechtel, MTR, Egis)
Momentis: (FirstGroup, Bombardier, Bouygues, Jarvis)

Лидстегі «Супертрамвай» жобасына дайындық жұмыстары 2003 жылы басталды, оның аясында Сити-скверде және A61 Оңтүстік тұрғын үй жолы мен A639 Хунслет жолының қиылысында дайындық шаралары жүргізілді.

Жобаны тоқтату және тоқтату

Алайда, 2004 жылы басталуы тиіс жүйе құрылысы жұмыстары бастапқыда 500 миллион фунт стерлинг көлемде бағаланған шығындар шамамен 1 миллиард фунт стерлингке дейін өскендіктен тоқтатылды. Бұл жүйеге қысқартулар енгізілді, нәтижесінде 1-ші желі қала орталығынан Стоуртон саябағы мен саяхат алаңына ғана баруға мүмкіндік берді, бұл жоба құрылысынан 250 миллион фунт стерлинг үнемдеуге мүмкіндік берді, сондай-ақ басқа жоспарланған бағыттар бойынша даму шығындарын төмендетуге тырысылды. Дегенмен, 2005 жылдың соңында көлік министрі Алистер Дарлинг жобаға 40 миллион фунт стерлинг жұмсалғанға қарамастан, оны мақұлдамайтынын мәлімдеді. 2013 жылы Supertram жобасының директоры Киран Престон инженерлік мәселелерге жаңа шешімдер табу және оңтүстік желінің бір бөлігін кейінге қалдыру арқылы ақша үнемдеуге болатынын айтты, бұл Лидс қаласының орталығынан Стоуртон саябағына дейін қызмет ететін желіні құруға мүмкіндік берер еді. Престон Лидстің Supertram жобасының бизнес-жағдайы Ноттингем және Манчестердегіден мықтырақ болғанын, бірақ Лейбористік үкімет көлік бюджетін теміржолға жұмсап, Лидстің оған төлейтін қаржысы жоқ екенін көрсету үшін деректерді бұрмалағанын мәлімдеді. Лидстегі FTR қызметі бастапқыда Пудси және Сеакрофт аудандарына қызмет көрсетті, бірақ 2012 жылы Wright StreetCars Лидс-Брэдфорд автобус дәлізінде жұмыс істеу үшін қайта орналастырылып, жаңартылды. Метро басқа да мүмкіндіктерді қарастырды, оның ішінде трамвай-поезд жүйесін. Мұндай жүйеде трамвайлар қала орталықтарында салынған жолдармен қатар, магистральдық теміржолдарда да жүре алады. 2007 жылғы техникалық-экономикалық зерттеуде желі First компаниясының FTR желісімен қатар жүретіні және Лидс-Брэдфорд әуежайы мен Йоркке дейін кеңейтілуі мүмкін екені көрсетілді. 2012 жылы үкімет троллейбус желісін мақұлдады, ол 2018 жылға дейін Лидс қаласының орталығын қаланың солтүстігінде және оңтүстігінде орналасқан екі саябақ пен саяхат алаңымен байланыстыруға тиіс болды. Желі құрылысына Транспорт министрлігінен 173 миллион фунт стерлинг қаражат бөлінетін болды. Алайда, жоспарлар үкімет тарапынан қосымша тексеріліп, 2016 жылы тоқтатылды. Желілер тоқтатылуына дейін троллейбус және Supertram желілеріне 70 миллион фунт стерлинг жұмсалды. 2021 жылдың қарашасында HS2 жобасының шығыс бөлігі тоқтатылуынан бұрын Daily Mail газетінде үкімет Лидстегі трамвай желісін салуға жоғары жылдамдықты теміржол желісін тоқтатудың орнына қаржыландыратыны туралы хабарлар пайда болды. Лидс қалалық кеңесі бұл ұсыныстарды HS2 арқылы қамтамасыз етілетін өңірлік және ұлттық байланыстарды алмастыруға жеткіліксіз деп сынға алды. 2021 жылдың қаңтарында Батыс Йоркширдің біріккен билігі жалпы көлік желісін дамыту жоспарларын жариялады, онда Батыс Йоркширде жеңіл теміржол, трамвай немесе BRT жүйесі қарастырылуда. Үкіметтің бұл міндеттемесі 2023 жылы партиялық конференцияда қайта расталды, бұл жолы Манчестерге бағытталған 2b фазасының тоқтатылуына байланысты. 2024 жылдың 7 наурызында Батыс Йоркширдің біріккен билігі Лидс пен Брэдфордты бірнеше кезеңмен байланыстыратын трамвай желісін салу жоспарларын жариялады. Бірінші кезең Лидс пен Брэдфордты екі желімен қамтиды: Лидс желісі және Брэдфорд желісі. Лидс желісі жолаушыларды Сент-Джеймс ауруханасынан, Лидс қаласының орталығы арқылы Элланд-роуд және Уайт-Роуз сауда орталығына дейін жеткізеді. Брэдфорд желісі Лидс қаласының орталығынан Брэдфорд қаласының орталығына дейін жүреді, сондай-ақ Брэдфорд Форстер сквер станциясын жаңа Брэдфорд теміржол станциясымен байланыстырады. Бұл желі Брэдфордтың қаланың оңтүстік кіреберісін жаңарту жоспарларын қолдайды, оның ішінде жаңа Брэдфорд теміржол станциясы да бар. Біріккен билік Kirklees кеңесімен бірлесіп болашақта Dewsbury Line желісін қосу мүмкіндігін де қарастыратын болады.