Кіріспе
F-диез мажор (немесе F кілті) – F-ге негізделген, F, G, A, B, C, D және E ноталарынан тұратын мажор гаммасы. Оның кілттік белгісінде алты диез бар. F-диез мажор гаммасы:
F sharp major (or the key of F) is a major scale based on F, consisting of the pitches F, G, A, B, C, D, and E. Its key signature has six sharps. The F sharp major scale is:
Its relative minor is D sharp minor (or enharmonically E flat minor) and its parallel minor is F sharp minor. Its direct enharmonic, G flat major, contains the same number of flats in its key signature.
Оның қатысты миноры D-диез минор (немесе энгармониялық E-бемоль минор), ал параллель миноры F-диез минор. Оның тікелей энгармониялық түрі G-бемоль мажор, оның кілттік белгісінде де сол сияқты алты бемоль бар.
F sharp major (or the key of F) is a major scale based on F, consisting of the pitches F, G, A, B, C, D, and E. Its key signature has six sharps. The F sharp major scale is:
Its relative minor is D sharp minor (or enharmonically E flat minor) and its parallel minor is F sharp minor. Its direct enharmonic, G flat major, contains the same number of flats in its key signature.
F-оң дыбыстағы музыка
F-диез мажоры – Хайднның «Қош сау болыңыз» симфониясындағы минуеттердің, Бетховеннің Op. 76 №5 шығармасынан струнный квартетінің, Бетховеннің фортепиано сонатасы №24, Op. 78, Вердидің «Nabucco» операсынан «Va, pensiero», Франц Листтің Венгриялық рапсодиясы №2-нің бір бөлігі, Малердің аяқталмаған 10-шы симфониясы, Корнгольдтың Op. 40 симфониясы және Скрябиннің төртінші фортепиано сонатасының тональдығы. Бұл тональдық Оливье Мессьеннің сүйіктісі болған, ол оны өзінің ең жарқын немесе асқақ көңіл-күйлерін білдіру үшін, әсіресе «Turangalîla Symphonie» шығармасында жиі қолданған. G-бемоль мажоры сияқты, F-диез мажоры оркестрлік музыкада, тек өтпелі түрде ғана емес, сирек қолданылады. Ол көбінесе фортепиано музыкасында кездеседі. Мысалдарға Шопеннің ноктюрні мен баркаролі, Александр Скрябиннің сонаталары және Григтің лирикалық пьесаларынан бірнеше шығармалар жатады. Шостакович өзінің 14-ші струнный квартетін осы тональдықпен жазған. Лист F-диез мажорын жақсы көретін, «Années de Pèlerinage III, S.163» жинағынан «Les jeux d'eaux à la villa d'este» және «Harmonies Poétiques et Religieuses S.173» жинағынан «Bénediction de Dieu dans la Solitude» сияқты ойшаң және көтеріңкі шығармаларын осы тональдықпен жазған. Сондай-ақ, Данте сонатасындағы қарқынды бөлімге өту F-диез мажорында болады. Сметананың «3 Polkas de Salon» шығармасының бірінші полькасы, сондай-ақ Станислав Монюшконың Polonaise №1 осы F-диез мажорында жазылған. Оркестрлік музыкада модуляциядан басқа сирек қолданылса да, бұл тональдық клавиатуралық музыкада осылайша жиі кездеседі. Фортепиано музыкасын оркестрлеу үшін кейбір теоретиктер музыканы F мажорына немесе G мажорына транспонирлеуді ұсынады. Егер F-диез мажоры міндетті түрде қолданылуы керек болса, B♭ духовой аспаптарын G-диез мажорының орнына A♭ мажорында белгілеу керек (немесе E/B аспаптарын қолданып, D мажоры/G мажорына транспонирленген тональдық алу керек).