G-бемоль мажор шкаласы және оның қолданылуы

Кіріспе

G flat G flat мажор (немесе G flat кілті) – G нотасына негізделген мажорлық гамма, G, A, B, C, D, E және F ноталарынан тұрады. Оның кілттік белгісінде алты бемоль бар. Оның қатысты миноры – Eb миноры (немесе энгармониялық D# миноры). Оның параллель миноры, G flat миноры, көбінесе F# минорымен алмастырылады, себебі G flat минорындағы екі қос бемоль оны қолдануды көбінесе қиын жасайды. Оның тікелей энгармониялық эквиваленті, F# мажоры, G flat мажор кілтіндегідей көп бемольге ие. G flat мажор гаммасы:

Сипаттамалары

F-диез мажоры сияқты, G-бемоль мажоры да оркестрлік шығармалардың негізгі тональдығы ретінде сирек таңдалады. Ол көбінесе Шопен мен Шуберттің импромпттары сияқты фортепиано шығармаларының негізгі тональдығы ретінде қолданылады. Бұл Морис Равельдің Гарф, флейта, кларнет және скрипка төрттігі үшін «Кіріспе және аллегро» шығармасының басты тональдығы, сондай-ақ Равельдің әйгілі «Гаспар де ла нуи» операсының екінші бөлімі «Le Gibet»-те қолданылады. G-бемоль мажорының керемет қолданылуын Джакомо Мейербердің «Гугеноттар» операсының төртінші актісін аяқтаған «Tu l'as dit» махаббат дуэтінде кездестіруге болады. Барлық 24 мажор және минор тональдықтарында шығармалар жазған Алкан, Рахманинов, Скрябин, Шедрин және Виндинг F-диез мажорына қарағанда G-бемоль мажорын қолданды. Муцио Клементи прелюдия үшін F-диезді таңдады, бірақ соңғы «Grande Exercice» үшін G-бемольді таңдады, ол барлық тональдықтар арқылы модуляциялайды. Антони́н Дворжак G-бемоль мажорында №7 «Гуморесканы» жазды, ал оның ортаңғы бөлігі параллельді тональдықта (F-диез миноры, теориялық G-бемоль минорымен тең). Густав Малер симфонияларының маңызды бөлімдерінде G-бемоль мажорын қолдануды ұнататын. Мысалдар: оның Екінші симфониясының финалындағы хордың кіруі, Үшінші симфониясының бірінші бөлімі, Бесінші симфониясының адажиеттосының модуляциялық бөлімі және жетінші симфониясының рондо-финалы. Малердің Он бірінші симфониясы F-диез мажорының энгармониялық тональдығында жазылған. Бұл тональдық көбінесе фортепиано музыкасында кездеседі, өйткені бес қара клавишаның қолданылуы көптеген бемольдарға қарамастан, орындаушының қолына оңай сәйкес келеді. Атап айтқанда, G, A, B, D және E қара клавишалары G-бемоль пентатоникалық гаммасының бес нотасына сәйкес келеді. Австрия композиторы Франц Шуберт өзінің бірінші импромпт жинағынан (1827) үшінші импромптын осы тональдықта жазды. Польша композиторы Фредерик Шопен G-бемоль мажорында екі этюд жазды: этюд Op. 10, №5 «Қара клавиша» және этюд Op. 25, №9 «Көбелек», сондай-ақ Op. 70 вальсін. Француз композиторы Клод Дебюсси өзінің ең танымал шығармаларының бірі «Сырық шашы бар қызды» осы тональдықта жазды, ол «Прелюдиялар» кітабының (1909–1910) сегізінші прелюдиясы болып табылады. Флохвальцерді G-бемоль мажорында немесе F-диез мажорында оңай ойнауға болады. Джон Раттер өзінің көптеген шығармаларына, соның ішінде «Мэридің тыныштық әні» және «Қандай тәтті музыка» үшін G-бемоль мажорын таңдады. Ол қайырымдылық сұхбатында осы тональдыққа деген қызығушылығының себептерін түсіндірді. Көптеген сопрано дауыстарында ортаңғы C-ден он бір октава жоғары E шамасында үзіліс болады, нәтижесінде бұл олардың ең жақсы нотасы емес, G-бемоль мажорының тональдығында ортасынан өтеді. Оның айтуынша, бұл өте дауысты тональдық. Сонымен қатар, бұл тональдықтарда ашық струналар жоқ, сондықтан вибрато кез келген нотада қолданылуы мүмкін, бұл оны жылы және экспрессивті тональдыққа айналдырады. Ол сонымен қатар оның фортепиано клавиатурасындағы ыңғайлылығын атап өтеді.

Like F sharp major, G flat major is rarely chosen as the main key for orchestral works. It is more often used as a main key for piano works, such as the impromptus of Chopin and Schubert. It is the predominant key of Maurice Ravel's Introduction and Allegro for harp, flute, clarinet and string quartet, and is also used in the second movement "Le Gibet" of Ravel's famous Gaspard de la nuit. A striking use of G flat major can be found in the love duet "Tu l'as dit" that concludes the fourth act of Giacomo Meyerbeer's opera Les Huguenots. When writing works in all 24 major and minor keys, Alkan, Rachmaninoff, Scriabin, Shchedrin and Winding used G flat major over F sharp major. Muzio Clementi chose F sharp in his set for the prelude, but G flat for the final "Grande Exercice" which modulates through all the keys. Antonín Dvořák composed Humoresque No. 7 in G flat major, while its middle section is in the parallel key (F sharp minor, enharmonic equivalent to the theoretical G flat minor). Gustav Mahler was fond of using G flat major in key passages of his symphonies. Examples include: the choral entry during the finale of his Second Symphony, during the first movement of his Third Symphony, the modulatory section of the Adagietto from his Fifth Symphony, and during the Rondo–Finale of his Seventh Symphony. Mahler's Tenth Symphony was composed in the enharmonic key of F sharp major. This key is more often found in piano music, as the use of all five black keys allows an easier conformity to the player's hands, despite the numerous flats. In particular, the black keys G, A, B, D, and E correspond to the 5 notes of the G flat pentatonic scale. Austrian composer Franz Schubert chose this key for his third impromptu from his first collection of impromptus (1827). Polish composer Frédéric Chopin wrote two études in the key of G flat major: Étude Op. 10, No. 5 "Black Key" and Étude Op. 25, No. 9 "Butterfly" as well as a waltz in Op. 70. French composer Claude Debussy used this key for one of his most popular compositions, La fille aux cheveux de lin, the eighth prélude from his Préludes, Book I (1909–1910). The Flohwalzer can be played in G flat major, or F sharp major, for its easy fingering. John Rutter has chosen G flat major for a number of his compositions, including "Mary's Lullaby" and "What sweeter music". In a charity interview he explained several of the reasons that drew him to this key. In many soprano voices there is a break round about E (a tenth above middle C) with the result that it is not their best note, bypassed in the key of G flat major. It is thus, he claims, a very vocal key. Additionally, writing for strings, there are no open strings in this key, so that vibrato can be used on any note, making it a warm and expressive key. He also cites its facility on a piano keyboard.