Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Химиотерапиялық дәрі-дәрмек
Chemotherapy medication
Даунорубицин, сондай-ақ дауномицин деп те аталады, қатерлі ісіктерді емдеу үшін қолданылатын химиотерапиялық дәрі-дәрмек. Даунорубицин антрациклин тобына жататын дәрілік зат. Ол ішінара топоизомераза II функциясын бұғаттап жұмыс істейді. Алғаш рет Streptomyces түріндегі бактериялардан бөліп алынған.
Daunorubicin, also known as daunomycin, is a chemotherapy medication used to treat cancer. Daunorubicin is in the anthracycline family of medication. It works in part by blocking the function of topoisomerase II. It was originally isolated from bacteria of the Streptomyces type.
Медициналық қолданыстар
Ол организмдегі қатерлі ісік жасушаларының өсуін баяулата немесе тоқтатады. Емдеу көбінесе басқа химиотерапиялық препараттармен (мысалы, цитарабинмен) бірге жасалады, ал оның қолданылуы ісіктің түріне және емге жауап беру деңгейіне байланысты. Даунорубицин негізінен жіті миелоидты лейкемияны емдеу үшін қолданылатынымен, нейробластоманы емдеуде де пайдаланылады. Даунорубицин созылмалы миелогенді лейкемияның бластикалық фазасын емдеу үшін басқа химиотерапиялық препараттармен бірге қолданылады. Сондай-ақ, даунорубицин доксорубицин, эпирубицин және идарубициннің жартылай синтетикалық өндірісі үшін бастапқы материал ретінде қолданылады.
It slows or stops the growth of cancer cells in the body. Treatment is usually performed together with other chemotherapy drugs (such as cytarabine), and its administration depends on the type of tumor and the degree of response. In addition to its major use in treating acute myeloid leukemia, daunorubicin is also used to treat neuroblastoma. Daunorubicin has been used with other chemotherapy agents to treat the blastic phase of chronic myelogenous leukemia. Daunorubicin is also used as the starting material for semi synthetic manufacturing of doxorubicin, epirubicin and idarubicin.
Әрекет ету механизмі
Доксорубицинге ұқсас, даунорубицин де ДНК-мен интеркаляция және макромолекулалық биосинтезді тежеу арқылы өзара әрекеттеседі. Бұл ДНК-дегі суперспиральдарды босататын топоизомераза II ферментінің прогрессиясын тоқтатады; топоизомераза II әрекет етпесе, бұл ДНК суперспиральдары ДНК транскрипциясына кедергі келтіреді. Даунорубицин репликация үшін ДНК тізбегін үзуден кейін топоизомераза II кешенін тұрақтандырады, ДНК қос спиралінің қайта бірігуіне жол бермейді, осылайша репликация процесін тоқтатады. ДНК-мен байланысқанда дауномицин интеркаляцияланады, оның даунозамин қалдығы кіші жолға қарай бағытталады. Оның ең жоғары бейімділігі – 5' жағынан A/T негіз жұбымен шектелінген екі жақын G/C негіз жұбы. Кристаллографиялық зерттеулер дауномициннің 8° жергілікті бұрылыс бұрышын және жақын және екінші жақын негіз жұптарының басқа конформациялық өзгерістерін тудыратынын көрсетті. Сондай-ақ, интеркаляция кезінде хроматиннен гистонның шығарылуын да шақырады.
Similar to doxorubicin, daunorubicin interacts with DNA by intercalation and inhibition of macromolecular biosynthesis. This inhibits the progression of the enzyme topoisomerase II, which relaxes supercoils in DNA; without action of topoisomerase II, these DNA supercoils interfere in transcription of DNA. Daunorubicin stabilizes the topoisomerase II complex after it has broken the DNA chain for replication, preventing the DNA double helix from being resealed and thereby stopping the process of replication. On binding to DNA, daunomycin intercalates, with its daunosamine residue directed toward the minor groove. It has the highest preference for two adjacent G/C base pairs flanked on the 5' side by an A/T base pair. Crystallography shows that daunomycin induces a local unwinding angle of 8°, and other conformational disturbances of adjacent and second neighbour base pairs. It can also induce histone eviction from chromatin upon intercalation.
Тарих
1950 жылдары Farmitalia Research Laboratories атты итальяндық зерттеу компаниясы топырақ микроорганизмдерінен қатерлі ісікке қарсы заттарды бөліп алу үшін жүйелі жұмыс бастады. Апулиядағы 13 ғасырлық Кастель-дель-Монте маңынан топырақ үлгісі алынды. Қызыл пигмент өндіретін Streptomyces peucetius-тің жаңа штаммы бөліп алынды, және осы бактериядан егешкілердегі ісікке қарсы жақсы әсер ететін антибиотик алынды. Француз зерттеушілер тобы да сол кезде осы затты тапқандықтан, екі команда да осы затты даунорубицин деп атады, ол Италиядағы зат бөлінген аймақты мекендеген римге дейінгі Дауни тайпасының атын және француз тіліндегі рубин сөзінің – рубистің (rubis) түсін білдіретін сөзді біріктірді. Клиникалық сынақтар 1960 жылдары басталды, және препарат жедел лейкемия мен лимфоманы емдеуде сәттілікке жетті. Бірақ 1967 жылға қарай даунорубициннің қауіпті жүрек токсикациясын тудыруы анықталды. 2015–16 жылдары Огайо штатының университетіндегі команда "вирустық ДНК жіптерін мұқият манипуляциялау арқылы күрделі бүктемелі оригами құрылымын бар болғаны 10 минутта жасауға болатынын көрсетті. Таң қалдыратыны, осы құрылымдардың ені 100 нанометр ғана – яғни адам шашының енінен 1000 есе кішкентай. Даунорубициннің шағын көлемі осы кішкентай қаптарға оралып, кейін лейкемиялық жасушаларға бөліп жіберуге болады".
In the 1950s, an Italian research company, Farmitalia Research Laboratories, began an organized effort to isolate anticancer compounds from soil based microbes. A soil sample was isolated from the area surrounding the Castel del Monte, a 13th century castle in Apulia. A new strain of Streptomyces peucetius which produced a red pigment was isolated, and an antibiotic was produced from this bacterium that was found to have good activity against murine tumors. Since a group of French researchers discovered the same compound at about the same time, the two teams named the compound daunorubicin, combining the name Dauni, a pre Roman tribe that occupied the area of Italy where the compound was isolated, with the French word for ruby, rubis, describing the color. Clinical trials began in the 1960s, and the drug saw success in treating acute leukemia and lymphoma. However, by 1967, it was recognized that daunorubicin could produce fatal cardiac toxicity. In 2015–16, a team at Ohio State University "showed that, by carefully manipulating strands of viral DNA, an origami structure with complex folds can be created in just 10 minutes. Incredibly, these structures are only 100 nanometers across – that’s 1,000 times smaller than the width of a human hair. Small volumes of daunorubicin can be wrapped up in these minuscule pods, which can then be released into a leukemia cell filled environment."
Қолдану жолы
Даунорубицинді тек жылдам интравендік инфузия түрінде қолдану керек. Оны бұлшық етке немесе тері астына енгізуге болмайды, себебі бұл кең ауқымды тіндік некрозға алып келуі мүмкін. Сондай-ақ, оны ешқашан интратекальді (жұлын каналына) енгізбеу керек, өйткені бұл жүйке жүйесіне ауыр зақым келтіріп, өлімге соқтыруы мүмкін. Даунорубицин көздің ішіне (интравитреальді) пролиферативті витреоретинопатияны болдырмау үшін қолданылған, бұл – тоқпандықтың жарылуынан кейін жиі кездесетін асқыну, бірақ тиімділігі дәлелденбеген және қазіргі уақытта басқа офтальмологиялық мақсаттарда қолданылмайды.
Daunorubicin should only be administered in a rapid intravenous infusion. It should not be administered intramuscularly or subcutaneously, since it may cause extensive tissue necrosis. It should also never be administered intrathecally (into the spinal canal), as this will cause extensive damage to the nervous system and may lead to death. Daunorubicin has been used intravitreally (inside the eye) for the purposes of preventing proliferative vitreoretinopathy, a common complication following retinal detachment surgery, but has not been found to be effective and is not used for any other ophthalmic purposes at this time.