Кіріспе

Кармартенширдегі ауыл және қауым, Уэльс. Бетвс немесе Бетвс деп аталатын басқа да жерлер бар.

Бетвс /ˈbɛt.uːs/ (мағынасы: шіркеу үйі) – Уэльстің Кармартеншир округіндегі Амман өзенінің жағасында орналасқан шағын ауыл және қауым. Суонси қаласынан солтүстікке қарай шамамен 15 шақырым қашықтықта орналасқан. Бұл ауыл Бетвс және Амманфордтың діни аудандарының және Амманфорд қалалық аймағының құрамына кіреді. Жақын орналасқан тау, Қара таудың батыс бөлігінде, осы ауылдың атымен аталып, кең ортақ жерлерге ие.

Тарих және орналасқан жері

"Бетвс" атауы, әдетте, англосаксондық "bed hus" – дұға үйі немесе оратория сөзінен шыққан деп есептеледі және валлий тілінде "капелла" деген мағынаны білдіреді. 19 ғасырға дейін, Амманфорд кеңінен дамығанға дейін, Бетвс аймақтағы ең ірі ауыл болған. 13 ғасырға дейін Бетвс Гоуэрдің құрамына кірген, қазір Суонси округі деп белгілі, бірақ Амман және Лаугор өзендерінің ежелгі шекарасы оңтүстікке жылжып, Бетвс Одақ шарттарынан бері валли тілінде сөйлейтін Кармартенширдің бөлігіне айналды. 1817 жылға дейін, Амман аңғары бойымен жол салынғанша, Бетвске тек Неат және Суонсиден тау арқылы өтетін жолдар арқылы ғана жетуге болыпты. Бұл қол жетімсіздік туралы жергілікті мақалда айтылады, ол Betws a'r Byd (Бетвс және әлем) арасындағы айырмашылықты көрсетеді. Аман көпірінде осыған қатысты мынадай жазу болған: "Бетвс – осы жолмен, әлемнің қалғаны – сол жаққа". Бетвс тұрғындары өздерін Амманфордтағы өзен арғы жағындағы адамдардан өзгеше санауды жақсы көреді. Парк-стриттегі Бетвс пен Амманфорд арасындағы көпір 1892 жылы салынып аяқталды және 1990 жылы T Richard Jones (Betws) Ltd компаниясымен қайта жаңартылды. Бетвс паркіне арналған жер 1903 жылы Лорд Дайневор Амманфорд аудандық кеңесіне сыйға тартты, бірақ кеңес 1930 жылдардың басына дейін оны қоқыс төгу орыны ретінде пайдаланды. Содан кейін, жергілікті еріктілер оны теннис корты бар саябаққа айналдырды. Бетвс бастауыш мектебі 1846 жылға дейін салынды, 1928 жылы кеңейтілді және 1988 жылы жаңартылды. Betws көмір шахтасы 1976 жылы ашылып, 2003 жылы жабылды, ал қазіргі кезде бұл жерде тұрғын үйлер мен өнеркәсіптік нысандар салынып жатыр, соның ішінде LBS Builders Merchants компаниясы да бар. Бетвс Коммонға жел электр стансасын салу жоспарлануда. Бетвс және Понтамман тұрғындарының 75,1% "валли тілін білемін" деді, бұл Кармартенширдегі 63,6% және Уэльстегі 28,4% көрсеткіштен жоғары. 2008 жылдың 1 мамырына қарай Бетвс округінде 1450 сайлаушы тіркелген, ал округтік кеңесші – Одри Джонс (Тәуелсіз), ол Джон Дориан Эванстың (Еңбекші) орнын басты. Бұл қауымдастықтармен шектеседі: Лланэди; Амманфорд; Лландиби; және Куммаман, барлығы Кармартенширде; сондай-ақ Суонси қаласы мен округіне қарасты Мавр.

Спорт

Betws Регби клубы қазіргі уақытта екі регби командасын ұстап тұр: бірінші команда 2007-2008 маусымында WRU League Five South West турнирінде 1-орынды алды, ал екінші команда Лланелли ауданының 1-дивизионында соңғы орында қалды. Аманфорд футбол клубының Райс-стрит көшесінде, Бетус қаласында стадионы бар, ол қазір қайта жаңартылуда.

Жабайы табиғат

Бетус маңында әртүрлі құстарды көруге болады. Қызыл қарға, қара қарға, бүркіт, жалман және сұңқар тауларда кездеседі, ал балықшы, су алабасы және қара қаз өзенде көрінеді. Орман жайрақ пен жасыл тоқылдаққа мекен.