Кіріспе

Африкалық-американдық жазушы және белсенді (1830–1910)

Люси Делани (Люси Энн Берри; шамамен 1828–1830 – 31 тамыз, 1910) – африкалық-американдық тігінші, құлдықта болған адамның әңгімешісі және қоғамдық лидер. Ол құлдықта дүниеге келген және көбінесе майор Тейлор Берри мен судья Роберт Уош отбасыларында ұсталып тұрған. Жасөспірім кезінде оның анасы Иллинойс штатында, еркін штат та, 90 күннен артық тұрғандықтан, оның бостандығы үшін сотқа жүгінуге тура келді. Иллинойс штатының заңдарына сәйкес, Иллинойста 90 күннен астам уақыт тұрған құлдар келісімшарт бойынша босатылуға тиіс. Елдегі "partus sequitur ventrem" ережесіне сәйкес, егер ана бала туғанда еркін болса, бала да еркін болуы керек. Деланидің анасы Поли Берри (Полли Уош деп те аталады) өзі үшін сотқа жүгінгеннен кейін, 1842 жылы қызының атынан да сотқа жүгінді. Делани сот процесін күтіп 17 ай түрмеде отырды. 1891 жылы Делани "Қараңғылықтан жарық туады, немесе бостандық үшін күрес" атты әңгімесін жариялады. Бұл бостандыққа қатысты сот ісі туралы бірінші тұлғадан айтылған жалғыз куәлік және азаттықтан кейінгі кезеңде жарияланған сирек құл әңгімелерінің бірі. Оның анасы Поли Берри 1803 немесе 1805 жылдары Кентуккиде құл болып дүниеге келген. 1817 жылдың қазан айында, Поли он төрт жасқа келгенде, оны Иллинойс штатының Эдвардсвилл қаласына алып келді. Иллинойста 90 күн болғаннан кейін құл иелері өз құлдарын келісімшарт бойынша жұмыс істеушілер ретінде тіркеуге міндетті болды, бұл оларды заңды түрде босатуға мүмкіндік берді. Бірақ бірнеше айдан кейін, 1818 жылдың сәуір айында Поли Миссури штатының орталық бөлігіндегі Литтл-Диксиге апарылып сатылды. Содан кейін судья Уош Деланидің әкесін Оңтүстік штаттарындағы плантацияға сатты. Нэнси олармен бірге бал айына сапарға шықты, сонда Нью-Йорк штатының Ниагара шарлауында тоқтады. Поли бұрын Нэнсиге Канадаға қашуды (онда құлдық жойылған және 1793 жылғы қашқан құлдар туралы заң күшін жойған) тапсырған. Ниагара шарлауында Нэнси олар тұрған қонақүйдің қызметшісінен көмек алып, Канада шекарасын қауіпсізден өтті. Поли Кокс отбасының меншігінде болған кезде, ол Миссисипи өзені бойындағы кемелерде жұмыс істеді. Ұлттық саябақтар қызметі Делани туралы мақаласында Полидің Жер асты теміржолы арқылы Чикагоға барғанын айтады. Анна К. Робертс Полидің Сент-Луис қаласынан Миссисипи өзенін кесіп өту үшін кемемен Миссисипиге барғанын, онда ол бала кезінен таныс Наоми Вудспен кездесті, ал одан бұрын Кентуккиде өмір сүргенін айтады. Мэри Берри мен Генри Сидни Кокс балаларына қарауға жауапты болған Делани ата-анасының "жантықты мінез-құлқына" ұшырады. Құлдарды шығындарды өтеу және олардың иелеріне ақша табу үшін жалға беру әдеттегі жағдай еді. Сотқа дейін анасының ісі шешіліп, Поли босатылды. Поли өзі және қызы туралы куәліктер ұсынды. Роберт Уош (Фанни Берри Уоштің күйеуі және Полидің бұрынғы иесі) сотта Деланидің Полидің баласы екенін растады. "Бір рет босатылса, әрқашан босатылған" принципіне сәйкес, Бейтс сотқа қызын босату керектігіне сендіре алды. Сот оның босатылғанын жариялады. Ол үкім шығарылған күні түрмеден шықты. Босатылғаннан кейін Делани Сент-Луис қаласында тіркеліп, тіркелуіне кепілдік беруге адам табуы керек болды.

Неке және отбасы

Делани мен оның анасы бостандыққа шыққаннан кейін Сент-Луисте тігінші болып жұмыс істеді. Люси Энн 1849 жылдың 16 қарашасында Сент-Луисте Цинциннати, Огайо штатынан келген, бос қара нәсілді адам Захария Деланиге тұрмысқа шықты. Деланейлер Сент-Луистің Милл-Крик аңғарындағы Гей-стриттегі үйde тұрды. Ол табысты тігінші болды, ал оның күйеуі портёр, аспазшы, пошта жөнелткіші, үй күзетуші және жұмысшы болып жұмыс істеді. Олар орта тапқа жатты. 1880 жылға қарай, олардың бірге тұратын балалары болған жоқ.

Азаматтық қатынастар

Ол әйелдер клубтарында, діни ұйымдарда және қайырымдылық қоғамдарында белсенді болды. Ол сонымен қатар «Сион қыздары» қоғамының президенті және «Еркін одақ» ұйымының төрайымы болды. Оның жаназасы Сент-Луис қаласындағы Сент-Джеймс африкалық методисттік епископтық шіркеуінде өтті. Сент-Луис қаласы Люси Энн Берридің жергілікті және ұлттық афроамерикандық тарихқа қосқан үлесін жиі мойындап отырады.