Кіріспе

Шотланд судьясы (1685–1753)

Роберт Дундас Арнистонның үлкені, 2-ші Арнистон лорды (1685–1753) – шотланд заңгері және тори саясаткері, 1722 жылдан 1737 жылға дейін Парламент палатасында отырған. 1728 жылы ол шотланд жюрилеріне «кінәлі» немесе «кінәсіз» үкімдерін, «дәлелденген» немесе «дәлелденбеген» үкімдерімен қатар қайта енгізді. 1748 жылдан 1753 жылға дейін Сессия сотының Лорд-президенті болды.

Ерте өмір

Дундас 1685 жылдың 9 желтоқсанында, Стивенсоннан шыққан сэр Роберт Синклердің қызы Маргарет Синклер және сессия сотының судьясы Роберт Дундастың екінші ұлы ретінде дүниеге келді. Оның отбасы Эдинбургте Корольдік мильдегі Олд Фишмаркет Клоздың басындағы үйde тұрды. Кейіннен бұл үй Эдинбургтегі үлкен өртте қирады. Ол шамамен 1700 жылы Утрехт қаласында білім алды, ал 1709 жылдың 26 шілдесінде Адвокаттар факультетінің мүшесі болып қабылданды және өзінің қабілеті мен ықпалы арқасында терең білімді заңгерге айналды.

Мансап

1717 жылы Дундас Эдинбург қаласының ассисоры болып тағайындалды, сондай-ақ 1717 жылы Роксбург герцогы, Squadrone жетекшісі, оны Шотландияның бас солиситоры етіп тағайындады. Ол бұл лауазымды қиындық тудыратын деп тапты және 1718 жылы Минтоның Элиотының орнына тағайындалуға үмітттенді, бірақ бұл орын сэр Уолтер Принглге берілді. Дегенмен, 1720 жылы Роксбург герцогы оны сэр Дэвид Далримплдің орнына лорд-адвокат етіп жоғарылатты. 9 желтоқсан 1721 жылы ол Адвокаттар факультетінің деканы болды. 11 шілде 1721 жылы ол Эдинбург қаласының ассисоры лауазымынан кетті, содан кейін оның және Эдинбург қаласының судьялары арасында ашулы хат алмасу болды. 1722 жылғы Ұлыбританияның жалпы сайлауында Дундас Эдинбургширден Парламент мүшесі болып сайланды. 1727 жылғы Ұлыбританияның жалпы сайлауында Дундас Эдинбургширден қарсылығызсыз депутат болып сайланды және оппозицияда қалды. Ол 1730 жылғы 12 ақпанда Дюнкерк талқылауында үкіметке қарсы сөйледі, сондай-ақ 1730 жылы сессия сотына істерді кейінге қалдыру құқығын беру туралы заң жобасын ұсынды. 1734 жылғы Ұлыбританияның жалпы сайлауында қарсылығызсыз сайланғаннан кейін, ол лорд Илай қабылдаған Шотландия істерін басқару саясатына қарсы өкілдер мен парламент мүшелерінен құралған оппозицияның бас кеңесшісі болды. Гранждың Эрскинімен бірге ол екі палатада да үкіметтің Шотландиядан сайланған өкілдерді сайлауда қолданған әдістеріне қарсы шабуыл жасады. Алайда, бұл оппозициялық қозғалыс сәтсіз аяқталды. 1735 жылғы 5 мамырда Парламент палатасы Эрскин дайындаған және Дундас ұсынған, сайлауға дауыс беруге келген адамдарды негізсіз қамаудан қорғауға бағытталған заң жобасын қабылдады, бірақ заң жобасы Лордтар палатасымен қабылданбады. 1737 жылғы 10 маусымда Дундас Ньюхоллдан сэр Уолтер Принглдің орнына сессия сотының судьясы болып тағайындалды және Парламенттегі өзінің орнын босатты. Дундас 1753 жылғы 26 тамызда Эдинбургтегі Абби Хиллде қайтыс болды. Ол 31 тамызда Бортвик шіркеуінің Арнистон бөліміндегі отбасылық қабірге жерленді.

Ең танымал іс

Дюнастың ең танымал ісі 1728 жылы Финхейвеннің Джеймс Карнегиін, ол Бриджеттонның Лионы деп жаңылысып, арақ ішіп мас күйінде Стратмор графы Чарльзды өлтіргені үшін соттаған кезде қорғауы болды. Алғашқы тәжірибеде қазылар алқасы айыпталушыны жалпы түрде кінәлі немесе кінәсіз деп тағайындауға құқылы болған; бірақ II Чарльз тұсында бұл тәжірибе дәлелденген немесе дәлелденбеген фактілер бойынша шешім шығаруға өзгертілді. Осы жағдайда Карнегидің Стратморды өлтіргені анық болды. Егер қазылар алқасы осы фактіні дәлелденген деп тапса, сот осы фактінің құқықтық салдарына қатысты шешім қабылдап, Карнеги өлтірілген болар еді. Дундас сотты бұрынғы тәртіпке қайтаруға мәжбүр етті, және қазылар алқасы Карнегиді кінәсіз деп тапты, содан кейін бұл тәжірибе келесі істерде қабылданды.

Бағалау

Адвокат ретінде ол шешен де, тапқыр болған; жеке өмірінде салғыр және көңілді. Дундастың сырт келбеті қатал, дауысы кеуекті болған; оның портреті Арнистонда сақтаулы, және ол Арнистон естеліктерінде бейнеленген.

Отбасы

Дундас екі рет үйленді. 1712 жылы Мюрхауздың Роберт Уотсонның үлкен қызы Елизаветаға үйленді, ол 1734 жылдың қаңтарында төрт баласымен бірге шешек ауруынан қайтыс болды. Одан Роберт деген ұлы болды, кейіннен лорд-президент болды, сондай-ақ басқа балалары да болды. 1734 жылдың 3 маусымында Инвергордонның бароны сэр Уильям Гордонның қызы Аннаға үйленді, одан бес ұлы мен бір қызы болды. Осы ұлдарының бірі Генри Теңіз флотының қазынашысы және 1-ші Мелвилл виконты болды, ал оның бір қызы Адам Дунканның, 1-ші Дункан виконтының әйелі болды.