Кіріспе

Түрлі өкілеттіктерге ие мемлекеттік қызметкер. Синдик (кейінгі латын тілінде: syndicus; грек тілінде: σύνδικος, sýndikos – сотқа көмектесуші, адвокат, өкіл) – белгілі бір елдерде түрлі өкілеттіктерге ие мемлекеттік қызметкерге, екінші жағынан, арнайы функциялар немесе өкілеттіктер тапсырылған университет, мекеме немесе басқа да корпорацияның өкіліне немесе уәкіліне қолданылатын термин. Екі қолданыстың да түбіргі мағынасы – өкілдік немесе уәкілдік. Дю Канж (Gloss, s. v. Syndicus) сөзді «қорғаушы, меценат, адвокат» деп анықтағаннан кейін, «Syndici maxime appellantur Actores universitatum, collegiorum, societatum et aliorum corporum, per quos, tanquam in republica quod communiter agi fierive oportet, agitur et fit» («Синдиктер ең алдымен университеттердің, колледждердің, қоғамдардың және басқа да ұйымдардың өкілдері деп аталады, олар арқылы, республикадағыдай, ортақ түрде істеуге және жасауға тиіс нәрселер істеліп, жасалады») деп түсіндіріп, терминді қолданудың 13 ғасырдан бергі бірнеше мысалын келтіреді. Синдиктің бірінші мағынадағы ең көп танылған қолданылуы – итальяндық sindaco және француздық syndic, олар коммуна әкімшілігінің басшысы, қала әкімімен салыстырылады, және коммуна тұрғындары сайлаған мемлекеттік лауазым иесі. Сол сияқты, Аран Синдигі (окситан тілінде Aran Syndic) Каталониядағы Аран алқабының әкімшілігінің басшысы болып табылады. Каталонияда, Балеар аралдарында және Валенсия қауымдастығында Синдик де Греужес немесе Синдика де Греужес («шағымдар адвокаты») – омбудсмен, ал Синдик де Контес немесе Синдика де Контес – әр үш аймақтағы Мемлекеттік аудит кеңсесінің мүшесі. Валенсия Парламентінде парламенттік фракцияның өкілі синдик немесе синдика деп аталады, олар бірге Junta de Síndics (Өкілдер кеңесін) құрайды, ал Валенсия қаласының маңындағы Horta de València аймағында синдик – су шаруашылығы мәселелерін реттейтін Су трибуналының (Tribunal de les Aigües) мүшесі. Алгерде (Сардиния) синдик – қала әкімімен тең.

Мексика саясатында қолдану

Синдик – муниципалдық кеңестің мүшесі, қаланың мүдделерін қадағалауға және қорғауға жауапты сенімді тұлға. Синдик қалалық кеңесті заңды түрде өкілдік етуге, әділеттілікті қамтамасыз етуге және муниципалдық басқарудың заңдылығын сақтауға міндетті. Синдик сонымен қатар муниципалдық қаржыны бақылау және басқаруға жауапты. Ол муниципалитеттің саяси басқару мәселелері бойынша шешімдер қабылдау үшін әкіммен және муниципалдық кеңестің қалған мүшелерімен бірлесіп жұмыс істеуі керек.

Еңбек ұйымдарында, бірлестіктерде, гильдияларда және университеттерде қолдану

Орта ғасырлар мен Ренессанс дәуіріндегі Еуропада дерлік барлық компаниялар, гильдиялар және Париж университеті өкілдік органдарына ие болды, олардың мүшелері синдици деп аталды. Сол сияқты, Англияда Кембридж университетінің Регент үйі – заң шығару органы – белгілі бір функцияларды өз мүшелерінен құрылған арнайы комитеттерге жүктейді, олар Грейс арқылы тағайындалады (Регент үйіне ұсынылып, оның бекітуін алған ұсыныс); бұл комитеттер "синдикаттар" деп аталады және тұрақты немесе уақытша болып табылады, ал мүшелері сол комитеттің немесе олар басқаратын мекеменің "синдиктері" деп аталады. Мысалы, Фицвильям мұражайының, Кембридж университеті баспасының, жергілікті емтихандардың және т.б. синдиктері бар.

Діни ұйымдарда қолдану

Бұл терминнің ерекше қолданылуы Францискандық дін қызметкерлері мен бауырларына қатысты. Кіші бауырлар ордені (OFM), Кіші бауырлар конвентуалды орденінен (OFM Conv.) өзгеше, конституциясы бойынша мүлікке ие болуға тыйым салынған, бұл оның қауымдық кедейлікке берген уәдесінің бір бөлігі. Осыған байланысты, әртүрлі келісімдер жасалған, оларға сәйкес шіркеулер мен орден үйлері қасиетті Тақтың өзіне, немесе жергілікті дінбасылыққа, немесе кейде "синдикке" – жердің нақты иесі, бірақ оны монахтарға беретін тәуелсіз лаикке тиесілі болады.

Анархистік саясатта қолдану

Синдикалистік және анархосиндикалистік ұйымдарда синдик – қоғамның негізгі ұйымдық бірлігін құрайтын, дербес кәсіподақтың мүшесі. Бұл модельдер иерархиялық емес және тікелей демократия принциптеріне негізделгендіктен, "синдик" атауы синдикаттың барлық мүшелеріне қолданылады. Бұл атаудың бұрынғы қолданылуларынан өзгеше, ол ешбір мүшеге билік құру құқығын бермейді.