Кіріспе

Лунг Унгтың кітабы, 2017 жылғы фильмге бейімделуі. "Алдымен олар менің әкемді өлтірді: Камбоджаның қызы естеліктерде" – 2000 жылы камбоджалық-американдық автор және Демократиялық Кампучиядан бала кезінде аман қалған Лунг Унг жазған деректі кітап. Бұл – Қызыл кхмерлер режимі кезіндегі оның жеке бастан өткен оқиғаларының айғағы.

Қабылдау

Кітапты Кхмер институтының негізін қалаушы Соди Лэй қатаң сынға алды. Бұл сайт өзін "Камбоджа және камбоджалықтар туралы веб-ақпараттық ресурс" деп сипаттайды. Ол авторды 1970 жылдардағы Камбоджадағы балалық шағы туралы егжей-тегжейлі мәліметтерді кейінірек елге жасаған сапары кезінде алған қазіргі заманғы естеліктермен толықтыруда айыптап, тарихи қателіктер мен мәдени нақтылығының жоқтығы үшін сынады. Бұл жағымсыз пікірді Америка Құрама Штаттарының көпұлтты әдебиетін зерттеу қоғамының мақаласында доктор Бунконг Туон Лейдің сын-пікірлерін мойындап, Унгтың жұмысын қорғады. Туон Унгтың мәтінін бірден жоққа шығарудың орнына, ғалымдар "Бірінші олар әкемді өлтірді" дегенді қызыл кхмерлер туралы тарихи фактілерді алу үшін емес, оның эмоционалдық шындығын сезіну үшін және оның субъективті, повестволық олқылықтары мен жарықтарын травманың белгісі және қызыл кхмерлер жасаған қиратудың куәсі ретінде қарастыру үшін оқуы керек деді. Мақаланың тұжырымы былай делінген: "Камбоджалық геноцид туралы басқа баяндамаларға эмоционалдық шындықты толықтыру ретінде ұсынып, Унгтың мәтіні қызыл кхмерлердің қатыгездігіне куәлік етеді, сонымен қатар автордың ауыр өткенді жеңу үшін күрескенін көрсетеді". Нью-Йорк Таймс газетінің Ричард Бернштейн шолуында автордың "ақылды және моральдық жағынан ояу" жазушы екенін, оның еңбегі геноцидтің "құрғақ статистикасына зор психологиялық күш" беретінін, өйткені ол "көңілді қозғайтын нақты" бірінші қол есебін келтіргенін жазды. Publishing Weekly веб-сайтындағы анонимді шолу оны "шебер жасалған" деп атап, "Унг бала кезінде айналасындағы оқиғаларға өте сезімтал болғандықтан, ал ересек жазушы ретінде отбасының көшіп-қонуын және бөлінісін түсіндіру үшін қосымша егжей-тегжейлі мәліметтер бергендіктен, бұл кезеңнің куәгері ретінде тұрады. Бұл күшті оқиға жеңіске жетті" деді. Сондай-ақ, ерекше цитаталар: "Әкем әрқашан бізге тамақ табудың жолын табатын, бірақ мен одан ол қайдан келгенін ешқашан сұрамайтынмын".

Фильмге бейімделу

Кітап Анжелина Джоли өндірген және режиссерлік еткен фильмге бейімделді. Фильмнің премьерасы 2017 жылдың 18 ақпанында Камбоджаның Сием Рип қаласында өтті. "Бұл оқиғаның ядросы – Лоунгтың әңгімесі", - деді Джоли фильм туралы. "Бұл – бір баланың көзімен қараған соғыстың тарихы, бірақ ол сонымен қатар бір елдің тарихы да." Геноцид пен соғыстың шынайы бейнесін жасау үшін Джоли тек кембоджалық актерлерді ғана пайдаланды, олар өз ана тілінде – кхмер тілінде сөйлейді. Ол жүздеген аман қалғандар мен олардың балаларын жинап, олардың өмір тарихын қайта жаратты. Фильм Камбоджада түсірілді.