Кіріспе

Киелі кітапта тұздың рөлі Ескі және Жаңа өсиет кезеңдеріндегі еврей қоғамын түсіну үшін маңызды. Тұз – өмір үшін қажетті нәрсе, және ол ежелгі заманнан бері көптеген мәдениеттерде дәмдеуіш, сақтаушы, дезинфекциялағыш, салтанатты құрбандықтардың бір бөлігі және айырбас құралы ретінде қолданылған минерал. Киелі кітапта тұз туралы көптеген сілтемелер бар. Әртүрлі контекстерде ол тұрақтылықты, инабаттылықты, беріктікті, адалдықты, пайдалылықты, құндылықты және тазаруды білдіру үшін метафора ретінде қолданылады.

Ежелгі Исраилдегі тұз көздері

Өлі теңіз аймағы бұл аймақтағы тұздың басты көзі болды, әсіресе 11 шақырымға созылған Джебель-Усдумның алып тұз қабаттары. Ауа райының әсерінен тау беті үнемі өзгеріп отырады, бұл Өлі теңіз тұзының маңыздылығын көрсетеді. Израиль халқы теңіз суын шұңқырларға құйып, судың буланып, тек тұз қалғанша күтетін. Олар осы минералды дәмдеу үшін және сақтаушы ретінде пайдаланған. Сонымен қатар, тұз жараларды зарарсыздандыруға қолданылды. Абиях патша Құдайдың Дәуітке берген уәдесін – Израиль тағында отыру үшін әрдайым біреу болады – «тұз келісімі» деп атады, бұл ешқашан бұзылмайтын келісім.

Ескі Келісім

Луттың әйелінің тұз бағанасына айналу тағдыры Содом тауындағы бағананың "Лоттың әйелі" деп аталуының себебін көрсетеді. Бұл сонымен қатар, ежелгі еврейлердің діни құрбандықтарында тұздың қажеттілігін көрсетеді. Леуіліктер кітабының 2:13-ші тарауында былай делінген: «Дән құрбандарыңыздың әрқайсысын тұзбен дәмдеңіз, және Құдайыңызбен жасаған келісімнің тұзын дән құрбандарыңыздан қалдырмаңыз. Барлық құрбандықтарыңызбен тұз шашыңыз». Тұз соғым құрбанына шашылды (Езекиел кітабы) және құрбандық иісуінің құрамына кірді (Шығу кітабы). Ғибадатханадағы құрбандықтарға да тұз қосылды (Езра кітабы). Ежелгі Израильде тұз кеңінен және әртүрлі мағыналарда символ және қасиетті белгі ретінде қолданылды және тұз достық келісімінің белгісі ретінде бейнеленді. Аймақтағы мәдениеттерде тұз жеу достықтың белгісі болып саналады. Тұзды жер – шөл даланың метафоралық атауы, бұл туралы , , және кітаптарында айтылған. Жеңілген қалалардың жері құдайға арналып, олардың қайта жандануын қарғыс үшін тұздалды, бұл туралы мәліметтер келтірілген. Жаңа туған сәбилерді тұзбен сүрген. Бұл әдет туралы Езекиел кітабында былай делінген: «Сен туылған күні кіндігің кесілмеді, сені тазалау үшін сумен шайылмады, сені тұзбен сүртпеді және бешметке орап алмады».

Жаңа Келісім

Таудағы уағызында тұз бен жарық туралы айтылған. Матай және Лұқаның баяндамалары шамалы өзгеше. Матай 5:13-те оның шәкірттері "жердің тұзы" деп аталады. Бұл мағына келесі аятта, Матай 5:14-те, "әлемнің нұры" символизмімен байланыстырылған. Тағы бір пікір бойынша, тұз бен жарық туралы аяттар шәкірттердің екі қырлы міндетін көрсетеді: бүкіл әлемнен көрінетін қаладан шыққан жарық сияқты болу және тұз сияқты таралу: жиналып, таралу. Матай, Марқ және Лұқа "дәмі татыған тұз" туралы келіседі. Бұл басқа минералдармен араласқан тұзды білдіреді, ол дәмнің әлсіреуіне немесе жағымсыз болуына себеп болады. Бұл, әсіресе, жақсы хабардан бас тарту немесе одан ауытқу мүмкіндігін бейнелейді, мұның себебі оның ілімдерінің бұзылуы болуы мүмкін. Тағы бір түсіндірме бойынша, күнә мен алдануға толы әлемде, адамның тазалығын жоғалтып, тиімді шәкірт болуы қиын болуы мүмкін. Сондықтан бұл аят шәкірттерге сақ болуды ескертеді; әлемде болуға, бірақ әлемдік болмауға. айыпталғандарды тұздау туралы сөз етеді, бұл жазаның ауырлығын көрсететін риторикалық тәсіл. "Өздеріңде тұз болсын және бір-біріңізбен бейбітшілікте болыңыз" делінеді. Бұл аяттағы тұз – адамдар арасындағы жақсы қарым-қатынасты нығайтатын ізгі ниеттілік. Бұл сондай-ақ достық пен мейірімділікті білдіретін тұз туралы келісімнің мағынасын да қамтиды. Коласалықтарға 4:6-да тұздың дәм беру метафорасы, сөзді ақылмен және ойлылықпен айтуды білдіреді.