Кіріспе

Су үстіндегі еркін жалғыз тауға көтерілу

Терең судағы еркін жалғыз тауға көтерілу (DWS), сонымен қатар психоблок ("психо-боулдерингтен") деп те аталады, бұл еркін жалғыз тауға көтерілудің бір түрі, онда кез келген құлау альпинистің жолдың астындағы терең суға қауіпсіз түсуіне әкелуі керек. Сондықтан DWS, әдеттегі еркін жалғыз тауға көтерілуден қауіпсіз деп есептеледі, бірақ DWS бірнеше ерекше қосымша тәуекелдерді де қамтиды, соның ішінде бақылаусыз жоғары жылдамдықта суға кіруден болатын жарақаттар, құлау кезінде судың үстіндегі және астындағы кедергілерге соғылудан болатын жарақаттар, сондай-ақ толқынды немесе тасқынды теңізде суға бату қаупі бар. Осы себепті ол әдеттегі боулдерингтен қауіптірек саналады. Терең судағы еркін жалғыз тауға көтерілуді 1978 жылы Майоркада Микель Риера Cova Del Diablo үңгірін ашқаннан бастап дамыды, ал оны британдық альпинистер Тим Эммет, Майк Робертсон және Нил Грешем, сондай-ақ австриялық альпинист Клем Лоскот одан әрі танымал етіп, дамытты. DWS 2006 жылы Крис Шарманың Es Pontàs теңіз аркасына жасаған шабуылынан кейін бүкіл әлемге танылды, ол сол кезде әлемдегі ең қиын тау маршруттарының бірі болды. DWS спорттық альпинистік бағалау жүйелерін (көбінесе француздық спорттық альпинистік бағалау жүйелерін) қолданады, ал DWS маршруттарының ерекше тәуекелдерін көрсету үшін қосымша S бағалау жүйесі қолданылады; DWS маршруттарының биіктігі кемінде кемден ең шекті жағдайда аса жоғарыға дейін өзгеруі мүмкін. Жарыс түріндегі терең судағы еркін жалғыз тауға көтерілу, әсіресе "дуэль" форматында және "Psicobloc Masters Series" (2011, 2012–2018) жарысы, кейіннен "Psicobloc Open Series" болып өзгерген, кең таралды және ең танымал DWS жарыстарының бірі болып табылады.

Сипаттама

Терең судағы сололық немесе DWS – бұл еркін сололық альпинизм, онда кез келген құлау альпинистті маршруттан төмен терең суға түсіруі керек. Осылайша, бұл еркін жекелей альпинизмнің салыстырмалы түрде қауіпсіз түрі саналады. Дегенмен, DWS альпинисіне бұрынғысынан кем қауіпті емес, DWS-ке тән қауіптер кездеседі, олардың ішінде суға түскенде жарақат алу немесе соққыға ұшырау (әсіресе биік немесе бақылаусыз құлаудан), толқындарда суға батып кету қаупі және суға кірмес бұрын тасқа соқтығысу қаупі бар. Судың деңгейінің өзгеруі DWS-те маңызды қауіп болып табылады, себебі жоғары толқын кезінде қауіпсіз болатын маршруттар төмендегенде қауіпті болуы мүмкін, су астындағы кедергілерді жақынға әкеледі. Еуропадағы танымал DWS орындарына Хорватия (Сплит және Сустипан), Португалия (Азор аралдары), Сардиния (Капо Теста және Капо Качча), Мальта (Гозо және Комино шатқалы), сондай-ақ Францияның Каланки теңіз шатқалы жатады. Ұлыбритания аралдарында DWS орындарына Дорсет, Девон және Пемброкшир, ал Ирландияда Аиллади кіреді. Оңтүстік-Шығыс Азиядағы DWS-тің жетекші орындарына Таиланд (Раилей жағалауының барлық бөлігі), Вьетнам (әсіресе Халонг шығанағы және Кат Ба аралы), Малайзия (Лангкави) және Филиппин (Эль-Нидо, Палаван) жатады.

Тарих

Терең судағы сололық 1978 жылы Майоркада пайда болды, Микель Риера жергілікті аймақтағы көмекші құралдармен көтерілу жолдарынан көңілі қалды, сондықтан ол достары Жауме Пайерас, Эдуардо Морено және Пау Бовермен бірге Porto Pi, Пальмаға барып, олар еркін көтеріле алатын жолдарды іздеді. 2006 жылдың қыркүйегінде Шарма Мальоркадағы Эс Понтас аркасының астынан өтетін және ең жоғары DWS бағасын алған сызықтың оң жақ бөлігін аяқтағанда DWS халықаралық деңгейде танымал болды. Шарма 2001 жылғы спорттық көтерілісі "Реализация" сияқты DWS-тің баламасын іздеп жүрді, сондай-ақ оның алғашқы еркін көтерілуі 2007 жылғы "King Lines" фильмінде көрсетілді. 2019 жылы серия Монреальге көшірілді, кейін "Psicobloc Open Series" деп қайта аталды. Жалпы формат – шамамен 15 метрлік (50 фут) сыртқы жасанды альпинизм қабырғасы, ол шамамен 4 метрлік (12 фут) бассейнге қатаң тік бұрышпен орналасқан. Альпинистер қабырғадағы кезеңдік іріктеу раундтарында біріншілік үшін "күреседі", соңғы жеңімпаз анықталғанша. Бәсекеге ерлер, әйелдер және жастар қатысады. Суға түсу: 20 метрден жоғары тереңдікке құлау альпинистке ауыр жарақаттар келтіруі мүмкін, әсіресе егер құлау бақыланбаса. Орындықтар/сатылар. Кейбір DWS маршруттарында маршрутқа кіруге және әрекеттер арасында демалуға/кептіруге мүмкіндік беру үшін маршруттың түбіне ағаш орындықтар мен кішкентай арқан сатылары орнатылған. Арқаннан жасалған қаушақтар. DWS альпинистері әдетте альпинизм қаушағын қолданбайды; алайда, көптеген DWS маршруттары альпинистке маршрутқа кіру үшін тау бетінен түсуді қажет етеді (егер олар қаушақты пайдаланбаса). Бұл үшін олар тау шайыптан жасалған қаушақты пайдалана алады.